Bạn thích bài này?
Font-Size:
Canada có thật sự là "Thiên đường y tế"? (Kỳ 2)
(VienDongDaily.Com - 18/07/2012)
Còn lương trên 28.000 Gia kim/năm thì mỗi tháng cũng chỉ đóng 54 Gia kim chocá nhân hay 96 Gia kim (vợ chồng) hoặc 108 Gia kim cho gia đình (3 người trở lên).
Thanh Võ/Viễn Đông

Trong số báo ngày Thứ Năm tuần qua 12-7-2012, nhật báo Viễn Đông đã giới thiệu sơ bộ về nền bảo hiểm y tế toàn dân tại Canada với hệ thống bệnh viện miễn phí, việc mua thuốc của người dân được chi trả bởi chính phủ, cũng như tình trạng chảy máu chất xám (giới trẻ và thành phần trí thức ồ ạt bỏ Canada sang Hoa Kỳ làm việc) trầm trọng tại Canada trong hai thập niên qua, với ý kiến của bác sĩ P.N.V. Trang, từng là bác sĩ tại Vancouver, Canada, hiện đang sinh sống tại Riverside, California, và anh V. John Bình, kỹ sư điện toán rời bỏToronto năm 28 tuổi để sang San Jose làm việc.


Đôi bạn già - ảnh: Vi Lang/Viễn Đông

Để giúp độc giả tiện việc theo dõi, ViễnĐông xintóm tắt lại kỳ 1: Hệ thống y tế của Canada là hệ thống y tế công cộng, toàn dân (universal public health care insurance) nghĩa là tất cả mọi người dân đều được bảo hiểm y tế, không tùy thuộc vào việclàm hay lợi tức. Trên nguyên tắc, người dân phải đóng tiền bảo hiểm y tế hàng tháng. Nhưng nếu lợi tức sau khi trừ thuế (net income)của gia đình dưới 28.000 Gia kim/năm (tên gọi tiền đô la của Canada, chuyển âm sang tiếng Việt là Gia Nã Đại) thì được giảm và dưới 20.000 Gia kim/năm thì được miễn đóng. Còn lương trên 28.000 Gia kim/năm thì mỗi tháng cũng chỉ đóng 54 Gia kim chocá nhân hay 96 Gia kim (vợ chồng) hoặc 108 Gia kim cho gia đình (3 người trở lên).
Những người đi làm việc thì tùy theo cơ quan hay công ty, có thể được chủ nhân trả cho phân nửa hoặc bao luôn tiền này. Như vậy, vì số tiền đóng bảo hiểm y tế hàng tháng quáthấp, chỉ có tính chất rất tượng trưng, nên nói y tế Canada miễn phí thì cũng không sai, và toànbộ dân chúng Canada đều có bảo hiểm y tế: đi khám bệnh miễn phí, làm các thử nghiệmy khoamiễnphí, sinh đẻ miễn phí, chữa trị bệnh viện miễn phí, gần như cái gì liên quan đến y tế thì đều miễn phí.

Những lạm dụng y tế tại Canada
Khi được hỏi về tình trạng "Cha chung không ai khóc", liệucó khe hở nào khiếnngười dân và thành phần bác sĩ, dược sĩ, vân vân, lạm dụng (abuse) hệ thống y tế được không, anh V. John Bìnhtâmsự: "Tôi xin kểmột chuyệntức mình đã và vẫn tiếp tục xảyra cho chính người thân trong gia đình. Mẹtôi hằng năm đều đi gặp bác sĩ để được khám tổng quát (general check up). Cứ mỗi lần đến gặp bác sĩ, điều kiện đầu tiên là mình phải chìa tấm thẻbảo hiểm y tế mà mỗi người dân Canada đều có. Cô thư ký quẹt ngang vô máy, thì coi như vị bác sĩ đã được chính phủ chấp nhận sẽ gửi tiền trả rồi đấy (một số tiền cố định cho mỗi lần khám một bệnh nhân). Điều bất bình ở đây là hơn 23 năm qua, năm nào cô thư ký cũng gọi mẹ tôi, kêu bà lên lấy kết quả. Mẹtôi hỏi: Kết quả tốt không cô?. Cô ta đáp: Bà phải đến gặp bác sĩ để biết kết quả. Thế là mẹtôi lấy hẹn, rồi sau đó đón 2, 3 chặng buýt (tại Canada ngườidân đi lại bằngxeđiện ngầmvà xe buýt rất thường), đến văn phòng ngồi chờ mấy tiếng đồng hồ (vì số bệnh nhân quá đông), để rồi sau cùng khi bước vào phòng mạch, vị bác sĩ tuyên bố: Kết quả tốt. Bà về đi. Mất bao nhiêu công sức và thời gian của một bà già. Mẹtôi đã nhiều lần năn nỉ xin cho biết kết quả qua phone, ngay cả vào các mùa Đông trời tuyết, bà nói: Xin cô hỏi dùm bác sĩ, nếu có gì không ổn thì tôi sẽ lấy hẹn đến gặp, còn nếu tốt thì chỉ cần cho biết, tôi không phải đến gặp vì chân tôi đau quá. Nhưng trăm lần như một, năm nào bà cũng phảichống gậy đón buýt mà đến nghemột chữTốt chưa đầy một giây của vị lương y nọ”.

Bác sĩ lạm dụng
CôP.N.V. Trang (từng là bác sĩ tại Vancouver, Canada) cho biết: "Nói về vấn đề lạm dụng y tế là có thật. Khi còn làm bác sĩ tại Canada, chính ông bác mình, cũng là bác sĩ, đã nhiều lần kể rằng ông có rất nhiều bạn bè trước kia tại Việt nam, sau qua định cư tại Canada. Thay vì gặp bạn bè trong quán nước, ông đã luôn luôn xếp hẹn cho các bạn tại phòng mạch. Vừa tiện(có thể ngồilâutùyý), vừa lợi (bạn bè sẵn sàng chìa tấm thẻ y tế cho ông quẹt để ăn tiền chính phủ) và lại vừa một công hai việc vì ôngvừa làm việc lạivừasẵn dịp tán chuyện trên trời dưới đất giúp mọi người... xả stress. Từng làbác sĩ, mình cảm thấybuồn và lodùm cho chính phủ Canada, chắc chắn cái ngày mà chính phủ phải tuyên bố khánh tận sẽ không xa”.
Ông bà ta có câu: "Con sâu làm rầu nồi canh", nhưng phải nhìn nhận rằng những “con sâu” trong ngành y tế đã và đang làm rầu "nồi canh" của Canada không phải là ít.Người viết bài này cũngđã từng hành nghề dược sĩ tại Montréal,Canada tạicác clinic pharmacy. Các ông bác sĩ ghé qua nói chuyện hoài, có khi rất lâu.Có lầntôi hỏi Bác Sĩ N.T.T (nayđã về hưu):"Hôm nay bác sĩ ít bệnh nhân hay sao mà rảnh vậy?". Ông cười: "Hôm nay tôilàm cho CLSC (phòng mạch khám bệnh công cộng của chính phủ) nên người nào tôi cũng cho hẹn cách nhau 30 phút (nghĩa là chỉ khám được tối đa 16 bệnh nhân trong vòng 8 giờ đồng hồ). Làm cho chính phủ, tội gì khám nhiều cho mệt, trong khi lương ăn theo ngày?". Ông còn tiếp: "Ngày nào trong tuần mà tôi khám tại các phòng khám tư nhân, tôi cho hẹn cứ 5-10 phút một người". Bác Sĩ N.T.C.B,bạn của người viết, đã tiết lộ như sau: "Bác sĩ xứ này dại gì mà viết toa cho nhiều refill? Cho 1-2 tháng thôi là tối đa, buộc bệnh nhân phải trở lại xin thêm refill để cà thẻ chứ!". Từng làm trong các nhà thuốc, người viết cũng đã gọi điện thoại các văn phòng bác sĩ để xin thêm thuốc refill cho bệnh nhân thì mấy ông đốc tờ chỉ cho thêm 1-2 lần là cùng, lại còn cẩn thận dặn thêm câu: "Nhắn bệnh nhân trở lại tái khám. Lần tới gọi, tôi không cho nữađâu".

Bệnh nhân lạm dụng
Anh John Bình nói với nhật báo Viễn Đông: "Mẹ tôi thì bị mấy ông đốc tờ đì, trong khi bố tôi thì lại tha hồ lạm dụng , tôi khuyên nhiều lần vẫn không nghe.Nhiều lúc một tháng mà bố đi bác sĩ xin đo đường huyết đến 3, 4lần,dùôngkhông mắc bệnh tiểuđường (bác sĩ dùng test stripđođường cho bệnh nhân, dù rằng việc này người bệnh có thể tự làmở nhà,và bác sĩcà thẻ y tếđể gửi hóa đơn cho chính phủ lấy tiền lệ phí).Lý dotheo bố nói:Chính phủ trả, tội gì không đi?.Những ngườicao niên, như ông cậu tôi chẳng hạn, thường gọi cho nhiều văn phòngbác sĩkhác nhau để lấy hẹntừ vài tháng trước,để rồi khiđến ngàyhẹn thìđến gặpbác sĩ chỉđể nhờđo huyếtáp, hay chỉ hỏi vài câu vu vơ về sức khỏe mà họ đọc trên Internet. Nói ra thì đụng chạm,nhưng nhiều người lớn tuổi gốc Việttại Canada thường quá rảnh rỗi, không có việc gì làm, nên cứ xem đi gặp bác sĩ là một thú tiêu khiển,dù rằng phải lấy hẹn trước rất lâu và phải chờ đợi, nhưthể chohọ có dịp đi ra ngoài dạo chơi cho khuây khỏa (?).
“Bà côtôi thì hết ý kiến. Năm nào cũng vậy, cô luôn đi khám sức khỏe tổng quát 2 lầnđể cho chắc ăn, dù rằng kết quả lúc nào cũng tốt từhơn 20 năm nay.Hỏi ra mới vỡ lẽ, thì ra ông bác sĩ gia đình của cô khuyên bệnh nhân nên làm như vậy. Nghe cô kể lại,tôi hiểu ra ngay chẳng qua ông đốc tờ nọ chỉ muốn cà thẻ y tế mỗi bệnh nhân ít nhất 4 lần mỗinăm (mỗi bệnh nhân đến xin giấy đi check up, rồi phải đến gặp ông nghe kết quả, tức 2 lầnx 2/năm).Người người, nhà nhà màđều như thế thì dù có in tiền đi chăng nữa, chính phủ Canada cũng không thể nào chi trả nổi cho các sự lạm dụng kém ý thức đến vậy”.

Những khuyết điểm của y tế Canada
Ngoài vấn đề lạm dụngtràn lanra, thì y tế tại Canada còncó khuyếtđiểm gì khác không?

Chờ dài cả cổ
Cô Trang nhận xét: “Khuyết điểm lớn nhất của hệ thống y tế công cộng Canada là tình trạng chờ đợi. Phòng mạch, bệnh viện lúc nào cũng đông nghẹt vì số lượng bệnh nhân quá tải. Nhưng khổ nhất là khi phải lấy hẹn để được chụp nội soi (CT scan,MRI scan) và mổ xẻ. Điều này có thể hiểu được vì y tế chiếm một khoản khổng lồ trong ngân sách chính phủ, trong khi số người già mỗi ngày một đông, gánh nặng y tế càng ngày càng nặng. Thông thường phải chờ 3 tháng mới được CT scan xương sống. Nếu MRIthì phải chờ 6 tháng, vì MRI tốn kém hơn. Mổ thì thời gian chờ đợi nhanh hay lâu tùy thuộc vào tình trạng nặng nhẹcủa bệnh, cókhẩn cấp hay không. Những chuyện có người đã chết vì bệnh biến chứng trước khi đến lượt được cho hẹn kêu mổ là có thật. Chuyện phải chờ đợi lâu lắc dài cả cổ ở Emergency Roomlà chuyện thường ngàyở nhiều nơi trên Canada.

Thiếu máy móc đặc trị hiện đại
“Khuyết điểm thứ hai là vì chínhphủ độc quyền trong lãnh vực y tế, không cho tư nhân kinh doanh y tế, cho nên chínhphủ cũng không chịu mua sắm những máy móc tân tiến nhất, đắt tiền nhất trong mọi lãnh vực bệnh lý (vì không còn tiền).Ví dụ như Canada chưa có máy để chữa bệnh đĩa đệm thoát vị (bulging disc) bằng radio wave như bệnh viện tại Mỹ, Âu Châu và thậm chí cả Việt Nam.Hiện naybệnh viện Việt Pháp tại Việt Nam đã có máy này trong khi Canada thì chưa có”.

Cơ sở y tế cũ kỹ
Về thăm gia đình gần như hằng năm, phải nói là người viết bài này vô cùngthất vọng. Các bệnh viện Canada trông cũ kỹ, "già cỗi" hẳn đi (vì khôngcó tiềnđểtu bổ) và mức độ sạch sẽ thoáng mát rộng rãi thì không sao sánh kịp với Hoa Kỳ. Có thể nói là hạ tầng cơ sở các bệnh viện ở Canada đang xuống cấp trầm trọng. Bề ngoài các bệnh viện trông không được sạch sẽ, tường vôi không được quét sơn tu bổ. Bên trong cũng không khá gì hơn. Nói điều này thì có lẽ những ai đang sống tại Canada cho rằng không chính xác. Nhưng bởi vìhọ chưa bước chân vào các bệnh viện tại Hoa Kỳ. Các bệnh viện tại Mỹ cho người bệnh có cảm giác tin tưởng hơn về khả năng được điều trị thành công. Điều này cũng dễ hiểu vì córất nhiều bệnh viện tư nhân tại Mỹ, mà chủ nhâncác bệnh viện luôn luôn làm mọi cáchđểthu hút,kéo bệnh nhân về bệnh viện mình càng nhiều càng tốt. Điều ngược đời là các bệnh viện tại Mỹ rộng, đẹp, thoáng nhưng các phòng hầu như rất hiếm khi đầy bệnh nhân, vì hãng bảo hiểm tư cố gắng hạn chế tối đa thời gian người bệnh ở tại bệnh viện, trong khi ở Canada thì số bệnh nhân gần như phát ngộp, bệnh viện nào cũng đầy ứ kinh hồn.

Hậu quả: Tự nguyện xin trả tiền
Anh John Bình nói tiếp: "Tôi vừa đọc một tờ báo tại Toronto vớimẩu tin giật mình. Tại vài phòng mạch ở Canada, người bệnh đãđề nghịcác bác sĩ cho họ được trả tiền, để có một cái hẹn sớm hơn (thay vì từ4 đến 6 tháng). Và hiện nay đã có một clinic tại vùng Québec thử nghiệm dịch vụ mới là thu 12 Gia kim (thay vì miễn phí) nếu bạn muốn gặp bác sĩ sớm hơn (nghĩa là trong vòng1-2 tuần). Khi được phỏng vấn, một bệnh nhân nữ tâm sự: Tôi rất sẵn lòng trả hơn thế nữa, như 20 Gia kim chẳng hạn để khỏi phải chờ đợi. Ở tuổi tôi (bà không cho biết số tuổi), sức khỏe và thời gian chờ đợi tỉ lệ nghịch với nhau. Thời gian để có được một cái hẹn càng dài thì sức khỏe và tuổi thọ của tôi càng ngắn lại. Và một ngày không xa, người dân Canada sẽ không còn đi khám bệnh miễn phí nữa, mà sẽ phải tranh nhau nânglệ phímỗi lần gặp bác sĩ lên ngày càng cao, như trong các cuộc đấu giá vậy”.

Vấn nạnđiên đầu của chính phủ
Chođếnnay chính phủ Canada vẫnđang nhức đầu để tìm ra đáp số cho câu hỏi "Tiền đâu?". Vì không phải trả tiền nên động một tí làdân Canadađều đi bác sĩ, hắt hơi sổ mũi là gặp ngay ông đốc tờ, có khi một ngày màđi 2, 3bác sĩ khác nhau cho chắc ăn, cho nên nói chung bệnh tật được phát giác rất sớm. Vì vậy việc chữa trị thường xuyên kịp thời và đó là lý do mà người dân Canada sống quá... thọ.Đất nước này đang đối diện với nạn lão hóa từhai thập niên qua. Dân Canada có tuổi thọcao đứng hàng thứ 10 trên thế giới. Những bệnh nhân ung thư, AIDS, các bệnh nan y khácnói chungđềuđược"vị cha già chính phủ" nuôi miễn phí cho tớihơi thở cuối cùng.Và một điều rất đặc biệt là tất cả các bệnh nhân này không hề một ai phải phá sản vì chi phí trị bệnh, kể cả nhiều người có lợi tức cao, có nhà, có xe, có tài sản.
Nhưngđã nghèo lại còn mắc eo,Canada cònphải đối diện với nạn thiếu nhân lực trầm trọng khi hơn một phần ba tuổi trẻ khi ra trường đều rời bỏ đất nướctừng cưu mangmình một thời sinh viên mà sang Mỹđi làm, dùng kiến thức phục vụ cho đất nước cờ hoa này, để rồi đóng thuế,tậu nhà, mua sắm, vân vân, góp phần thúc đẩy cho nền kinh tế Hoa Kỳ.

Cảm nghĩ của bệnh nhân
Nói tóm lại, hệ thống y tế Canada không toàn hảo như mọi người cứ cho rằng là "thiên đường y tế", nhưng dù có những khuyết điểm như đã nêu, thìđối với đại đa số dân chúng, nền y tế công cộng của Canada vẫn bảo đảm một đời sống khoẻ mạnh, không ai phải lo lắng không có tiền chữa bệnh hay phá sản vì bệnh hoạn. Xin trích dẫnlờicámơncủa bà Sarah McCann, một bệnh nhân Canada vẫn còn sống sót sau khi mắc phải3 căn bệnh ung thư vú, tử cung, cổ tử cung từhơn 14 năm nay:"Cảm ơn Chúa đã sinh ra tôi là một công dân Canada. Tôi đã trải qua quá nhiều đau khổvề vấn đề sức khoẻ của mình nhưng tôi vẫn sống còn. Nếu bạn không tin rằng có Thiên Đường trên mặt đất, thì tôi xin thưa với bạn rằng Có. Thiên đường chính là đây: Canada. Ngàn lời cám ơn để tri ân chính phủ và những người dân Canada đã ban giúp tôi có được sức khỏe ngày hôm nay - (Thanks God I am a Canadian citoyen. Ihave been going throughalltrouble withmy health but I still survive. If you don't believe Heaven on Earth, I am telling you: Heaven is here: Canada. Thanks a million tothe Goverment andall Canadian citoyens!" - (TV)

(Kính mời quý độc giả xem tiếp kỳ 3 trong số báo Thứ Năm tuần tới)

Ghi chú: Trên đây chỉ là ý kiến cá nhân ghi nhận từ các người được phỏng vấn, không nhất thiết là ý kiến hay nhận xét của nhật báo Viễn Đông.

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài và hình trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
Thanh Võ/Viễn Đông

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/canada-co-that-su-la-34thien-duong-y-te34-ky-2-rrp8Uu2y.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Quảng cáo
RAO VẶT VIỄN ĐÔNG
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Tiếp tục cắt cơn ghiền shopping

Ông Aron là thầy dậy cách bán hàng (marketing) mà lại khuyên giới tiêu thụ như vậy, chắc chắn giá trị của lời khuyên ấy không nhỏ.

Trị bệnh nghiện shopping

Tuy nhiên, rơi vào tình trạng thái cực, “nghiện shopping” sẽ gây nhiều hậu quả trầm trọng cho bản thân và gia đình. Vì thế, các chuyên viên bảo vệ giới tiêu thụ đã đưa ra nhiều lời cảnh giác nhằm ngăn chận sự đổ dốc, hoặc giúp cho “bệnh nhân” gượng lại dưới sự khống chế của cơn ghiền.

Bệnh tân thời: Nghiện shopping

Vậy chúng ta có thể định bệnh một cách vắn tắt như sau: Coi như có bệnh shopping khi “nạn nhân” mua đồ về mà quên, không có cơ hội dùng tới. Đó là dấu hiệu rõ nét nhất cho thấy, đương sự mua sắm vì xung động cảm tính nhất thời, chứ không phải vì nhu cầu cần thiết.

Quĩ Hưu Roth IRA (bài 3)

Một bên, tiền đóng vào quĩ hưu IRA là tiền chưa bị trừ thuế. Số tiền lẽ ra phải trích từ khoản Income đó để đóng thuế được cho hoãn lại để đầu tư sinh lợi. Nhưng khi đến khi rút ra chi dùng trong tuổi hưu, thì bị tính thuế trên cả vốn lẫn lời.

Quĩ Hưu Roth IRA

Nếu tới ngày bạn và tôi tới tuổi hưu mà cái quĩ SSA này chẳng còn bao nhiêu, thì chúng ta vẫn có tiền từ các Quĩ Hưu riêng bù cặp thêm vào để cuộc sống trong những ngày già đừng quá nỗi xập xệ.

Thường xuyên cập nhật văn bản thừa kế để khỏi mất $400,000

Nếu có những sự kiện lớn xảy ra trong đời sống, như mới sinh con, có người mới chết, mới lập hôn thú, hoặc mới ly dị, cần phải xin một tờ khác để làm lại.

Lỗi lầm chết người làm tiêu mất $400,000 trong quĩ hưu IRA

Mấy tuần nay, chúng ta đang nói về các quyền lợi của quĩ hưu, như 401 K và IRA. Không đơn thuần là quĩ tiết kiệm, các quĩ hưu nói trên là trương mục đầu tư, nghĩa là tiền có thể đẻ ra tiền hoặc phút chót tiền có thể bốc hơi.

Quĩ Hưu 401 K và Quĩ Hưu IRA

Quĩ Hưu 401 K là một trương mục đầu tư được xây dựng để người đi làm có thêm tiền xài cho những ngày về hưu. Đây là tiền người đi làm tự ý dành ra, khác với số tiền họ buộc phải đóng vào quĩ An Sinh Xã Hội (Social Security Adminstration, gọi tắt là SSA) hàng tháng.

Chọn lựa đầu tư trong quĩ hưu 401 K (bài 2)

Bài trước chúng ta đã bắt đầu nói đến cách thức đầu tư trong quĩ hưu 401 K. Để đáp ứng nhu cầu của người đầu tư bình dân, các chuyên viên tài chánh đã “tạo ra” các Mutual Funds, rồi phân hạng chúng theo mức độ rủi ro. Hai sáng kiến này đã đơn giản hóa vấn đề chọn lựa đầu tư khá nhiều. Nhưng cuối cùng chúng ta – và chính chúng ta

Chọn lựa đầu tư trong Quĩ Hưu 401 K

Như chúng ta đã biết, mở quĩ hưu 401 K là một hình thức đầu tư. Mà đầu tư thì luôn luôn có may rủi. Nếu thuận buồm xuôi gió, gọi chung là “may,” chúng ta sẽ được lời nhiều, có thể gấp đôi, gấp 3 hoặc gấp cả chục lần. Nếu sự việc không xảy ra như mong muốn, gọi chung là “rủi,” chúng ta sẽ được ít lời
Quảng cáo