ht, nguyễn
Người nhạc sĩ có một cái tên rất đàn ông, và một chút gì đó của chuẩn mực, của quý phái.
Vũ Đức Nghiêm!
Có lẽ đây cũng là hạnh phúc của ai đó có người tình để được bắt đầu trang thư bằng ba mẫu tự N – G – H, để có một tiếng gọi thật yêu kiều: Anh Ngh, hình như bên trong ẩn chứa chút gì đó hứa hẹn! Những hứa hẹn bất ngờ đầy lý thú của tình yêu.
Vâng, nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm đã là một người đàn ông hoàn hảo cả hai sứ mệnh thiêng liêng mà thượng đế đã ban cho đó là: Người chồng thủy chung bên cạnh một người tình tuyệt vời!
* Đường vào âm nhạc
Thuở mới lên 10 đã là một cậu bé ôm đàn Violin, lớn lên nữa thì lại làm quen với Harmonium, hát say sưa trong các ca đoàn nhà thờ Hà Nội. Sáng tác đầu tiên mang tên là Bến May, năm đó 17 tuổi viết cho một cô bạn gái.
Đâu còn ngày xưa, ngoài Bến May mịt mù
Vi vu hơi gió lướt bay trong chiều thu
Bến May, còn đâu dưới trăng mơ hồ
Gió lay đưa hồn ta đi bơ vơ
…
Đâu còn ngày xưa ngoài Bến May mịt mùng
Chim bay đem đến nhớ thương trong chiều đông
Bến May, tình xưa vấn vương tơ lòng
Bến May, ru hồn ta nỗi nhớ mong
(Bến May – Vũ Đức Nghiêm)
Tiếp theo là giai đoạn trong hàng ngũ quân đội VNCH ông đã liên tục sáng tác nhạc hùng ca và đoạt được rất nhiều giải thưởng, Chúng Ta Đi Xây Nền Cộng Hòa cho Thanh Niên, Sư Đoàn 3 Hành Khúc, Sư Đoàn 22 Hành Khúc, Sư Đoàn 23 Hành Khúc… là một trong những ca khúc thành công nhất của ông trong màu áo lính.
Cùng đồng hành với Hùng ca xem ra Tình ca vẫn là nguồn cảm xúc bất tận nhất, nhạc sĩ họ để lại trong kho tàng tình ca Việt Nam những ca khúc đượm màu ái ân!
Nếu nghe Phút Trao Yêu với tiếng hát Thái Hiền thì sẽ thấy ngay gam màu hạnh phúc!
Đã không cho ngại ngần,
khép nép phân vân
những phút trao thân.
Đã cho nhau muộn màng,
mái tóc hương lan
đêm nào truy hoan.
Hãy cho nhau lần này,
đắm đuối mê say
như si như ngây.
Hãy cho nhau ngậm ngùi,
vì ngày mai tới chia tay rã rời…
(Phút Trao Yêu – Vũ Đức Nghiêm)
Nếu đâu đó là hạnh phúc, thì cách xa cũng là quy luật muôn thuở, thì Tìm quên, Khúc Ca Dịu Dàng, Như Một Thoáng Phù Du…. Hay Tâm Tư Chiều thổn thức với tiếng hát Lệ Thu.
Tình xa rồi tình yêu năm xưa
Người đi tìm người trong đêm mưa
Gọi tên người lòng ta bơ vơ
Để chiều chiều thương nhớ ngẩn ngơ
…
Tình yêu này tình yêu mê say
Vòng tay này.. tình đan trong tay
Nụ hôn này nụ hôn thơ ngây
Hoài niệm này mình ta đắng cay
(Tâm Tư Chiều – Vũ Đức Nghiêm)
Thiết tha với tình là ca khúc Dâng Tình, thiết tha với phố núi Đà Lạt thì lại là Mùa Thu Thành Phố Sương Mù.
Có bao giờ em trở về thăm thành phố sương mù
Mà nghe nhạc reo ru hoài trời đã sang thu
Có bao giờ em mơ về đầm ấm năm xưa
Chỉ còn dĩ vãng êm đềm ngập tràn thương nhớ
…
Ước mơ ngày em quay về thành phố sương mù
Mà nghe nhạc thông reo mừng mùa đã sang thu
Nếu em đành quên đi rồi người cũ nơi xưa
Chỉ còn thành phố sương mù ngày tháng mong chờ
(Mùa Thu Thành Phố Sương Mù - Vũ Đức Nghiêm)
Cũng cần phải nhắc đến Ngục tù ca, với suốt một thời gian dài hơn một thập kỷ cuộc đời của một con người, mà nhất là khi thời gian ấy là cả một đoạn dường của khổ ải.
Để vinh danh những người phụ nữ Việt Nam, những người vợ đã âm thầm chờ đợi bên ngoài song cửa, ngày đoàn tụ với chồng, đó là ca khúc Đóa Hồng Cho Người Yêu Dấu được ông viết và gửi về tận tay người vợ hiền trong thời gian ông vẫn còn trong tù. Hay lại là Muôn Trùng Xa Em Về… là những dư âm buồn thảm của xa cách, nhớ nhung nhưng đâu đó lại là sức mạnh, nhiệm màu của tình yêu.
Bao ngày qua trong nơi ngục tù
Chợt thoáng chút hương xưa
Sao đắng cay không ngờ
Thương tuổi xanh phôi pha đợi chờ, dành sống với ước mơ, năm tháng trôi hững hờ!
Mong thời gian nhiệm màu làm người quên bao nỗi đau thương.
Lời thề xưa đêm sang muôn sao, hẹn cùng ta muôn kiếp bên nhau.
Xin đợi chờ ta về sẽ chung sống dài lâu.
(Muôn Trùng Xa Em Về - Vũ Đức Nghiêm)
*
Trong tận cùng khổ ải thì con người ta cần phải bám vào đức tin. Ông đã chọn Chúa, vì vốn sinh ra và lớn lên trong một gia đình Kính Chúa, mến Thánh giá nên nhạc sĩ họ Vũ đã liên tục sáng tác gần 100 ca khúc thuộc loại Tôn vinh ca này. Chừng Nào Tôi Còn Sống, ca khúc được viết khi ông được mãn hạn tù với những lời tri ân Thượng Đế đã cứu rỗi, đã mang ông ra khỏi cửa ngục tù, lao lý! Và rất nhiều, nhiều ca khúc để tôn vinh Chúa như: Trời Cao Nhẹ Rung Giai Điệu Thiên Thần, Chúa Là Tất Cả, Vững bước Đi Trên Đau Khổ, Khi Tôi Quỳ Nơi Chân Chúa…
Loài người tội khiêng bao năm rên siết
U mê muôn kiếp đọa đày
Lìa ngôi cao sang xuống nơi gian trần vì ta chịu chết
Thầm cầu xin Chúa giáng sinh lòng này
Và nguyện lòng yêu Chúa mãi mỗi đêm sinh nhật
Thờ lạy hài nhi Giê Su ra đời...
(Ôi Đêm Kỳ Dịu – Vũ Đức Nghiêm)
Nếu nói Gọi Người Yêu Dấu, đó là tác phẩm lớn nhất trong cuộc đời sự nghiệp ca nhạc của nhạc sĩ họ Vũ thì điều đó chỉ đúng một nữa mà thôi, bởi lẽ còn rất, rất nhiều ca khúc của Vũ Đức Nghiêm vẽ lên được chân dung của đời sống bằng Chân, Thiện, Mỹ…
Ca khúc mới nhất của ông sáng tác, có tên là Thời Gian Còn Lại, là lời tạ tình dành cho hôn nhân kéo dài 57 năm.
Thời gian còn lại nào ai biết lâu
Ta chia cho nhau ngọt bùi cay đắng
Ta chia cho nhau khổ đau
Thời gian còn lại dù sẽ không bao lâu
Ta vẫn bên nhau từ trẻ đến khi bạc đầu
Thời gian còn lại người bạn yêu dấu ơi!
(Thời Gian Còn Lại – Vũ Đức Nghiêm)
* Đường vào tình yêu!
“Đường vào tình yêu có trăm lần vui, có vạn lần buồn…”. Xem ra chẳng ép phê gì với trái tim nhạc sĩ họ Vũ. Cũng chẳng phải ông khôn ngoan, tỉnh táo đến phút cuối cùng đâu! Nhưng có lẽ phải nói là hạnh phúc vào đường tình là do sự âm thầm, chịu đựng của người đàn bà đã được định sẵn bằng mẫu số chung là: Hạnh phúc = Vợ + 7 Con.
Nói như thế không có nghĩa là những phút giây “ngoài vợ, ngoài chồng” là điều quá xa lạ với ông. Nếu xa lạ thì đã không có Gọi Người Yêu Dấu, phải không ạ?
Phải nói rằng ông là một người tình trên cả tuyệt vời! Chẳng ngại gì chuyện “kẻ ăn ốc, người đổ vỏ”. Khí khái của người đàn ông luôn luôn ngự trị trên đôi vai. Ông ngẩng cao đầu làm người đàn ông hiên ngang, chí khí trước một vẻ đẹp yếu đuối thèm một bờ vai để khóc! Ông cảm nhận, và biết trân trọng tình cảm, ông hiểu được giá trị của hai chữ tình yêu.
Và,
gãy lên một tiếng đàn Gọi Người Yêu Dấu, như là bản quốc ca cho ái tình!
Mở đầu, khai thông và định hướng cho tình yêu đó là quy luật Yêu của riêng ông, mà không phải đàn ông nào cũng có thể làm được.
Mười mấy năm sau đó, ngay trong lao tù, ngay trong khổ ải thì cũng là lúc mà người tình trở lại, ông đã viết tiếp lời hai cho ca khúc này thêm một lần nữa lên ngôi sau một giấc mơ đêm!
Nếu ngoại trừ những biến cố của đời sống mà không một ai có thể tránh khỏi, thì hôn nhân đối với riêng ông là những chuỗi ngày êm đềm theo đúng nghĩa Hạnh Phúc, kể từ ngay sau ngày 18 tháng 7 năm 1954 ông lập gia đình với một nữ sinh lớp đệ tứ xinh đẹp.
* Đôi dòng về nhạc sĩ
Ông sinh năm 1930 tại làng Hoàng Nha, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định, là học sinh Trường Bưởi Chu Văn An, là Sinh viên sĩ quan trừ bị Nam Định. Viện Đại Học cũng là nơi Vũ Đức Nghiêm theo học trong bốn năm, và lấy xong văn bằng Cử Nhân Văn Chương. 13 năm ròng rã trong lao tù CS, ông định cư tại Hoa Kỳ năm 1990. Hiện nay ông đang sống cùng vợ và 7 người con cùng 18 cháu nội, ngoại tại San Jose.
*
Bài viết như một đóa hoa bất tử! Riêng tặng cho Hạnh Phúc nhạc sĩ Vũ đức Nghiêm và một lời chúc Phúc cùng toàn thể gia quyến. - (ht)
Cuối tháng 10 – 2011