Bác sĩ cảnh báo hiểu lầm phổ biến về mức cortisol ở trẻ tự kỷ

Từ thực tế trẻ rối loạn phổ tự kỷ thường gặp khó khăn về giấc ngủ, lo âu hoặc căng thẳng, không ít người suy luận rằng các em mặc nhiên có cortisol cao. Tuy nhiên, bác sĩ Thái Ngọc Thành Đạt cho biết bằng chứng khoa học hiện tại chưa cho phép đưa ra kết luận như vậy. Cortisol thường được gọi là hormone căng thẳng, được cơ thể sản xuất thông qua hoạt động của trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận. Nồng độ hormone này thay đổi trong ngày và có thể chịu tác động của giấc ngủ, tâm trạng, bệnh lý, thuốc đang sử dụng, thời điểm lấy mẫu cũng như phản ứng của mỗi người trước môi trường.

Góc nhìn từ các nghiên cứu khoa học khác nhau

Để xác định người có rối loạn phổ tự kỷ có nồng độ cortisol khác người không tự kỷ hay không, các nhà khoa học đã tiến hành những nghiên cứu so sánh giữa hai nhóm. Vào năm 2003, một nghiên cứu trên 36 người tự kỷ và 27 người thuộc nhóm đối chứng cho thấy những người tự kỷ có nồng độ cortisol huyết thanh thấp hơn đáng kể so với nhóm đối chứng. Như vậy, trong nghiên cứu này, cortisol ở nhóm tự kỷ không những không cao hơn mà còn thấp hơn nhóm không tự kỷ.

Đến năm 2011, một nghiên cứu khác lại đưa ra kết quả theo chiều ngược lại trên trẻ nam tự kỷ, ghi nhận mức cortisol trung bình cao hơn ở nhóm đối chứng. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu không tìm thấy mối tương quan có ý nghĩa giữa mức cortisol và mức độ biểu hiện triệu chứng tự kỷ được đánh giá bằng các thang đo chuyên ngành. Điều này có nghĩa là cortisol cao hơn không đồng nghĩa trẻ tự kỷ nặng hơn; ngược lại, mức độ tự kỷ nặng hơn cũng không cho phép mặc định rằng cortisol sẽ cao hơn.

Sự phức tạp trong sinh lý học và lời khuyên cho phụ huynh

Các nghiên cứu tiếp theo được thực hiện vào năm 2026 với việc kiểm soát một số yếu tố khá chặt chẽ như độ tuổi, giới tính, chỉ số khối cơ thể và thời điểm lấy máu để giảm ảnh hưởng của nhịp ngày đêm. Kết quả cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về cortisol giữa hai nhóm trẻ. Những dữ liệu mâu thuẫn từ các công trình khoa học qua các năm cho thấy hệ thống nội tiết của trẻ tự kỷ rất phức tạp và không thể bị đóng khung trong bất kỳ giả định đơn giản nào.

Việc nắm bắt thông tin y khoa chính xác đóng vai trò quan trọng trong việc giúp phụ huynh đồng hành hiệu quả cùng con. Tránh những suy luận chủ quan hoặc áp dụng các lý thuyết chưa được kiểm chứng sẽ giúp bảo vệ sức khỏe tâm lý và thể chất tốt hơn cho trẻ trong suốt quá trình can thiệp và trị liệu.

Bình luận: Việc lạm dụng các suy đoán y khoa trên mạng xã hội không chỉ gây hoang mang cho phụ huynh mà còn có thể dẫn đến những hướng can thiệp sai lệch cho trẻ tự kỷ.