Bạn thích bài này?
Font-Size:
Bản Hồ
(VienDongDaily.Com - 08/07/2012)
Mấy năm gần đây các chuyên gia khảo cổ khám phá ở Tả Van có một bãi đá mang nhiều nét khắc từ hàng ngàn năm trước. Biêt đây là một thứ ngôn ngữ nhưng chưa ai đọc ra.
Bài và ảnh: Trần Công Nhung


Chiều Tây Bắc
Tây Bắc là tuyến du lịch nổi tiếng của Việt Nam ngày nay. Du lịch đến Hà Nội, không phải chỉ loanh quanh khu Phố Cổ, Hồ Gươm hay đê Sông Hồng, mà, lên miền cao mới là điểm lôi cuốn, hấp dẫn. Tổ chức Tours thường có Tuyến Tây Bắc, một vòng từ Hà Nội, Lao Cai, Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình... Nơi dừng chân có nhiều mục cho du khách thưởng ngoạn là Sapa.
Sapa quanh năm mát mẻ, khách sạn ở Sapa không dùng máy điều hòa. Trăm năm trước, người Pháp đã chọn Sapa làm nơi nghỉ mát và cho xây dựng nhiều biệt thự. Đến Sapa, ngày đầu dạo chơi khu phố Cầu Mây, chợ Sapa, bãi đá Tà Phìn...(1) Ngày hôm sau đi Tả Van, Bản Hồ, Thác Bạc Cổng Trời...
Trên chuyến xe từ Lao Cai về Sapa, tôi gặp một anh cán bộ đi nghiên cứu sinh thái vùng Bản Hồ, nên hai hôm sau, được anh cho theo xe về thăm Bản cách Sapa hơn 30km. Đường về Bản Hồ, từ Tả Van trở đi vô cùng xấu và rất nguy hiểm. Người bạn chỉ cho tôi mấy tảng đá bên đường bảo là “Đá Khắc Cổ”. Mấy năm gần đây các chuyên gia khảo cổ khám phá ở Tả Van có một bãi đá mang nhiều nét khắc từ hàng ngàn năm trước. Biêt đây là một thứ ngôn ngữ nhưng chưa ai đọc ra.


Dân bản

Con đường đá làm từ thời Tây, nay lở lói và chỉ vừa một xe qua. Chiếc “U-oat” của Liên Sô, một kiểu xe chạy đường rừng, xe xóc không chịu nổi. Trên xe chẳng ai có “seat belt”, lái xe chạy bất kể, đã thế, qua mấy eo vực, họ còn nói chỗ nầy một xe rớt, chỗ kia một xe rơi, làm tôi cũng đâm lo. Thấy nhiều ruộng bậc thang đẹp mà đành chịu. Có cầm máy trên tay cũng không tài nào chụp được. Phần xe xóc phần nghĩ đến sự rủi ro nên tâm trí không còn chỗ cho nghệ thuật. Do thích phiêu lưu mà tự chuốc lấy vất vả.
Sau hơn tiếng đồng hồ, xe tách khỏi con đường núi, rẽ xuống một thung lũng, đường đầy hầm hố lầy lội. Mỗi lần xe lắc, cứ như muốn hất tung người ra ngoài. Tôi hỏi anh bạn:
- Gần đến chưa anh?
- Qua hết đoạn đường này là đến.
Hỏi cho đỡ sốt ruột chứ đến đâu tôi làm sao biết. Phía trước toàn bụi bờ, xa tít bên kia núi, thấp thoáng một vài mái nhà tôn. Xe ra khỏi quãng lầy, vào một con đường đất bằng phẳng, hai bên ruộng đã cấy, một vài nhà sàn gọn ghẽ tươm tất, sáng sủa, không như nhà của người HMong, lụp xụp tối tăm. Một vài dân bản qua lại, tôi biết sắp đến nơi. Xe lên dốc rồi vào một khu nhà xây, 4 dãy nhà xếp theo hình vuông, vừa làm trường học, nhà ở nhân viên, trụ sở Hội Đồng Xã...


Nhà người Tầy

Xuống xe, ai cũng tỉnh táo chỉ có tôi là muốn ngất ngư. Họ kéo nhau vào văn phòng, tôi thả bộ đi quanh thăm dân Bản. Bản Hồ đa số người Tầy và Dáy, nhìn chung nếp sống của họ ảnh hưởng người Kinh khá nhiều. Nhà ở thưa thớt rải rác chứ không tập trung. Người Tầy đen sạm, tầm người thấp, giống HMong. Bản Hồ bao quanh nhiều núi. Chiều xuống, đỉnh núi nổi hẳn lên nền trời ráng đỏ rực, cảnh ít khi gặp dưới miền xuôi. Cảnh đẹp bao nhiêu, buồn bấy nhiêu. Rừng núi buồn về chiều, tỉnh thành vui về đêm, thật trái ngược nhau. Nơi đây, một chút nắng nhạt, một cánh chim, một bông cỏ hoang dại cũng làm cho khách đường xa nhớ nhà da diết, hoặc buồn vu vơ không rõ nguyên do. Tôi ghi vội vài hình ảnh cuối ngày rồi trở lại ngôi trường Bản Hồ.
Đã đến giờ tan học, trẻ em các lớp ào ra, tò mò nhìn tôi, tôi chụp ảnh mấy em đứng quanh thùng xin tiền đặt giữa sân. “Hello, Ban Ho school welcome to you. Please give us a hand to promote this school. Thank you very much”. Nét chữ nguệch ngoạc của một khách Tây viết, dán lên thùng. Vùng này khách Tây hay về chơi. Họ đi trekking từ Sapa, vài người một nhóm, có nhân viên khách sạn hướng dẫn. Bản Hồ là điểm nghỉ đêm của khách trekking. Khởi hành từ sáng sớm, khách được hướng dẫn đi dọc con sông Mường Hoa phía Nam Sapa, qua các Bản Tầy (Tả Van), Dao Đỏ (Giàng Tà Chải)... Dáy (Bản Hồ). Khách ngủ đêm tại Bản Hồ, hôm sau có xe đón về Sapa. Con sông Mường Hoa cũng có sự tích rất thơ mộng. Phát xuất từ Thác Bạc, sông chia hai nhánh: Bên vàng (Nam) bên xanh (Nữ). Hỏi tại sao, người Bản giải thích: Xưa kia có hai anh chị thương nhau nhưng không sống chung với nhau được nên rủ nhau nhảy sông tự vẫn. Từ đó hai dòng sông hai màu, chảy qua Sapa thì nhập làm một.
Lối du lịch của người Tây Phương và người mình, nói chung người Á Đông, khác hẳn nhau. Người Tây đi là để tìm hiểu, để xem những cái khác lạ, những bí ẩn về phong tục tập quán của từng miền, từng dân tộc, chứ không phải để dạo phố hay shopping linh tinh. Họ không quản ngại khó khăn, họ không đòi hỏi tiện nghi có tính phô trương. Họ rất thích môn Trekking (đi bộ xuyên rừng). Nhất là do các cô gái thông thạo tiếng Anh hướng dẫn thì càng tuyệt.
Đoàn nghiên cứu sinh thái mãi vẫn chưa thấy về. Một thanh nhiên có dáng thư sinh đến gạ chuyện:
- Chú không ở trong đoàn nghiên cứu à?
- Không, tôi chỉ đi nhờ xe. Cháu làm việc ở đây?
- Vâng, cháu ở Hà Nội mới lên mấy tháng.
-Cháu dạy học?
- Dạ không, cháu làm bên kiểm lâm.
- Xa xôi vậy lương có cao hơn không?
- Dạ có phụ cấp vùng sâu vùng xa nhưng cũng không bao nhiêu.
Chợt thấy bảng thông cáo trên tường cho các lớp 8 lớp 9, tôi hỏi:
- Ở đây có các lớp Cấp 2, giáo viên từ đâu về dạy?
- Dạ Hà Nội lên
- Vậy chắc mỗi niên khóa lại phải đổi thầy cô?
- Dạ, các cô đóng chốt luôn chứ đi đâu được.
- Vậy thì buồn chết nhỉ?
- Bởi vậy mỗi lần bọn cháu công tác ngang qua là cá cô kêu ơi ới: “Anh ơi vào nghỉ lại với em một đêm”.
- Thật thế?
- Cuối cùng thì các cô cũng phải kiếm một ông chồng bản địa nếu không muốn thôi việc. Mà chú biết đấy, bây giờ đâu phải dễ có việc làm.
- Công việc cháu thì sao?
- Cháu lên đây là giúp dân “Quán triệt nghị quyết cấm phá rừng” nhưng làm sao cấm được. Dân họ bảo họ không có nhà phải cho họ đốn cây làm nhà, có nhà mới có chỗ cho cán bộ đến công tác. Bọn cháu phải hợp thức hóa cho họ bằng cách bảo họ kê khai nhu cầu làm nhà.


Học sinh kêu gọi

- Bản này dân tộc nào nhiều hả cháu?
- Đa số người Tầy, người Dáy.
- Bản Hồ đi nữa thì đến đâu?
- Về Nậm Can, Nậm Sài. Nậm Can có mỏ Bạc khai thác từ thời Tây.
Trời đã tối mà đoàn chưa trở lại, tôi tỏ vẻ lo. Chàng thanh niên trấn an:
- Có khi mấy ông ấy còn làm việc với Hội Đồng đêm nay, chú ở lại chơi mai về.
- Ở đây có ai chạy xe ôm không cháu?
- Ngoài cổng có một anh, để cháu hỏi giúp chú.


Nhà HMong

Tôi theo anh kiểm lâm ra nhà ngoài cổng, thấy có chiếc xe Min, tôi mừng bảo anh kiểm lâm hỏi hộ.
- Có đi Sapa không? Chở chú đi.
Người đàn ông đồng ý chạy nhưng phải trả gấp đôi, vì lên Sapa phải chạy xe không về. Khí lạnh tăng nhanh, lúc chiều ỷ y không mang theo áo ấm, giờ mới thấy cần. Chiếc xe lồng lộn với đoạn đường sình lầy, đá tảng lởm chởm. Tôi có cảm tưởng như đang cỡi bò Tây Ban Nha, sợ thật. Tôi năn nỉ anh xe chạy chậm lại nhưng tiếng ga cứ mỗi lúc mỗi rú thêm. Hai hàm răng đã đánh cầm cập, tôi ôm cứng người anh xe. Vậy mà anh còn cà lăm cà cặp kể chuyện gốc gác của mình. “Tôi là người Tầy họ Nông...”. Tôi biết anh ta muốn nói gì, nhưng chỉ ứ hự cho qua chuyện. Sau hơn hai tiếng đồng hồ, tôi về được khách sạn Ninh Hồng. Hú vía.
Hôm nay tuy vất vả nhưng cũng đã biết sơ qua mọi thứ, ngày mai thuê xe ôm, thong thả đi về Tả Van chụp ruộng bậc thang. Làm ăn như vầy là lỗ to, nhưng chơi, đi đến nơi về đến chốn là may mắn rồi.

Tháng 3-2003

Sách đã in: Quê Hương Qua Ống Kính tập 1 đến tập 13, Buồn Vui Nghề Chơi Cây Kiểng, Mùa Nước Lũ (Truyện), Về Nhiếp Ảnh, Thăng Trầm (chuyện buồn vui một đời người), sách dày trên 200 trang, có 8 phụ bản ảnh màu và cả trăm ảnh đen trắng.
Độc giả muốn có sách nguyên bộ 13 tập (discount 50%) xin liên lạc tác giả qua PO. Box 163, Garden Grove, CA 92842. Điện thoại: (714) 638-8594, Email: trannhungcong46@gmail.com, Website:www.ltcn.net

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài và hình trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
Bài và ảnh: Trần Công Nhung

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/ban-ho-OOUM4DLh.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Các tin khác

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Quảng cáo
Rao Vặt Viễn Đông
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Nạn nhân của xảo thuật quảng cáo

Thế nên, ở đây chúng ta chỉ nên nói tới những xảo thuật quảng cáo, những hình thức lạm dụng làm ô danh cho cái nền công nghiệp cần thiết này, và biến người tiêu thụ trở thành nạn nhân.

Kẻ gian có trăm phương nghìn kế

Bọn gian phi nhận thấy không thể làm ăn qua email được nữa, nên gần đây chúng đã mạnh dạn xuất hiện, và đến gõ cửa nhiều gia đình.

Bảo hiểm tại hãng hay bảo hiểm Obamacare? (bài 2)

Tuy nhiên, họ không thể mua những chương trình quá “bèo, mà quyền lợi nằm dưới những “giá trị tối thiểu” (minimum value) do đạo luật Obamacare qui định.

Tại sao lại gọi là Black Friday?

Chính vì thế, khi chứng kiến những điều không hay xảy ra trong ngày thứ Sáu sau lễ Tạ Ơn, người ta dễ dàng gọi ngay nó là Black Friday. Trong ngày hôm nay, thiên hạ ra ngoài đi mua sắm quá nhiều, xe cộ đi lại cũng lắm, gây ra nhiều tai nạn hoặc những cuộc va chạm ẩu đả, có lúc đẫm máu.

Bảo hiểm tại hãng hay bảo hiểm Obamacare? (bài 1)

Thị trường Obamcare là thị trường tự do, nên có rất nhiều chương trình để chọn lựa, chứ không phải chỉ hạn chế ở một vài chương trình tối thiểu do chủ hãng đã lọc lựa trước cho nhân viên của mình. Về điểm này, bạn sẽ cảm thấy thoải mái hơn.

Obamacare cho năm 2015: Mua thế nào và đóng phạt ra sao?

Nhân dịp mùa ghi danh mua bảo hiểm 2015 sắp khai mở vào 15 tháng 11 sắp tới, chúng ta nên tìm hiểu kỹ hơn về cái vụ phạt tiền này.

Tôi làm được bao nhiêu tiền một tháng?

Có phải sắm sửa thêm quần áo không? Và giầy dép? Đồ trang sức? Đừng tưởng rằng đàn ông không phải chi tiêu thêm ở những món này.

Những cái túi ni-lông ở chợ

Rằng, túi nilon không thể tự phân hủy trong lòng đất, nó làm đất chai cứng, “làm bẩn bãi biển, công viên và làm thoái hóa cả đại dương mênh mông nữa” như thống đốc Jerry Brown tuyên bố hôm ban hành đạo luật.

Tổ Hợp Siêu Thị Á Châu lớn nhất tại Hoa Kỳ Hmart đã khai trương

Hơn nữa, Trong ngày khai trương còn có những màn trình diễn sống của các truyền thống văn hóa như vũ điệu dân tộc Hàn Quốc, Phi Luật Tân, Múa Lân Trung Hoa và Múa Trống Nhật Bản. Bên cạnh đó là các quà tặng cho các khách hàng mua sắm và những khách hàng nhận thẻ tính điểm HMART Smart Card (hội viên trung thành).

Tiếp tục cắt cơn ghiền shopping

Ông Aron là thầy dậy cách bán hàng (marketing) mà lại khuyên giới tiêu thụ như vậy, chắc chắn giá trị của lời khuyên ấy không nhỏ.
Quảng cáo