Bạn thích bài này?
Font-Size:
Chùa Phật Tích (phần 2)
(VienDongDaily.Com - 22/07/2012)
Đời Tùy (589-617) có Thiền Sư Pháp Hiền tu Thiền tại đây. Năm 826 sư viên tịch, được đệ tử của Vô Ngôn Thông là Cảm Thành trụ trì trên núi Tiên Du hỏa thiêu. Xá lợi của sư đặt trong tháp dựng trên núi.
Bài và ảnh: Trần Công Nhung


Vườn Tháp chính
Nói về lịch sử chùa thì nhiều nguồn tài liệu ghi chép khác nhau. Tạm tóm tắt sự tích theo bảng giới thiệu (1) treo trước chùa như sau: Chùa Phật Tích tên chữ là “Vạn Phúc Tự”, nằm trên sườn núi Tiên Du (núi Lạn Kha) nay thuộc xã Phật Tích huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Chùa Phật Tích là nơi đầu tiên Phật giáo Ấn Độ truyền vào nước ta. Sử cổ kể rằng nhà sư Ấn Độ Khâu Đà La vào thế kỷ thứ II sau công nguyên đến lập am tu tại núi Phật Tích, dùng mật chú cầu mưa thuận gió hòa giúp dân bản địa có cuộc sống yên ổn. Từ đó có sự hòa hợp giữa Phật Giáo và tín ngưỡng của dân địa phương.
Qua thế kỷ V đến thế kỷ VI, Phật Tích là nơi hội tụ nhiều dòng Thiền như Tì Ni Đa Lưu Chi, Vô Ngôn Thông, Thảo Đường. Đời Tùy (589-617) có Thiền Sư Pháp Hiền tu Thiền tại đây. Năm 826 sư viên tịch, được đệ tử của Vô Ngôn Thông là Cảm Thành trụ trì trên núi Tiên Du hỏa thiêu. Xá lợi của sư đặt trong tháp dựng trên núi.


Tượng HT Chuyết Chuyết

Đời vua Lý Thái Tông (1028-1054) hay tin có các nhà sư tu khổ hạnh trên núi Tiên Du suốt 6 năm không xuống núi, vua mấy lần tìm đến thăm và cho xây tự viện thờ Phật Di Lặc. Năm 1057 vua Lý Thánh Tông cho xây trên sườn núi Tiên Du ngọn bảo tháp cao 10 trượng, bên trong thờ một tượng Phật bằng đá ngồi trên tòa sen cao 5 thước (2m10). Nhà vua đặt pháp hiệu cho chùa là Vạn Phúc Tự. Năm 1071, vua Lý Thánh Tông đi du ngoạn khắp vùng Phật Tích và viết chữ "Phật" dài tới 5m, sai khắc vào đá đặt trên sườn núi. Bà Nguyên Phi Ỷ Lan cũng đóng góp quan trọng trong buổi đầu xây dựng chùa Phật Tích. Đến năm 1129 vua Lý Thần Tông khánh thành 8 vạn 4 ngàn bảo tháp bằng đất nung đặt chung quanh Phật Tích.
Qua đời Trần (1225-1400) Phật Tích còn là trung tâm văn hóa chính trị của Đại Việt, nhà Vua cho xây một thư viện lớn gọi là viện Lạn Kha. Năm 1383, vua Trần Nhân Tông đã cho xây tại chùa một thư viện lớn và cung Bảo Hoa. Sau khi khánh thành, vua Trần Nhân Tông đã sáng tác thi phẩm "Bảo Hoa dư bút" dày tới 8 quyển. Vua Trần Nghệ Tông đã tổ chức cuộc thi Thái Học Sinh (thi Tiến si) trên quy mô toàn quốc tại chùa Phật Tích năm 1384. Vào thời nhà Lê, năm Chính Hòa thứ bảy đời vua Lê Hy Tông, năm 1686, chùa được xây dựng lại với quy mô rất lớn, có giá trị nghệ thuật cao. Người có công trong việc xây dựng này là Bà Chúa Trần Ngọc Am - đệ nhất cung tần của Chúa Thanh Đô Vương Trịnh Tráng, khi Bà đã rời phủ Chúa về tu ở chùa này. Bia đá còn ghi lại cảnh chùa thật huy hoàng: “... Trên đỉnh núi mở ra một tòa nhà đá, bên trong sáng như ngọc lưu ly. Điện ấy đã rộng lại to, sáng sủa lại kín. Trên bậc thềm đằng trước có mười con thú lớn bằng đá, phía sau có Ao Rồng, gác cao vẽ chim phượng và sao Ngưu, sao Đẩu sáng lấp lánh… Đời vua Lê Hiển Tông (1740-1786), một đại yến hội đã được mở ở đây”.


Tượng cổ bằng đá xanh

Nhưng rồi vẻ huy hoàng và sự hưng thịnh của chùa Phật Tích cũng chỉ được non 300 năm. Kháng chiến chống Pháp bùng nổ, chùa bị quân đội Pháp đốt cháy hoàn toàn vào năm 1947. Từ ngày cuộc chiến Việt Pháp chấm dứt (1954) đến nay, chùa Phật Tích được khôi phục dần. Năm 1959, Bộ Văn Hóa cho tái tạo lại 3 gian chùa nhỏ làm nơi đặt pho tượng A-Di-Đà bằng đá quý. Tháng 4 năm 1962, nhà nước Việt Nam công nhận chùa Phật Tích là di tích lịch sử-văn hoá. Năm 2008, chùa được phục hồi tôn tạo kinh phí lên hàng trăm tỉ đồng. Điều đáng nói là trong quá trình tôn tạo đã khám phá ra móng nền tháp thời Lý xây gạch ở cấp nền thứ hai. Những di vật tìm được ở chùa Phật Tích sẽ giúp cho công việc nghiên cứu về kiến trúc nghệ thuật thời Lý trước đây.


Nền tháp cổ

Theo Vietnamnet, ngày 23 tháng 11 năm 2008, khi các đoàn khảo cổ học quốc tế về Hoàng thành Thăng Long, có các chuyên gia Nhật Bản, Đại Hàn, Đài Loan, Pháp, Bỉ, do Viện Khoa Học Xã Hội Việt Nam tổ chức đến nghiên cứu chùa Phật Tích, đã chứng kiến một thực trạng tan hoang tại nơi đây. Nền chùa cổ đã bị đào phá bằng máy xúc và đang xây mới, các hiện vật quý bị vứt ngổn ngang khắp nơi.
Nhà cầm quyền lúc nào cũng hô hào “bảo tồn văn hóa, nâng cao văn minh, giữ gìn bản sắc dân tộc”. Thực tế như đã thấy: Giới cầm quyền chẳng hiểu gì văn hóa mà chỉ lạm dụng, lạm phát văn hóa, chẳng hiểu gì “bản sắc dân tộc” nhưng cứ kêu gào, cốt đánh lạc hướng dư luận để làm chuyện trái ngược… Không riêng gì chùa Phật Tích bị phá bảo tháp trọm của quý mà nhiều nơi như chùa Tây Phương bức tượng nặng hàng tấn, kẻ gian đã bê nhẹ từ trên núi cao xuống mang đi… Tại sao? Do đâu?
Thăm chùa Phật Tích để thấy phần nào đạo Phật thời xa xưa. Từ nơi chốn dựng chùa đến công phu tu hành của chư Tổ, trải qua cả nghìn năm dấu tích vẫn còn. Tự Viện là nơi quảng bá đạo lý, nơi thanh tịnh cho bá tánh tu tập chứ không là nơi khai thác kinh doanh, không là nơi phô trương thanh thế, nơi mua tiếng tăm gửi gắm tên tuổi. Thế nhưng ngày nay đã nhiều đổi thay làm cho thiền môn ngày một giảm trang nghiêm thanh tịnh. Một dân tộc từng có 4000 năm văn hiến sao có thể chấp nhận cảnh “buôn thần bán thánh” trong chùa đền khắp mọi nơi? Nên chăng mỗi tự viện đền đài có một ban hướng dẫn nghi thức lễ bái, cúng dường để giữ phần nào ý nghĩa chốn thiền môn.
Trong Ức Trai Thi Tập, Nguyễn Trãi có bài thơ vịnh cảnh chùa Phật Tích:

Đoản trạo hệ tà dương
Thông thông yết thượng phương
Vân quy thiền sáp lãnh
Hoa lạc giản lưu hương
Nhật mộ viên thanh cấp
Sơn không trúc ảnh trường
Cá trung chân hữu ý
Dục ngữ hốt hoàn vương.

Đào Duy Anh dịch:
Bóng xế thuyền con buộc
Vội lên lễ Phật đài
Mây về giường sãi lạnh
Hoa rụng suối hương trôi
Chiều tối vượn kêu rộn
Núi quang, trúc bóng dài
Ở trong dường có ý
Muốn nói bỗng quên rồi.

Tháng 2 - 2012

(1) Điều khó hiểu là đến những nơi được thừa nhận là “Di tích văn hóa quốc gia” nhưng rất nhiều nơi chẳng văn hóa tí nào. Không nói đến những sinh hoạt nhếch nhác sống bám chung quanh cảnh quan di tích, ngay bảng giới thiệu di tích cũng rất nhiều thiếu sót, sai chính tả, nói ngọng, nguệch ngoạc, thể hiện trình độ văn hóa hết sức sơ đẳng và vô trách nhiệm.

Sách đã in: Quê Hương Qua Ống Kính tập 1 đến tập 13, Buồn Vui Nghề Chơi Cây Kiểng, Mùa Nước Lũ (Truyện), Về Nhiếp Ảnh, Thăng Trầm (chuyện buồn vui một đời người), sách dày trên 200 trang, có 8 phụ bản ảnh màu và cả trăm ảnh đen trắng.
Độc giả muốn có sách nguyên bộ 13 tập (discount 50%) xin liên lạc tác giả qua PO. Box 163, Garden Grove, CA 92842. Điện thoại: (714) 638-8594, Email: trannhungcong46@gmail.com, Website:www.ltcn.net

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài và hình trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
Bài và ảnh: Trần Công Nhung

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/chua-phat-tich-phan-2-amEu5qoA.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Các tin khác

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Quảng cáo
Rao Vặt Viễn Đông
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Nạn nhân của xảo thuật quảng cáo

Thế nên, ở đây chúng ta chỉ nên nói tới những xảo thuật quảng cáo, những hình thức lạm dụng làm ô danh cho cái nền công nghiệp cần thiết này, và biến người tiêu thụ trở thành nạn nhân.

Kẻ gian có trăm phương nghìn kế

Bọn gian phi nhận thấy không thể làm ăn qua email được nữa, nên gần đây chúng đã mạnh dạn xuất hiện, và đến gõ cửa nhiều gia đình.

Bảo hiểm tại hãng hay bảo hiểm Obamacare? (bài 2)

Tuy nhiên, họ không thể mua những chương trình quá “bèo, mà quyền lợi nằm dưới những “giá trị tối thiểu” (minimum value) do đạo luật Obamacare qui định.

Tại sao lại gọi là Black Friday?

Chính vì thế, khi chứng kiến những điều không hay xảy ra trong ngày thứ Sáu sau lễ Tạ Ơn, người ta dễ dàng gọi ngay nó là Black Friday. Trong ngày hôm nay, thiên hạ ra ngoài đi mua sắm quá nhiều, xe cộ đi lại cũng lắm, gây ra nhiều tai nạn hoặc những cuộc va chạm ẩu đả, có lúc đẫm máu.

Bảo hiểm tại hãng hay bảo hiểm Obamacare? (bài 1)

Thị trường Obamcare là thị trường tự do, nên có rất nhiều chương trình để chọn lựa, chứ không phải chỉ hạn chế ở một vài chương trình tối thiểu do chủ hãng đã lọc lựa trước cho nhân viên của mình. Về điểm này, bạn sẽ cảm thấy thoải mái hơn.

Obamacare cho năm 2015: Mua thế nào và đóng phạt ra sao?

Nhân dịp mùa ghi danh mua bảo hiểm 2015 sắp khai mở vào 15 tháng 11 sắp tới, chúng ta nên tìm hiểu kỹ hơn về cái vụ phạt tiền này.

Tôi làm được bao nhiêu tiền một tháng?

Có phải sắm sửa thêm quần áo không? Và giầy dép? Đồ trang sức? Đừng tưởng rằng đàn ông không phải chi tiêu thêm ở những món này.

Những cái túi ni-lông ở chợ

Rằng, túi nilon không thể tự phân hủy trong lòng đất, nó làm đất chai cứng, “làm bẩn bãi biển, công viên và làm thoái hóa cả đại dương mênh mông nữa” như thống đốc Jerry Brown tuyên bố hôm ban hành đạo luật.

Tổ Hợp Siêu Thị Á Châu lớn nhất tại Hoa Kỳ Hmart đã khai trương

Hơn nữa, Trong ngày khai trương còn có những màn trình diễn sống của các truyền thống văn hóa như vũ điệu dân tộc Hàn Quốc, Phi Luật Tân, Múa Lân Trung Hoa và Múa Trống Nhật Bản. Bên cạnh đó là các quà tặng cho các khách hàng mua sắm và những khách hàng nhận thẻ tính điểm HMART Smart Card (hội viên trung thành).

Tiếp tục cắt cơn ghiền shopping

Ông Aron là thầy dậy cách bán hàng (marketing) mà lại khuyên giới tiêu thụ như vậy, chắc chắn giá trị của lời khuyên ấy không nhỏ.
Quảng cáo