Vì sao đàn ông "chẳng bao giờ chịu lắng nghe" dưới góc nhìn khoa học thần kinh?

Trong hầu hết các cuộc tranh cãi giữa các cặp đôi, câu trách cứ quen thuộc của chị em thường là anh chẳng bao giờ chịu lắng nghe. Dù là bạn trai, anh trai hay bạn bè thân thiết, phái đẹp dường như luôn gặp khó khăn khi muốn tâm sự hay giải tỏa cảm xúc với đàn ông. Nhiều người vội gán cho phái mạnh cái nhãn vô tâm, hời hợt hay ích kỷ. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học thần kinh và tâm lý học hành vi, sự ngó lơ này đôi khi không xuất phát từ thái độ thiếu tôn trọng, mà bắt nguồn từ những khác biệt sinh học cơ bản trong cấu trúc não bộ và cơ chế xử lý âm thanh giữa hai giới.

Khi não bộ nam giới phải "vật lộn" để giải mã giọng nói phụ nữ

Nghiên cứu quy mô được thực hiện bởi các nhà tâm lý học tại Anh, Pháp và Canada đã chỉ ra một sự thật bất ngờ: não bộ đàn ông phản ứng hoàn toàn khác biệt trước giọng nói của hai giới. Khi nghe một người đàn ông khác nói chuyện, não bộ nam giới chỉ kích hoạt vùng xử lý ngôn ngữ thông thường nằm ở thùy thái dương. Việc tiếp nhận này diễn ra khá mượt mà và không tốn quá nhiều năng lượng thần kinh vì cấu trúc sóng âm có sự đồng điệu bẩm sinh.

Tuy nhiên, khi chuyển sang nghe giọng nói của phụ nữ, sóng não của phái mạnh lập tức rơi vào trạng thái biến động mạnh. Lúc này, vùng vỏ thính giác chính – khu vực vốn được não bộ dùng để phân tích các âm thanh phức tạp và giai điệu âm nhạc – phải hoạt động với cường độ cao hơn rất nhiều để giải mã và thấu hiểu thông điệp. Đáng chú ý, một số khu vực chức năng khác trong não nam giới lại có dấu hiệu giảm hoạt động để dồn toàn bộ năng lượng cho quá trình phân tích dữ liệu đầu vào. Điều này đồng nghĩa với việc, đối với phái mạnh, việc cảm nhận ý nghĩa trong câu chuyện của chị em là một bài toán tiêu tốn nhiều năng lượng thần kinh, dễ khiến họ rơi vào trạng thái quá tải, mệt mỏi và vô thức xao nhãng.

Tông giọng cao và câu chuyện về độ tin cậy trong vô thức

Bên cạnh cơ chế vận hành của các dây thần kinh, đặc điểm sinh học của thanh quản cũng đóng vai trò vô cùng quyết định đến khả năng duy trì sự tập trung. Do cấu tạo cơ thể, phụ nữ sở hữu dây thanh âm nhỏ và ngắn hơn nam giới, tạo ra giọng nói ở tông cao với biên độ trầm bổng, lên xuống thất thường và giàu âm điệu. Các nghiên cứu về tâm lý học thính giác chỉ ra rằng, não bộ con người có xu hướng gán sự tin cậy, cảm giác nghiêm túc và tính cấp thiết cho những âm thanh ở tần số thấp hay còn gọi là giọng trầm.

Đây cũng là lý do vì sao một tông giọng trầm ấm thường mang lại lợi thế lớn cho các nhà lãnh đạo trong việc tạo dựng uy quyền và sự thuyết phục. Ngược lại, khi phải tiếp nhận một chuỗi âm thanh tông cao diễn ra liên tục, cơ chế tự bảo vệ của não bộ nam giới sẽ vô thức kích hoạt một "bộ lọc tiếng ồn". Họ tự động xếp thông tin đó vào nhóm ít nguy cấp hơn, dẫn đến phản ứng lắng nghe hời hợt hoặc chỉ giữ lại một vài từ khóa quan trọng.

Bình luận biên tập

Bình luận: Sự bất đồng trong giao tiếp giữa nam và nữ không đơn thuần là vấn đề thái độ hay sự vô tâm, mà thực chất là hệ quả từ những khác biệt sinh học sâu sắc trong cách não bộ xử lý âm thanh. Hiểu được những giới hạn tự nhiên này sẽ giúp các cặp đôi xây dựng sự thấu cảm lớn hơn, từ đó điều chỉnh cách truyền đạt và lắng nghe để dung hòa mối quan hệ.