Hạm trưởng Lê Bá Hùng chỉ huy Khu trục hạm USS Lassen đang thảo luận về vị trí của con tàu trong hoạt động ngoài khơi ngày 4-11-2009 - ảnh: Matthew R. White/U.S. Navy

Là người Việt Nam đầu tiên được bổ nhiệm chức vụ hạm trưởng một khu trục hạm Hoa Kỳ, Hạm trưởng Lê Bá Hùng đang trên đường từ Nhật Bản đưa chiến hạm USS Lassen đến thăm Việt Nam. Như Nhật báo Viễn Đông đã loan tin hôm 31-10-2009, Hạm trưởng Lê Bá Hùng sinh ra tại Huế, con của cựu Trung tá Hải quân VNCH Lê Bá Thông, cùng gia đình vượt biển vào ngày 30-4-1975, và được chiến hạm USS Barbour County vớt ngày 2-5-1975. Sau đó gia đình ông định cư tại tiểu bang Virginia. Ông Hùng tốt nghiệp ưu hạng tại Học Viện Hải Quân Hoa Kỳ vào năm 1992 với bằng cử nhân khoa học và kinh tế, trở thành một sĩ quan hải quân Hoa Kỳ. Hồi tháng 4-2009, ông Hùng nhận lãnh trách nhiệm lãnh đạo USS Lassen đóng tại Yokosuka, Nhật Bản.

Khu trục hạm USS Lassen (DDG-82) là một chiến hạm được trang bị hỏa tiễn hướng dẫn, thuộc loại Arleigh Burke, trong Hải Quân Hoa Kỳ.

Hạm trưởng Lê Bá Hùng chỉ huy khu trục hạm USS Lassen (DDG 82) có hỏa tiễn hướng dẫn, đang quan sát khẩu đại bác 5 inch của tàu đang khai hỏa, trong một buổi tập trận Yểm trợ Hỏa lực Hải quân trên biển tại Oki Daito Jima phía tây Thái Bình Dương hôm 22-9-2009. Chiến hạm USS Lassen tham dự trong cuộc tập trận Multi-Sail 2009 – ảnh: Matthew  R. White/U.S. Navy

Khu trục hạm được đặt tên Lassen, để vinh danh Trung úy Clyde Everett Lassen (1942-1994), cư dân thành phố Fort Myers, Florida, một phi công hải quân Hoa Kỳ gan dạ đã được tặng thưởng Danh Dự Bội Tinh, vì đã cứu được hai nhân viên phi hành bị hỏa lực cộng sản Bắc Việt bắn hạ vào ngày 19-6-1968. Trung úy Lassen đã liều mạng đáp chiếc trực thăng UH-2 Seasprite xuống đất cứu đồng đội, dù rằng thân máy bay bị hỏa lực địch bắn thủng lỗ chỗ. Khi trực thăng đáp an toàn trên một khu trục hạm ngoài khơi, trong bình xăng chỉ còn nhiên liệu bay được trong 5 phút nữa. Trung úy Lassen là phi công hải quân đầu tiên, và là sĩ quan hải quân thứ 5 được tặng thưởng Danh Dự Bội Tinh, vì lòng can đảm cứu thoát đồng đội trong cuộc chiến tại Việt Nam. Năm 2001, khu trục hạm này ra khơi và được đặt theo tên ông là USS Lassen.

Thủy thủ trên khu trục hạm USS Lassen có hỏa tiễn hướng dẫn, đang bắn đại liên MK 38 25mm vào mục tiêu trong một buổi diễn tập ngày 24-9-2009 tại phía tây Thái Bình Dương. Cuộc tập trận Multi-Sail nhằm cải tiến khả năng giúp cho thủy thủ trên chiến hạm sẵn sàng ứng phó – ảnh: Matthew R. White/U.S. Navy

Và bây giờ, một hạm trưởng người Việt Nam, hậu duệ của một sĩ quan Việt Nam Cộng Hòa, bỏ nước ra đi năm 1975, nay trở lại trong cương vị lãnh đạo một chiến hạm mang tên một cựu chiến binh Hoa Kỳ đã từng anh dũng tham chiến tại Việt Nam.

Đang lênh đênh trên biển, Hạm trưởng Lê Bá Hùng đã dành cho Viễn Đông cuộc phỏng vấn đặc biệt qua e-mail sau đây; ban biên tập Viễn Đông chuyển ngữ.

Viễn Đông: Xin Hạm trưởng cho biết ông được chỉ định trong chuyến hải trình về Việt Nam trong trường hợp nào?

Hạm trưởng Lê Bá Hùng: Chuyến viếng thăm hải cảng hữu nghị này được vị Tư lịnh Đệ Thất Hạm Đội Hoa Kỳ dự trù từ nhiều tháng nay. Cả hai chiến hạm USS Blue Ridge và USS Lassen đều sẽ viếng thăm Việt Nam cùng một lượt. Điều này nói lên sự hợp tác ngày càng gắn bó giữa hai quốc gia. Thực ra bất cứ chiến hạm nào của Hải quân Hoa Kỳ cũng có thể thực hiện cuộc viếng thăm này, tình cờ tàu của tôi lại được chọn lựa. Đây quả là một cơ hội may mắn lạ kỳ khiến cá nhân tôi khó lòng mà tin được.

Viễn Đông: Tại sao Trung tá lại gia nhập Hải quân?
Hạm trưởng Lê Bá Hùng: Tôi gia nhập Hải quân Hoa Kỳ để phục vụ cho đất nước tôi. Tôi muốn nối chí phụ thân tôi kế nghiệp ngành này. Ba tôi từng là một vị chỉ huy trong Hải quân Quân Lực VNCH, và giữ chức Tư lịnh phó Căn cứ Hải quân Nhà Bè. Đây là cách tôi trả ơn cho dân tộc Hoa Kỳ cao cả đã giúp đỡ cho gia đình tôi bắt đầu một cuộc sống mới tại đất nước Hoa Kỳ.

Viễn Đông: Trung tá có cảm thấy cô đơn khi một mình ở trên tàu hay không? Khi rảnh rỗi ông thường làm gì?   

Hạm trưởng Lê Bá Hùng: Tôi làm việc chung, sát cánh với anh em thủy thủ đoàn đông tới gần 300 người trên khu trục hạm USS Lassen, cho nên tôi không cảm thấy cô đơn chút nào cả. Trái lại tôi rất bận rộn, nhưng tôi vẫn ráng đọc sách và đi ra ngoài khi có thể được.

Viễn Đông: Xin Trung tá cho biết một ngày bình thường của ông trên tàu làm những gì?
Hạm trưởng Lê Bá Hùng: Ngoài khơi, tôi liên lạc trao đổi với các sĩ quan và anh em thủy thủ tại nhiều vị trí khác nhau trên chiến hạm. Tôi rất thích đi vòng quanh tàu để nói chuyện với anh em thủy thủ. Dĩ nhiên chúng tôi cũng có những công việc hành chánh thường lệ phải làm cho các sinh hoạt của con tàu. Nào là dự trù các buổi họp, nào là tổ chức các buổi huấn luyện, và các việc khác để bảo đảm rằng tất cả mọi nhân viên, trang bị và mọi công tác huấn luyện trên tàu đều được thực hiện chu đáo.

Viễn Đông: Trung tá có thấy quyến luyến gì với Việt Nam hay không? Ông có cảm thấy một sự giằng co mâu thuẫn nào trong đầu, khi một bên thì phải trung thành với Hoa Kỳ, và một bên là tình cảm đối với quê hương gốc gác của mình?

Hạm trưởng Lê Bá Hùng: Quả thực tôi có nhiều tình cảm quyến luyến với Việt Nam, vì tôi và toàn thể gia đình đã sinh ra tại đó. Tôi được nuôi nấng trưởng thành và ăn cả thức ăn Việt Nam và Mỹ và nói cả tiếng Việt và tiếng Anh từ khi tôi còn là một đứa bé. Tôi vừa hãnh diện có một gia tài tinh thần mang tính chất Việt Nam, đồng thời tôi cũng vinh dự được làm một công dân Hoa Kỳ.

Viễn Đông: Trung tá mong đợi gì trong chuyến về thăm Việt Nam này? Ông sẽ ở lại bao lâu?

Hạm trưởng Lê Bá Hùng: Tôi và anh em thủy thủ rất náo nức có cơ hội viếng thăm Việt Nam và gặp lại dân chúng tại Đà Nẵng. Chúng tôi đang mong được thăm viếng thành phố thanh lịch này, cũng như đi mua sắm và thưởng thức món ngon vật lạ tại địa phương. Một số anh em thủy thủ chúng tôi sẽ tham dự các công tác cộng đồng, và một số sẽ chơi bóng tròn và bóng rổ với các đội banh của trường Đại học Đà Nẵng.

Viễn Đông: Trung tá đã tác chiến lần nào chưa?

Hạm trưởng Lê Bá Hùng: Chưa, tôi chưa có cơ hội này.

Chiếc trực thăng HSL-51 đang tiến lại gần khu trục hạm USS Lassen, trong một buổi huấn luyện đáp xuống boong chiến hạm – ảnh: Matthew R. White/ U.S. Navy

Viễn Đông: Kỷ niệm đáng nhớ nhất của Trung tá trong Hải quân là gì?
Hạm trưởng Lê Bá Hùng: Tôi cho rằng kỷ niệm đáng nhớ nhất của tôi trong Hải quân là sự việc sắp xảy ra trong vài ngày nữa. Tuy nhiên cho đến giờ phút này, ngày tôi tốt nghiệp Học Viện Hải Quân Hoa Kỳ, ngày tôi biết mình được chọn vào tầng lớp chỉ huy, ngày tôi được vinh thăng làm Hạm trưởng trước sự hiện diện của cha mẹ và vợ tôi, và ngày mà tôi chính thức nắm quyền Hạm trưởng khu trục hạm Lassen, đó là những kỷ niệm đáng nhớ nhất trong đời tôi.