Kiểm tra dầu hộp số khi không có Dipstick

Chúng ta thường được nhắc nhở nên thay dầu nhớt cho xe, trong đó có dầu hộp số (transmission fluid). Nhà vô địch về sử dụng xe, ông Irv Gordon - một ông giáo hồi hưu đã lái chiếc xe Volswagen đời 1966 được gần 3 triệu dặm - cho biết, ông thay dầu hộp số cứ sau mỗi 25,000 dặm. Đó là “triết lý” bảo trì của ông, tuy nhiên, xe cộ thời nay không đòi hỏi bạn phải thay dầu hộp số thường xuyên như thế, bạn có thể chờ thêm khoảng 10,000 hoặc 15,000 dặm nữa cũng được. Nhưng để yên tâm, bạn nên kiểm tra dầu hộp số thường xuyên để xem nó có bị thiếu không?

Kiểm tra bằng cách nào?

1. Qua Dipstick
Ở đây, xin giới hạn trong các xe chạy bằng hộp số tự động (automatic transmission). Nếu “hên” có được một chiếc xe không làm khó, bạn sẽ thấy cái que thăm (dipstick) cắm ngay ở miệng bình dầu. Xin phân biệt với que thăm nhớt ở miệng bình nhớt (engine oil).
Khi kiểm tra nhớt, bạn phải để cho đầu máy nguội, thật nguôi. Nhưng kiểm tra dầu hộp số, chúng ta lại cần làm trong lúc đầu máy đã ấm nóng. Vậy, trước hết mở cho máy nổ, hoặc lấy xe chạy vài vòng cho máy ấm lên, rồi dừng lại một chỗ nào đó để kiểm tra. Vẫn để máy nổ, gài số P, có thể gài thêm thắng tay, rồi kiểm tra như sau:
- Rút que thăm ra: Quệt ngón tay trỏ vào vết dầu còn dính ở đầu que thăm, rồi xoa đầu ngón trỏ với ngón cái để phân tích tình trạng dầu: Nó phải có màu hơi hồng và gần như trong. Nếu dầu đã biến sắc thành màu xạm tro, nghe có mùi khét, hoặc thấy ngón tay xào xạo cát…. Đó là dấu chỉ dầu đã thoái hóa, cần được thay mới.
- Thử lại một lần nữa: Lấy giẻ sạch lau khô que thăm, cắm trở lại bình dầu, rồi rút ra để kiểm tra. Nếu thấy dầu vẫn còn tốt, nhưng không lên tới vạch “full” trên que thăm, chúng ta có thể dùng phễu để tiếp vào cho đủ bằng dầu cùng loại cho đến khi mức dầu trong bình lên tới vạch Full. Tuy nhiên, cần lưu ý để đừng tiếp dầu lên quá mức, dẫn đến tình trạng Overfill cũng chẳng tốt lành gì.
Hộp số thiếu dầu với hộp số bị một khiếm khuyết gì đó sẽ có những triệu chứng tương tự. Vì thế, khi dùng xe mà thấy đầu máy khục khặc khi sang số, điều đầu tiên bạn có thể làm được là kiểm tra lại xem dầu có đủ không, trước khi mang xe ra tiệm kể khổ với thợ máy. Nhiều khi bệnh của xe chỉ là do hộp số thiếu dầu mà thôi. Điều quan trọng là khi châm thêm, bạn phải dùng dầu cùng loại, đúng với yêu cầu của nhà sản xuất xe.


2. Xe không có Dipstick

Nếu xe có dipstick cho bạn kiểm tra thì đúng là dễ rồi. Nhưng trong nhiều kiểu xe, đời xe gần đây, nhà sản xuất lại không chế cái que thăm đó nữa. Một hệ thống như vậy được gọi là “sealed system” (hàn kín), và hãng sản xuất ra cái xe có “sealed system” như vậy thường nói rằng, xe của họ có thể chạy được đến mãn đời, không bao giờ phải thay dầu hộp số. Có nhà sản xuất khác bớt “đại ngôn” hơn, thì nói một cách ... khiêm tốn rằng dầu hộp số trong xe của họ có thể chạy được tới 150,000 dặm mới phải thay. Đối với người sử dụng xe, dù tin hay không tin những lời tuyên bố đó, chúng ta cũng chẳng làm gì trước một “sealed system” như vậy được.
Thực ra, nói là “sealed” nhưng không phải toàn hệ thống được bịt kín cả, và nó cũng không có nghĩa là không bao giờ bị trục trặc, hoặc không bao giờ cần kiểm tra. Nó vẫn cần được kiểm tra theo định kỳ để xem có bị hở, bị rò chỗ nào không.
Có điều là công việc bây giờ không còn nằm trong tay bạn: Khi nghi ngờ có trục trặc gì đó nơi hệ thống hộp số, bạn không thể làm gì khác hơn là đưa xe đến trung tâm dịch vụ chuyên môn. Ở đây, với máy móc hiện đại, với software tương ứng, họ sẽ kiểm tra cho bạn, và nếu thiếu dầu, họ sẽ có cách mở “sealing cap” (nắp hàn) để châm thêm cho đủ.
Nếu bạn chạy xe không thấy có gì trở ngại thì theo các chuyên gia, dầu hộp số trong những “sealed system” như vậy cũng nên được thay thế sau khoảng 100,000 dặm đường. Chà, nếu dùng xe từ lúc còn brand-new thì tính đến nay bạn đã có được ít nhất 10 năm sử dụng, không cần thay dầu hộp số. Có thể cái xe đã không còn ở với bạn đến lúc đó! Vì mới chỉ có chừng 50,000 dặm bạn đã bán đi mất đứt rồi còn đâu. Như vậy cũng coi như cả đời dùng xe không phải thay dầu hộp số, xem ra nhà sản xuất nói rằng “dùng xe cả đời không thay dầu hộp số” tuy có đại ngôn, nhưng không phải là … ba xạo!
Nếu còn giữ xe tới lúc này, và mang ra đại lý để kiểm tra và thay dầu, bạn nhớ thay luôn các bộ phận khác, như timing belt, water pump…. Vì những thứ này cũng đã đến tuổi về hưu cả rồi. Xem ra, chi phí cho một kỳ đại tu như vậy không phải là nhỏ, bạn nên biết trước để chuẩn bị túi tiền.
haosmith@yahoo.com