Bạn thích bài này?
Font-Size:
Chùa Phật Tích (phần 2)
(VienDongDaily.Com - 22/07/2012)
Đời Tùy (589-617) có Thiền Sư Pháp Hiền tu Thiền tại đây. Năm 826 sư viên tịch, được đệ tử của Vô Ngôn Thông là Cảm Thành trụ trì trên núi Tiên Du hỏa thiêu. Xá lợi của sư đặt trong tháp dựng trên núi.
Bài và ảnh: Trần Công Nhung


Vườn Tháp chính
Nói về lịch sử chùa thì nhiều nguồn tài liệu ghi chép khác nhau. Tạm tóm tắt sự tích theo bảng giới thiệu (1) treo trước chùa như sau: Chùa Phật Tích tên chữ là “Vạn Phúc Tự”, nằm trên sườn núi Tiên Du (núi Lạn Kha) nay thuộc xã Phật Tích huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Chùa Phật Tích là nơi đầu tiên Phật giáo Ấn Độ truyền vào nước ta. Sử cổ kể rằng nhà sư Ấn Độ Khâu Đà La vào thế kỷ thứ II sau công nguyên đến lập am tu tại núi Phật Tích, dùng mật chú cầu mưa thuận gió hòa giúp dân bản địa có cuộc sống yên ổn. Từ đó có sự hòa hợp giữa Phật Giáo và tín ngưỡng của dân địa phương.
Qua thế kỷ V đến thế kỷ VI, Phật Tích là nơi hội tụ nhiều dòng Thiền như Tì Ni Đa Lưu Chi, Vô Ngôn Thông, Thảo Đường. Đời Tùy (589-617) có Thiền Sư Pháp Hiền tu Thiền tại đây. Năm 826 sư viên tịch, được đệ tử của Vô Ngôn Thông là Cảm Thành trụ trì trên núi Tiên Du hỏa thiêu. Xá lợi của sư đặt trong tháp dựng trên núi.


Tượng HT Chuyết Chuyết

Đời vua Lý Thái Tông (1028-1054) hay tin có các nhà sư tu khổ hạnh trên núi Tiên Du suốt 6 năm không xuống núi, vua mấy lần tìm đến thăm và cho xây tự viện thờ Phật Di Lặc. Năm 1057 vua Lý Thánh Tông cho xây trên sườn núi Tiên Du ngọn bảo tháp cao 10 trượng, bên trong thờ một tượng Phật bằng đá ngồi trên tòa sen cao 5 thước (2m10). Nhà vua đặt pháp hiệu cho chùa là Vạn Phúc Tự. Năm 1071, vua Lý Thánh Tông đi du ngoạn khắp vùng Phật Tích và viết chữ "Phật" dài tới 5m, sai khắc vào đá đặt trên sườn núi. Bà Nguyên Phi Ỷ Lan cũng đóng góp quan trọng trong buổi đầu xây dựng chùa Phật Tích. Đến năm 1129 vua Lý Thần Tông khánh thành 8 vạn 4 ngàn bảo tháp bằng đất nung đặt chung quanh Phật Tích.
Qua đời Trần (1225-1400) Phật Tích còn là trung tâm văn hóa chính trị của Đại Việt, nhà Vua cho xây một thư viện lớn gọi là viện Lạn Kha. Năm 1383, vua Trần Nhân Tông đã cho xây tại chùa một thư viện lớn và cung Bảo Hoa. Sau khi khánh thành, vua Trần Nhân Tông đã sáng tác thi phẩm "Bảo Hoa dư bút" dày tới 8 quyển. Vua Trần Nghệ Tông đã tổ chức cuộc thi Thái Học Sinh (thi Tiến si) trên quy mô toàn quốc tại chùa Phật Tích năm 1384. Vào thời nhà Lê, năm Chính Hòa thứ bảy đời vua Lê Hy Tông, năm 1686, chùa được xây dựng lại với quy mô rất lớn, có giá trị nghệ thuật cao. Người có công trong việc xây dựng này là Bà Chúa Trần Ngọc Am - đệ nhất cung tần của Chúa Thanh Đô Vương Trịnh Tráng, khi Bà đã rời phủ Chúa về tu ở chùa này. Bia đá còn ghi lại cảnh chùa thật huy hoàng: “... Trên đỉnh núi mở ra một tòa nhà đá, bên trong sáng như ngọc lưu ly. Điện ấy đã rộng lại to, sáng sủa lại kín. Trên bậc thềm đằng trước có mười con thú lớn bằng đá, phía sau có Ao Rồng, gác cao vẽ chim phượng và sao Ngưu, sao Đẩu sáng lấp lánh… Đời vua Lê Hiển Tông (1740-1786), một đại yến hội đã được mở ở đây”.


Tượng cổ bằng đá xanh

Nhưng rồi vẻ huy hoàng và sự hưng thịnh của chùa Phật Tích cũng chỉ được non 300 năm. Kháng chiến chống Pháp bùng nổ, chùa bị quân đội Pháp đốt cháy hoàn toàn vào năm 1947. Từ ngày cuộc chiến Việt Pháp chấm dứt (1954) đến nay, chùa Phật Tích được khôi phục dần. Năm 1959, Bộ Văn Hóa cho tái tạo lại 3 gian chùa nhỏ làm nơi đặt pho tượng A-Di-Đà bằng đá quý. Tháng 4 năm 1962, nhà nước Việt Nam công nhận chùa Phật Tích là di tích lịch sử-văn hoá. Năm 2008, chùa được phục hồi tôn tạo kinh phí lên hàng trăm tỉ đồng. Điều đáng nói là trong quá trình tôn tạo đã khám phá ra móng nền tháp thời Lý xây gạch ở cấp nền thứ hai. Những di vật tìm được ở chùa Phật Tích sẽ giúp cho công việc nghiên cứu về kiến trúc nghệ thuật thời Lý trước đây.


Nền tháp cổ

Theo Vietnamnet, ngày 23 tháng 11 năm 2008, khi các đoàn khảo cổ học quốc tế về Hoàng thành Thăng Long, có các chuyên gia Nhật Bản, Đại Hàn, Đài Loan, Pháp, Bỉ, do Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam tổ chức đến nghiên cứu chùa Phật Tích, đã chứng kiến một thực trạng tan hoang tại nơi đây. Nền chùa cổ đã bị đào phá bằng máy xúc và đang xây mới, các hiện vật quý bị vứt ngổn ngang khắp nơi.
Nhà cầm quyền lúc nào cũng hô hào “bảo tồn văn hóa, nâng cao văn minh, giữ gìn bản sắc dân tộc”. Thực tế như đã thấy: Giới cầm quyền chẳng hiểu gì văn hóa mà chỉ lạm dụng, lạm phát văn hóa, chẳng hiểu gì “bản sắc dân tộc” nhưng cứ kêu gào, cốt đánh lạc hướng dư luận để làm chuyện trái ngược… Không riêng gì chùa Phật Tích bị phá bảo tháp trọm của quý mà nhiều nơi như chùa Tây Phương bức tượng nặng hàng tấn, kẻ gian đã bê nhẹ từ trên núi cao xuống mang đi… Tại sao? Do đâu?
Thăm chùa Phật Tích để thấy phần nào đạo Phật thời xa xưa. Từ nơi chốn dựng chùa đến công phu tu hành của chư Tổ, trải qua cả nghìn năm dấu tích vẫn còn. Tự Viện là nơi quảng bá đạo lý, nơi thanh tịnh cho bá tánh tu tập chứ không là nơi khai thác kinh doanh, không là nơi phô trương thanh thế, nơi mua tiếng tăm gửi gắm tên tuổi. Thế nhưng ngày nay đã nhiều đổi thay làm cho thiền môn ngày một giảm trang nghiêm thanh tịnh. Một dân tộc từng có 4000 năm văn hiến sao có thể chấp nhận cảnh “buôn thần bán thánh” trong chùa đền khắp mọi nơi? Nên chăng mỗi tự viện đền đài có một ban hướng dẫn nghi thức lễ bái, cúng dường để giữ phần nào ý nghĩa chốn thiền môn.
Trong Ức Trai Thi Tập, Nguyễn Trãi có bài thơ vịnh cảnh chùa Phật Tích:

Đoản trạo hệ tà dương
Thông thông yết thượng phương
Vân quy thiền sáp lãnh
Hoa lạc giản lưu hương
Nhật mộ viên thanh cấp
Sơn không trúc ảnh trường
Cá trung chân hữu ý
Dục ngữ hốt hoàn vương.

Đào Duy Anh dịch:
Bóng xế thuyền con buộc
Vội lên lễ Phật đài
Mây về giường sãi lạnh
Hoa rụng suối hương trôi
Chiều tối vượn kêu rộn
Núi quang, trúc bóng dài
Ở trong dường có ý
Muốn nói bỗng quên rồi.

Tháng 2 - 2012

(1) Điều khó hiểu là đến những nơi được thừa nhận là “Di tích văn hóa quốc gia” nhưng rất nhiều nơi chẳng văn hóa tí nào. Không nói đến những sinh hoạt nhếch nhác sống bám chung quanh cảnh quan di tích, ngay bảng giới thiệu di tích cũng rất nhiều thiếu sót, sai chính tả, nói ngọng, nguệch ngoạc, thể hiện trình độ văn hóa hết sức sơ đẳng và vô trách nhiệm.

Sách đã in: Quê Hương Qua Ống Kính tập 1 đến tập 13, Buồn Vui Nghề Chơi Cây Kiểng, Mùa Nước Lũ (Truyện), Về Nhiếp Ảnh, Thăng Trầm (chuyện buồn vui một đời người), sách dày trên 200 trang, có 8 phụ bản ảnh màu và cả trăm ảnh đen trắng.
Độc giả muốn có sách nguyên bộ 13 tập (discount 50%) xin liên lạc tác giả qua PO. Box 163, Garden Grove, CA 92842. Điện thoại: (714) 638-8594, Email: trannhungcong46@gmail.com, Website:www.ltcn.net

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài và hình trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
Bài và ảnh: Trần Công Nhung

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/chua-phat-tich-phan-2-amEu5qoA.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Các tin khác

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Quảng cáo
Rao Vặt Viễn Đông
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Bảo hiểm sức khỏe: HMO và PPO

Qua thí dụ trên, bạn có thể thấy ngay điều bất tiện của HMO là “thật vô lý khi bó buộc tôi vào một bác sĩ. Nước Mỹ bao la nhân tài, tôi đi với bác sĩ nào là tùy tôi chứ!”

Medicare Phần C: Chọn lựa và ghi tên

Một khi đã trở thành “lính cũ”, bạn chỉ có thể ghi tên hoặc xin thay đổi Medicare Part C trong thời gian mở cửa từ 15 tháng 10 đến 7 tháng 12, với sự thay đổi sẽ được áp dụng cho năm sau đó.

Medicare Part C: Tiện lợi hay phiền phức?

Cung cách phục vụ thật là thuận lợi, nghe đến đâu thấy đỡ nhức đầu đến đó! Nhưng tham gia Medicare Phần C có tốn kém thêm gì cho người cao niên không? Chúng ta sẽ bàn tới chuyện giá cả và nhiều vấn đề liên quan trong bài lần sau.

Bảo hiểm y tế cao niên: Tham gia Medicare Phần D

Chịu trả tiền phạt cho mỗi tháng trễ qua việc phải chịu lệ phí Medicare cao hơn đến cuối đời.
Tóm lại, hậu quả khi ghi danh trễ Phần D cũng giống như khi ghi danh trễ Phần B đã đề cập trước đây vậy.

Tìm hiểu Medicare – Part D

Vậy trước đó, những người có Medicare làm sao có thuốc chữa bệnh? Họ phải bóp bụng bỏ tiền mua theo giá thị trường!

Tìm hiểu Medicare - Phần B: Nên có hay không?

Trong trường hợp ấy, bảo hiểm hãng xưởng của bạn được coi là bào hiểm chính cấp (primary insurance) và Medicare là bảo hiểm thứ cấp (secondary).

Tìm hiểu bảo hiểm Medicare: Phần B

Là người di dân giỏi tiếng Anh cách mấy, và ngay cả người sinh trưởng tại Hoa Kỳ, ai cũng chỉ có thể hiểu Medical Insurance là “Bảo hiểm y tế”, không thể hiểu ra cái gì khác. Nhưng dính tới sức khỏe và bệnh tật, cái gì không là y tế? Tại sao chỉ có Medicare Phần B mới được gọi là “medical….”

Bảo hiểm sức khỏe Medicare: Phần A

Thực ra, Phần A không miễn phí: Nếu chưa đi làm đóng thuế đủ 10 năm, bạn sẽ phải mua Phần A với giá $407 một tháng (tăng lên $411 một tháng bước vào năm 2016). Nếu bạn không phải móc tiền túi ra trả, thì ắt hẳn đã có một cơ quan nào trả hộ bạn rồi.

Nên có Medi-Cal hoặc Medicare? (bài 2)

Trở lại với thắc mắc nêu ra ở đầu bài, câu trả lời ngắn nhất: Đây là sự phân công giữa 2 cấp chính quyền liên bang và tiểu bang.

Nên có Medi-Cal hoặc Medicare?

Còn cô gái thì lắc đầu, không biết làm thế nào để cắt nghĩa cho người đồng hương ấy hiểu. Phải rồi, họ là đồng hương vì cùng nói tiếng Việt. Nhưng họ không hiểu nhau - bác cao niên kia không hiểu, cô gái thì đúng hơn - vì họ đang nói về những khái niệm rất “Mỹ”.
Quảng cáo