BS. Nguyễn Thị Nhuận/Viễn Đông
Vài năm gần đây, đa số các bà mẹ đều có nghe nói qua về thuốc chích ngừa ung thư cổ tử cung, có tên “brand name” là Gardasil, và thường được hỏi là có muốn cho con gái của mình chích ngừa không.
Thực ra, thuốc Gardasil không trực tiếp ngừa ung thư nhưng ngừa nhiễm siêu vi HPV (human papilloma virus), một loại siêu vi gây ra bệnh mụn cóc ở cơ quan sinh dục. Bệnh này thường lây qua đường giao hợp và đáng được quan tâm vì mắc bệnh này có thể đưa đến ung thư cổ tử cung hoặc ung thư ở các bộ phận sinh dục khác.
* Triệu chứng
Nơi đàn bà, mụn cóc có thể mọc ở âm hộ, thành âm đạo, vùng giữa âm hộ và hậu môn và cổ tử cung. Ở đàn ông, mụn cóc có thể xuất hiện ở dương vật, dịch hoàn hay hậu môn. Mụn cóc còn có thể mọc ở cổ họng hay miệng của người từng làm tình bằng đường miệng với người đang bị nhiễm trùng.
Triệu chứng gồm có:
- Mụn nhỏ mầu hồng của thịt hoặc mầu xám
- Nhiều mụn có thể họp thành một cụm mụn như hình bông cải
- Ngứa ngáy khó chịu vùng sinh dục
- Chảy máu khi giao hợp
Tuy nhiên nhiều khi bệnh này không có triệu chứng gì cả vì mụn có thể nhỏ và phẳng khiến mắt thường không nhìn thấy được. Đôi khi các mụn lại có thể mọc thành khóm lớn. Bệnh có thể nằm sâu không lộ ra cho đến khi bệnh nhân mang thai. Bệnh nhân có thai cũng có thể bị bệnh nặng hơn lên.
* Nguyên nhân
Siêu vi HPV là nguyên nhân gây ra bệnh này. Có tới hằng trăm loại HPV nhưng chỉ một vài loại là có thể gây ra bệnh mụn cóc ở vùng sinh dục. Những loại siêu vi này rất dễ lây lan khi bệnh nhân giao hợp với người khác. Khoảng 2/3 những người từng giao hợp với người mắc bệnh sẽ bị mụn cóc nổi lên, thường là trong vòng 3 tháng, nhưng cũng có khi cả đến nhiều năm mới lộ bệnh.
Người ta dễ bị mắc bệnh này khi:
- Có nhiều bạn tình và không dùng biện pháp tự bảo vệ
- Đã từng bị những bệnh lây do giao hợp khác
- Giao hợp với người không biết rõ “lịch sử” bệnh tật
- Hoặc “biết mùi đời” khi còn quá trẻ
* Biến chứng
- Ung thư: Bệnh ung thư cổ tử cung đã cho thấy là có liên hệ với nhiễm siêu vi HPV. Một vài loại HPV có liên hệ với ung thư âm hộ, hậu môn và dương vật. Nhiễm siêu vi HPV không hẳn là sẽ chắc chắn dẫn tới bị ung thư nhưng các bà đã bị nhiễm HPV nên đi thử nghiệm Pap Smear thường xuyên hơn.
- Vấn đề trong khi mang thai: Mụn cóc có thể mọc quá lớn khiến bệnh nhân khó tiểu. Mụn có thể mọc nơi thành âm đạo khiến vùng này khó giãn ra trong lúc lâm bồn. Trong vài trường hợp hiếm hoi, đứa trẻ có thể bị mọc mụn cóc trong cổ họng nếu người mẹ bị mụn trong lúc sinh. Mụn này có thể rất lớn khiến em bé khó thở, cần được giải phẫu.
* Khi nào nên gặp bác sĩ?
Nên gặp bác sĩ khi bạn hoặc người bạn tình thấy nổi lên những mụn cóc này nơi cơ quan sinh dục. Nên sẵn sàng để trả lời những câu hỏi như: Triệu chứng bệnh bao lâu? Có dùng biện pháp an toàn khi làm tình không? Có nhiều hay chỉ một bạn tình? Bạn tình đã từng được thử nghiệm về bệnh lây do giao hợp chưa?
Trong khi chờ đợi gặp bác sĩ, nên tránh làm tình bằng mọi hình thức. Nên cho người bạn tình biết về triệu chứng của mình để họ cũng được đi khám bệnh.
* Định bệnh
- Vì đôi khi khó nhìn thấy mụn cóc bằng mắt thường, bác sĩ có thể phải quét lên vùng nghi ngờ một loại dung dịch acetic acid và nhìn bằng kính phóng đại (colposcope).
- Thử nghiệm Pap smear: Phụ nữ cần được thử nghiệm Pap smear mỗi năm. Để làm thử nghiệm này, bác sĩ quét lấy chất nhờn ở vùng âm đạo và cổ tử cung, đem nhìn dưới kính hiển vi để tìm những thay đổi khác thường trong các tế bào. Đây là dấu hiệu sớm nhất của bệnh ung thư cổ tử cung.
Nên thử nghiệm Pap trong vòng 3 năm của lần giao hợp đầu tiên hoặc khi đến tuổi 21. Nếu đã trên 30 tuổi và đã có 3 thử nghiệm Pap tốt liên tiếp, bạn có thể làm thưa hơn là mỗi năm. Nhưng nếu đã từng bị bệnh mụn cóc, bạn nên làm thử nghiệm này mỗi 3 tới 6 tháng.
* Chữa trị
30 % các trường hợp bệnh mụn cóc sẽ tự hết không cần chữa. Nếu mụn không gây triệu chứng, có thể bạn cũng không phải chữa. Nhưng nếu bệnh gây ra đau nhức và ngứa hoặc nhiều mụn gây ra khó chịu cho bạn nhìn thấy chúng, bạn nên chữa bệnh. Tuy nhiên, siêu vi này sẽ không bao giờ hết hẳn và bệnh có thể trở lại sau khi đã chữa. Bác sĩ có thể dùng thuốc bôi lên mụn hoặc “đốt” bằng nhiều phương tiện khác nhau.
* Phòng ngừa
Đối với một bệnh khó thể chữa lành như bệnh mụn cóc, chuyện phòng ngừa là quan trọng hơn cả. Nên dùng những biện pháp sau:
- Dùng bao cao su từ đầu cho đến cuối cuộc làm tình sẽ giúp bạn giảm thiểu nguy cơ bị lây bệnh.
- Tránh làm tình trong lúc đang mọc mụn cóc. Nếu đây là lần đầu bị bệnh, cần cho người bạn tình biết để đi khám bệnh.
- Chích ngừa: Thuốc Gardasil sẽ không bảo vệ bạn khỏi bị bệnh 100% nhưng sẽ làm giảm thiểu tối đa nguy cơ bệnh. Tuy nhiên, thuốc này chỉ ngừa bệnh gây ra do 2 con siêu vi gây 70% các trường hợp ung thư cổ tử cung và 2 con siêu vi khác gây 90% các trường hợp bệnh mụn cóc vùng sinh dục. Thuốc này được khuyên chích cho các em gái từ 11 tới 26 tuổi và dĩ nhiên có hiệu quả nhất nếu được chích trước khi các em có hoạt động tình dục. Hiện thuốc cũng đã được cho phép chích cho các em trai.
Lời từ chối trách nhiệm
(Disclaimer): Những bài viết trong
mục “Sức Khỏe” chỉ nhằm mục đích chỉ dẫn tổng quát, không thể dùng thay thế sự
chăm sóc của bác sĩ hay nhân viên y tế. Độc giả cần tham khảo thêm với bác sĩ
của mình khi bị bệnh.
© ViễnĐôngDailynews