TS. Nguyễn Hữu Phước/Viễn Đông

LTS: Tiến Sĩ Nguyễn Hữu Phước từng là Giám Đốc Chương Trình Bảo Vệ Trẻ Con Á Châu Thái Bình Dương thuộc Quận Los Angeles trong 9 năm. Ông tốt nghiệp Tiến Sĩ Giáo Dục, đại học University of Southern California (USC) năm 1974, Cao Học Phúc Lợi Xã Hội (Master of Social Welfare), đại học University of California, Los Angeles (UCLA) năm 1995. Trước năm 1975, ông đã tốt nghiệp đại học Sư Phạm và đại học Văn Khoa Sài Gòn. Ông là giảng sư ở đại học Sư Phạm Sài Gòn, và cũng là hiệu trưởng trường Sư Phạm Sài Gòn. Chức vụ sau cùng của ông ở Việt Nam là Giám Đốc Nha Sư Phạm, Bộ Văn Hóa Giáo Dục thời Việt Nam Cộng Hòa. Ông cùng gia đình định cư tại Hoa Kỳ từ năm 1975, về hưu năm 2000.
Từ đầu năm 2012, TS. Nguyễn Hữu Phước có nhã ý trở lại cộng tác với nhật báo Viễn Đông qua những bài viết về chữ nghĩa tiếng Việt, ký sự, và đặc biệt về ngành phục vụ xã hội, chuyên về các vấn đề thanh thiếu niên. Đây là bài đầu tiên trong loạt bài xoay quanh việc dạy dỗ con trẻ ở Hoa Kỳ.

Tin tức trong tuần trước cho biết như sau: Một gia đình ở tiểu bang Oklahoma chỉ gồm có người mẹ 18 tuổi, và một đứa con sơ sanh, 3 tháng. Bà mẹ vừa pha xong bình sữa, và cho con bú. Hai người lạ xâm nhập bất hợp pháp vào nhà. Bà cảm thấy an ninh của mình, và nhất là của đứa con bị đe dọa. Bà gọi số khẩn cấp 911, phúc trình về sự xâm nhập của kẻ lạ, và hỏi: Tôi có hai khẩu súng bên mình, tôi có thể bắn vào kẻ lạ để bảo vệ an toàn cho con tôi không? Nhân viên Chín Một Một trả lời: Tôi không thể nói bà có thể làm như vậy. Nhưng bà phải làm điều gì phải làm để bảo vệ con bà. Súng nổ, một kẻ xâm nhập bị tử thương. Công Tố Viện cho biết là không có đưa bà mẹ ra tòa vì bà bắn để tự vệ. Kẻ thứ hai đào thoát, nhưng sau đó nộp mình và sẽ phải đối diện với tòa án với tội danh sát nhân, vì là đồng lõa trong một sự xâm nhập mà kết quả có người chết.
Bảo vệ con mình là một thiên tính của bất cứ người mẹ nào. Những thú vật giống cái cũng có thiên tính đó. Điểm đáng chú ý đầu tiên ở câu chuyện bên trên là bà mẹ của đứa bé phải làm một quyết định hệ trọng trong vài giây đồng hồ, mà còn nghĩ đến hậu quả hành động của mình trên phương diện luật pháp. Điểm kế là câu trả lời của nhân viên Chín Một Một. Cả hai đều nghĩ đến việc bảo vệ an sinh cho đứa bé.
Theo sự hiểu biết thông thường, thì cha mẹ hay người giám hộ, và bà con thân tộc đều có bổn phận bảo vệ trẻ con trong đại gia đình. Và rộng hơn, xã hội qua các cơ quan công quyền, phải có bổn phận nầy khi một thành phần của gia đình, đại gia đình, hay cộng đồng không thể làm tròn bổn phận
Chúng ta thường nghe một số cơ quan truyền thông của người Việt Nam ở Hoa Kỳ thường nhắc đền sự sắp hạng trong xã hội Hoa Kỳ như sau: Thứ nhất trẻ con, thứ hai phái nữ, thứ ba cây cỏ (có nơi ghi là con chó, còn mệnh danh là “người bạn thân nhất của con người”); và thứ tư là đàn ông.
Ba điểm sau tôi không dám lạm bàn về hạng thứ. Nhưng tôi chắc chắn là việc bảo vệ an sinh cho trẻ em ở Hoa Kỳ là một trong những ưu tiên hàng đầu. Trẻ em được định nghĩa là những em từ 18 tuổi trở xuống.

Quyền hiến định
Hiến Pháp Hoa Kỳ có ghi là trẻ em có những quyền sau đây:
- Quyền có ý nghĩ căn bản là mình - trẻ em - được sống an toàn trong một gia đình. Chính quyền không được đem trẻ ra khỏi gia đình nhiều ngày, nếu không có những lý do chính đáng theo luật định, trừ những trường hợp khẩn cấp. Chi tiết về những thủ tục tạm giữ, và đưa ra Tòa sẽ được bàn đến trong một bài khác.
- Quyền có được sự bảo vệ của gia đình để tránh khỏi những sự lạm dụng, hành hạ, hay bỏ bê.
- Quyền có cuộc sống bình thường, và người ngoài không được xen vào đời sống gia đình.
Hiến Pháp Hoa Kỳ cũng có ghi là:
Cha mẹ ruột hay cha mẹ nuôi có quyền phản kháng tất cả những sự khám xét không hợp lý của nhân viên công lực, kể cả nhân viên bảo vệ trẻ con hay nhân viên an sinh, trừ trường hợp các nhân viên nầy có trát Tòa - giấy của Tòa cho phép các nhân viên nầy khám xét.
Nhân Viên An Sinh, Nhân Viên Công Lực chỉ có thể tách rời trẻ em ra khỏi sự kiểm soát của cha mẹ, với đầy đủ những thủ tục tố tụng theo luật “Bảo Vệ An Sinh Trẻ Con” quy định.
Nếu vì lý do gì không thể sống với gia đình cha mẹ ruột, thì trẻ em phải được nuôi trong một gia đình mới với tính cách lâu dài, bền vững; cha mẹ mới phải có sự dấn thân toàn diện trong việc an sinh của trẻ em do mình đảm nhận.
Trên nguyên tắc, theo luật của Liên Bang, Liên Bang có bổn phận bảo vệ trẻ em, khi cha mẹ hay người giám hộ không làm tròn bổn phận nầy.
Trên thực tế, chính quyền Liên Bang ủy quyền nầy cho Tiểu Bang. Nhiều Tiểu Bang lại ủy quyền cho các Quận, hay Quận Hạt. Ở Hoa Kỳ chữ “County” hay “Quận” như Quận Cam mà chúng ta quen dùng, và thông dụng trong giới truyền thông còn có vài tên khác như “Parish” ở Louisiana, “Borough” ở Alaska. Thành phố lớn cũng nhận được quyền nầy, như Thành Phố New York.
Xin ghi chú thêm về yếu tố phân nhiệm của các loại chính quyền ở Hoa Kỳ cho dễ nhận ra trong những bài tiếp theo. Có bốn loại hay cấp bực chính quyền ở Hoa Kỳ: Liên Bang gồm 50 Tiểu Bang; Tiểu Bang có nhiều Quận Hạt; Quận Hạt có một hoặc nhiều Thành Phố đã được qui chế thành phố; phần đất nào của Quận Hạt chưa được qui chế Thành Phố, thì do Quận Hạt quản trị .
Qui chế phân quyền: Lập Pháp, Hành Pháp và Tư Pháp đều có mặt ở cả 4 cấp chánh quyền. Do đó địa phương có rất nhiều quyền và nhiều đạo luật do địa phương đưa ra miễn là không đi ngược lại với các luật của chánh quyền bực cao hơn theo thứ tự từ thấp tới cao hay từ Thành Phố > Quận Hạt >Tiểu Bang > Liên Bang.
Trong việc bảo vệ an sinh cho trẻ em, có nhiều "cơ quan", với trách vụ khác nhau, nhưng hỗ tương nhau. Những cơ quan nầy thi hành những luật lệ liên quan đến an sinh cho trẻ em.

Cơ Quan Bảo Vệ Trẻ Con
Cơ quan nầy mang một số tên khác nhau, tùy địa phương. Ở quận hạt Los Angeles (dân số 10 triệu), cơ quan nầy có tên là Bộ Dịch Vụ Trẻ Em và Gia Đình (Department of Children & Family Services), tách rời với Bộ Dịch Vụ Xã Hội (Department of Public Social Services). Ở quận hạt Orange, cơ quan nầy là một phần của Bộ Dịch Vụ Xã Hội (Social Services Agency), và có tên là Phân Bộ Dịch Vụ Trẻ Em và Gia Đình (Division, Children & Family Services). Cơ quan nầy chú trọng nhiều đến khía cạnh xã hội và an sinh cho trẻ em và gia đình. Vì vậy cơ quan nầy còn có sự trợ giúp của các ngành liên hệ như Y Tế, Sức Khỏe Tâm Thần, Cơ Quan Nuôi Tạm Trẻ Em, Cơ Quan Xã Hội (lo về cung cấp tài chính, phiếu thực phẩm, và bảo hiểm an sinh), Hội Phụ Huynh, Hội Nuôi Trẻ Em, Hội Thiện Nguyện giúp phụ huynh vượt qua lúc khó khăn, v.v..
Cơ Quan Công Lực - Cảnh Sát, Công Tố Viện - chú trọng nhiều về khía cạnh trọng tội của việc lạm dụng hay hành hạ trẻ em.

Tòa án
Tòa án có bổn phận phân xử, để bảo đảm rằng việc thi hành luật lệ trẻ em phải đúng theo tinh thần an sinh của trẻ em mà Hiến Pháp đã nêu ra. Có hai loại tòa án liên hệ. Một là Tòa Hình (thường là Tòa Thượng Thẩm - Superior Court) phán xét khía cạnh hình sự của cha mẹ trong vấn đề an sinh trẻ em. Hai là Tòa Thiếu Nhi, cũng là một ngành trong Tòa Thượng Thẩm, nhưng chuyên về việc xác định quyền giám hộ (custody) để bảo đảm cho sự đối xử với phụ huynh được công bằng, và bảo đảm cho sự an sinh của trẻ em.

Các văn phòng luật sư
Theo đúng việc bảo vệ cho công bình theo pháp lý, tất cả những bên liên hệ đến việc tranh chấp trong việc bảo vệ an sinh cho trẻ em đều có luật sư đại diện. Phụ huynh có quyền có luật sư tư, hay xin luật sư công để bảo vệ mình trong việc tố tụng, sau khi con em mình bị đem ra khỏi nhà. Nhân Viên Bảo Vệ Trẻ Em có các luật sư công (dưới danh xưng County Counsel), giúp họ những chi tiết pháp lý. Trẻ em cũng được Tòa Án Thiếu Nhi chỉ định những luật sư chuyên về việc bảo vệ quyền lợi riêng của trẻ em trong các phiên tòa tranh tụng về quyền giám hộ.
Tóm lại, việc bảo vệ an sinh cho trẻ em, và quyền luật định của phụ huynh, được ghi trong Hiến Pháp Hoa Kỳ. Việc bảo vệ an sinh trẻ em bao gồm nhiều cơ quan khác nhau với trách nhiệm khác nhau, nhưng liên đới chặt chẽ. Hoa Kỳ có nhận định rõ rằng trẻ em là tương lai của đất nước. Do đó, trẻ em đứng đầu trong danh sách “nấc thang xã hội” ở Hoa Kỳ vậy. - (NHP)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.