BS Nguyễn Thị Nhuận

Buổi sáng dậy, vào phòng em nhỏ đang ngủ, nhiều bố mẹ giật mình thấy một đám máu đỏ gần bên mặt em, loang một khoảng lớn trên tấm trải giường.

Có vẻ như em nhỏ đã mất một số lượng máu đáng kể. Hoặc em đang ngồi chơi, tự nhiên thấy máu đỏ tươi chẩy thành dòng từ mũi. Những cảnh tượng này trông rất đáng sợ, nhất là nếu em không biết và dùng tay quẹt làm máu dính ra đầy mặt. Phản ứng tự nhiên của bố mẹ là cho em nằm xuống hay ngửa đầu ra sau để khỏi thấy máu chẩu xuống. Đây là một hiểu lầm rất thông thường. Khi ta không thấy máu chẩy xuống cằm, ta có thể cho là máu đã ngừng chẩy. Nhưng có đúng vậy không?

Nguyên nhân chẩy máu cam

Chẩy máu cam là một triệâu chứng rất thông thường ở các em. Người lớn ít khi chẩy máu cam, và triệu chứng này ở người lớn có thể là triệu chứng của một bệnh quan trọng. Ở trẻ em, nguyên nhân gây ra chẩy máu cam thường là do màng nhầy của mũi bị quá khô hay vì các em dụi mũi, móc mũi hay xì mũi quá mạnh. Những trường hợp này thường là không nguy hiểm. Một số nhỏ có thể mắc một bệnh di truyền về máu. Trường hợp này dĩ nhiên là không bình thường và cần được định bệnh để chữa trị.

Làm sao biết được khi nào chẩy máu cam ở em nhỏ là nguy hiểm?

Những trường hợp sau đây cần được để ý và đem đi khám bệnh:

Em nhỏ thường chẩy máu cam lâu hơn 20 phút mỗi lần

Trong người hay bị vết bầm không rõ nguyên nhân

Thường chẩy máu nướu răng

Trong gia đình có người bị bệnh khó dông máu

Làm sao biết được là em chỉ chẩy máu cam thông thường?

 Những trường hợp sau đây:

Chẩy máu trong vòng chỉ vài phút. Có thể tự động ngưng hoặc do ta làm ngưng

Thường xẩy ra trong lúc không khí quá khô

Khi nào thì nên gọi cấp cứu?

Khi em bị mất máu quá nhiều đến nỗi cảm thấy quá yếu ớt, không đứng được hay bị xỉu.

Nên làm gì khi em nhỏ chẩy máu cam?

Khi em bị chẩy máu cam nên làm như sau:

Ấn cánh mũi sát vô màng ngăn mũi, giữ như vậy trong vòng 10 phút.

Nếu máu cứ chẩy dù đã ấn mạnh, có thể là ấn không đúng vào điểm chẩy máu. Nên ấn vào một điểm khác.

Cho em ngồi lên đưa mặt về trước và nhổ máu ra nếu có máu chẩy xuống cổ họng. Không nên cho ngửa đầu ra sau hay nằm xuống. Máu sẽ chẩy thẳng vào cổ họng làm muốn ói.

Nếu máu vẫn không ngừøng chẩy, dùng một miếng bông băng nhỏ (gauze, có bán ở các tiệm thuốc tây)  tẩm chất thuốc chống nghẹt mũi AFRIN (hoặc vaseline nếu không có sẵn Afrin) nhét vào lỗ mũi đang chẩy máu và tiếp tục ấn cánh mũi 10 phút. 

Nếu chảy máu hai bên một lượt, em cần há miệng ra để thở.

Khi nào cần đưa đi khám ngay ở bệnh viện?

Cần đưa em đi khám ngay nếu:

Đã cố làm ngưng chẩy máu như trên hơn 20 phút mà không thành công

Chẩy máu mũi kéo dài hơn 3 lần trong vòng 24 giờ dù đã ấn mũi đúng cách.

Chuyện gì sẽ xẩy ra sau khi chẩy máu mũi?

99% các vụ chẩy máu cam sẽ ngưng trong vòng 10 phút nếu ấn mũi đúng cách. Nếu em đã nuốt máu, em có thể muốn ói ra hoặc đi cầu phân đen sau 1 ngày.

Làm sao để ngăn ngừa chẩy máu cam?

Dùng thuốc nhỏ mũi Nasal hay Ocean xịt vô mũi để khỏi bị khô

Lời từ chối trách nhiệm (Disclaimer): Những bài viết trong mục “Sức Khỏe” chỉ nhằm mục đích chỉ dẫn tổng quát, không thể dùng thay thế sự chăm sóc của bác sĩ hay nhân viên y tế. Độc giả cần tham khảo thêm với bác sĩ của mình khi bệnh