BS. Nguyễn Thị Nhuận/Viễn Đông

Khô miệng là tình trạng miệng bị khô bất thường vì lượng nước bọt thuyên giảm nhiều. Ngoài chuyện làm người bệnh khó chịu, chứng khô miệng còn có thể làm họ ăn kém ngon và dễ bị sâu răng.

Triệu chứng
Gồm có:
- Cảm giác khô trong miệng
- Nước bọt như đặc và dính hơn
- Lở nứt ở khoé miệng
- Môi khô nứt
- Hơi thở hôi
- Khó nói chuyện và nuốt
- Vị giác như thay đổi
- Đau cổ
- Nhiễm trùng vi nấm trong miệng
- Sâu răng, bị cao răng nhiều, bị bệnh nướu răng
- Ở đàn bà, khô miệng còn làm son môi bị dính vào răng
Nên gặp bác sĩ hay nha sĩ để được khám bệnh nếu những triệu chứng khô miệng kéo dài liên tục.

Nguyên nhân
Gồm có:
- Thuốc uống: Rất nhiều loại thuốc, bán tự do hay cần toa, có tác dụng phụ là làm khô miệng, nhất là các thuốc trị bệnh trầm cảm và lo lắng quá mức, thuốc chống dị ứng antihistamine, thuốc nghẹt mũi, thuốc trị cao huyết áp, thuốc trị tiêu chảy, thuốc trị đi tiểu không kiểm soát được, và thuốc trị bệnh Parkinson.
- Tuổi già: Tuổi không phải là yếu tố gây ra khô miệng. Nhưng người lớn tuổi thường phải uống nhiều thuốc gây ra chứng này. Người lớn tuổi cũng dễ mắc những bệnh khác nhau gây ra khô miệng.
- Chữa bệnh ung thư: Những loại thuốc hóa trị có thể làm thay đổi tính chất cũng như số lượng nước bọt tiết ra. Xạ trị vào đầu và cổ cũng làm hư hoại các tuyến nước bọt khiến kém sản xuất nước bọt.
- Dây thần kinh bị hư hại do chấn thương hay giải phẫu.
- Những bệnh khác: Có thể kể bệnh tự miễn nhiễm Sjogrens syndrome, bệnh tiểu đường, Parkinson, HIV hay AIDS, bệnh trầm cảm hay lo lắng quá độ. Bệnh nhân tai biến mạch máu não hay Alzheimers có thể cảm nhận bị khô miệng dù tuyến nước bọt vẫn làm việc bình thường. Ngủ ngáy và mở miệng cũng gây ra chứng khô miệng.
- Hút hay nhai thuốc lá có thể làm khô miệng.
Trong khi chờ đợi đi khám bệnh, có thể làm những cách sau để đỡ bị khô miệng:
-Nhắp nước thường xuyên
- Nhai kẹo cao su không đường để làm nước bọt tiết ra nhiều hơn
- Đánh răng thường xuyên để tránh bị sâu răng
- Ngưng hút hay nhai thuốc lá.

Chữa bệnh
- Nếu nguyên nhân gây khô miệng là do thuốc, bác sĩ có thể giảm liều lượng hoặc đổi thuốc khác.
- Các thuốc như pilocarpine (Salagen) hay cevimeline (Evoxac) có thể kích thích tiết ra nước bọt.
- Nếu bệnh quá nặng, để tránh sâu răng, nha sĩ có thể cho bệnh nhân ngậm miếng che răng có tẩm chất flouride mỗi đêm.

Tự chữa
Nếu nguyên nhân của bệnh không được tìm ra hoặc không chữa được, chúng ta có thể theo những chỉ dẫn dưới đây để đỡ khó chịu và giúp giữ răng khỏi sâu:
- Nhai kẹo cao su không đường hay ngậm kẹo cứng không đường.
- Uống ít các nước có chất caffeine vì caffeine có thể làm miệng bị khô hơn.
- Tránh những thức ăn có đường hay nhiều chất acid.
- Dùng kem đánh răng có chứa nhiều flouride hơn. Nhớ hỏi nha sĩ về toa bán kem này.
- Ngưng hút hay nhai thuốc lá.
- Nhắp nước hoặc ngâm nước đá cả ngày để làm miệng ướt và uống nước trong lúc ăn để giúp nhai và nuốt dễ hơn.
- Dùng chất thay thế nước bọt có chứa chất carboxymethylcellulose or hydroxyethyl cellulose như Biotene Oral Balance.
- Tránh uống thuốc antihistanmine và thuốc nghẹt mũi bán tự do.
- Thở bằng mũi hơn là miệng.
- Làm không khí quanh bạn ẩm ướt hơn lên bằng máy phun chất ẩm humidifier.

Châm cứu
Nhiều nghiên cứu cho thấy châm cứu có thể giúp chữa chứng khô miệng, nhất là do nguyên nhân xạ trị chữa ung thư.

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.