Bạn thích bài này?
Font-Size:
Dị ứng với đậu phọng (kỳ 1)
(VienDongDaily.Com - 01/07/2011)
Đây là trường hợp dị ứng với đậu phọng nặng nhất, có thể đưa đến tử vong trong vài phút. Dị ứng với đậu phọng khá thông thường, tuy không ...
BS. Nguyễn Thị Nhuận/Viễn Đông

Một em bé đang ăn kẹo bỗng dưng ôm cổ như đang bị nghẹt thở, môi và cổ họng em  sưng lên, và tuy khó nhìn thấy được, có lẽ khí quản của em cũng đang sưng lên khiến đường hô hấp bị tắc làm em khó thở.

Đây là trường hợp dị ứng với đậu phọng nặng nhất, có thể đưa đến tử vong trong vài phút. Dị ứng với đậu phọng khá thông thường, tuy không phải trường hợp nào cũng nặng đến gây ra cái chết. Triệu chứng có thể khá nhẹ, thí dụ như ngứa da, hơi nổi đỏ, khiến cha mẹ không để ý đến. Tuy nhiên, lần dị ứng kế tiếp có thể rất nặng; do đó, chúng ta cần lưu tâm đến chứng dị ứng nguy hiểm này.

* Triệu chứng
Những triệu chứng của dị ứng đậu phọng có thể xẩy ra chỉ vài phút sau khi ăn hay chạm phải nó. Triệu chứng có thể từ rất nhẹ đến rất nặng, gồm có:
- Ngoài da: sưng đỏ ngứa
- Ngứa hay tê tê chung quanh miệng và ở cổ họng
- Tiêu chảy, đau quặn bụng, buồn nôn hay ói mửa
- Ngực bị thắt lại
- Thở dốc, khò khè
- Chảy hay nghẹt mũi
- Nguy hiểm nhất: phản ứng anaphylaxis, một trường hợp khẩn cấp cần được cấp cứu ngay. Triệu chứng gồm có: đường hô hấp bị thắt chặt, cổ họng sưng, tắc nghẽn khiến khó thở, huyết áp tụt thấp, nhịp tim tăng nhanh, chóng mặt, bất tỉnh.
Khi bị những triệu chứng dị ứng nhẹ, nên đến gặp bác sĩ để được định bệnh và chữa trị. Khi bị phản ứng nặng như chóng mặt dữ dội, rất khó thở hay bất tỉnh, cần gọi 911 hay đến phòng cấp cứu ngay lập tức.

* Nguyên nhân
Dị ứng với đậu phọng xẩy ra khi hệ miễn nhiễm của bệnh nhân nhầm lẫn đậu phọng là một vật lạ nguy hiểm và tiết ra những chất hóa học vào máu nạn nhân gây ra những triệu chứng kể trên. Còn tại sao có người bị dị ứng, người không bị thì chưa được biết rõ. Tiếp xúc với đậu phọng có thể chia ra nhiều loại:
- Tiếp xúc trực tiếp: Ăn đậu phọng hay những thức ăn có chứa đậu phọng. Đôi khi da chạm trực tiếp với đậu phọng cũng có thể gây ra triệu chứng.
- Tiếp xúc hàng ngang: Thức ăn trong khi được chế biến có thể tiếp chạm với đậu phọng dính trong máy.
- Hít vào: Nạn nhân có thể hít phải đậu phọng từ bột đậu phọng hay dầu đậu phọng đang được xịt ra để nấu nướng.

* Phân biệt giữa dị ứng và không chịu được thức ăn (intolerance)
Hai trường hợp này có thể có triệu chứng gần giống nhau tuy cơ chế phản ứng hoàn toàn khác vì intolerance không gây ra do hệ miễn nhiễm. Nạn nhân của dị ứng sẽ bị phản ứng dù tiếp xúc với một lượng thức ăn rất nhỏ, ngược lại nạn nhân intolerance có thể ăn một ít thức ăn “không chịu được” mà chỉ bị khó chịu chút ít.

* Ai dễ bị dị ứng đậu phọng?
Những yếu tố sau dễ gây ra dị ứng đậu phọng:
- Tuổi: Trẻ em dễ bị, nhất là trẻ nhỏ 1, 2 tuổi. May thay khi lớn lên thêm, hệ tiêu hóa đã phát triển đầy đủ, các em sẽ giảm bớt phản ứng với những thức ăn mà lúc bé đã từng dị ứng.
- Đã từng dị ứng với đậu phọng: Mặc dù nhiều em có vẻ đã hết bị dị ứng khi lớn lên, nhưng dị ứng vẫn có thể trở lại bất cứ lúc nào.
- Có những dị ứng khác: Nếu đã dị ứng với một loại thức ăn, chúng ta thường dễ bị dị ứng với những thức ăn khác. Ngoài ra, nếu bạn bị những chứng dị ứng khác, thí dụ dị ứng mũi, bạn cũng dễ bị dị ứng với thức ăn.
- Có người thân bị dị ứng: Chúng ta sẽ dễ bị dị ứng với đậu phọng nếu có người trong cùng gia đình cũng bị như vậy.
- Có bệnh dị ứng da: Người bi dị ứng da cũng dễ bị dị ứng với thức ăn.
Vì chỉ cần tiếp xúc với một lượng rất nhỏ đậu phọng cũng có thể bị một phản ứng nặng chết người, bệnh nhân nên hết sức cẩn thận để không bao giờ tiếp xúc với đậu phọng, nhất là khi đã từng bị phản ứng nặng anaphylaxis.

* Định bệnh
Đôi khi rất khó phân biệt dị ứng với “intolerance” hoặc ngộ độc thức ăn. Do đó, cần phải dựa trên nhiều yếu tố để định bệnh dị ứng đậu phọng.
Muốn định bệnh, bác sĩ cần hỏi rõ những triệu chứng đã xẩy ra. Bênh nhân cần tả rõ tất cả những gì xẩy ra sau khi mình ăn hay tiếp xúc với đậu phọng, thời gian từ lúc ăn đến khi triệu chứng xẩy ra, cũng như số lượng đậu phọng ăn vào. Nếu bệnh sử và khám bệnh chưa đủ để định bệnh, bác sĩ có thể cho làm những thử nghiệm sau:
- Bệnh nhân cần có quyển nhật ký ghi lại tất cả những thức ăn hằng ngày và những triệu chứng xẩy ra cũng như thuốc uống.
- Loại trừ thức ăn: Bệnh nhân được yêu cầu không ăn đậu phọng hoặc một vài thức ăn nghi ngờ gây ra dị ứng trong vòng 1-2 tuần, sau đó ăn lại từng thứ một xem thứ nào gây ra phản ứng. Nếu bệnh nhân đã bị phản ứng nặng thì không nên dùng cách này.
- Thử da: Một ít chất đậu phọng hay những thức ăn bị nghi là gây ra phản ứng được đặt trên cánh tay rồi phần da bên dưới được đâm bằng kim để máu tiếp xúc với đậu phọng. Nếu bệnh nhân dị ứng với đậu phọng, da chỗ này sẽ sưng u thành một vòng tròn.
- Thử máu: Có thể thử máu để xem bệnh nhân dị ứng với loại thức ăn nào. Tuy nhiên, kết quả thử máu không được chính xác lắm.

* Chữa trị
Cách tốt nhất để chữa dị ứng là tránh không tiếp xúc với chất dị ứng. Ngoài ra nên biết phải làm gì khi bị phản ứng nhẹ và để ý biết khi nào là bị phản ứng nặng. Tuy nhiên, rất khó để tránh hẳn đậu phọng vì đậu phọng có trong rất nhiều loại thức ăn và bệnh nhân có thể tiếp xúc với đậu phọng mà không biết. Do đó bệnh nhân cần biết cách chữa khi bị phản ứng.
- Phản ứng nhẹ như ngứa da, nổi đỏ ngoài da: Có thể uống thuốc chống dị ứng (antihistamine) mua tự do ngoài quầy như Benadryl hoặc có toa như hydroxyzine. Tuy nhiên các thuốc này sẽ không giúp được khi bị phản ứng mạnh.
- Phản ứng nặng như sưng miệng, cổ họng, khó thở...: Bệnh nhân cần tự chích thuốc epinephrine và gọi cấp cứu. Thuốc epinephrine được bác sĩ cho toa mua sẵn khi biết bệnh nhân bị dị ứng với đậu phọng, thường có tên gọi là EpiPen cho người lớn và trẻ em lớn, EpiPen Jr cho trẻ em nhỏ, và Twinject gồm 2 cái.
- Biết cách dùng ống thuốc chích epinephrine EpiPen: Nên luôn luôn mang theo người ống thuốc này, có thể để sẵn một cái ở trong xe hay nơi bàn giấy làm việc và thay cái mới khi cái cũ hết hạn dùng. Đọc kỹ tờ chỉ dẫn và thực tập dùng. Người thân cũng nên đọc tờ chỉ dẫn và thực tập. Hỏi bác sĩ khi nào nên dùng ống thuốc chích này. Khi nghi ngờ và cảm thấy mình khó chịu nhiều, có thể cứ dùng thuốc vì cẩn thận vẫn hơn.

(Còn 1 kỳ nữa)

Lời từ chối trách nhiệm (Disclaimer): Những bài viết trong mục “Sức Khỏe” chỉ nhằm mục đích chỉ dẫn tổng quát, không thể dùng thay thế sự chăm sóc của bác sĩ hay nhân viên y tế. Độc giả cần tham khảo thêm với bác sĩ của mình khi bị bệnh.

© ViễnĐôngDailynews


Nguồn: http://www.viendongdaily.com/di-ung-voi-dau-phong-ky-1-ZTBQPZHC.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Quảng cáo
Quảng cáo
Quảng cáo
Rao Vặt Viễn Đông
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Bảo hiểm sức khỏe: HMO và PPO

Qua thí dụ trên, bạn có thể thấy ngay điều bất tiện của HMO là “thật vô lý khi bó buộc tôi vào một bác sĩ. Nước Mỹ bao la nhân tài, tôi đi với bác sĩ nào là tùy tôi chứ!”

Medicare Phần C: Chọn lựa và ghi tên

Một khi đã trở thành “lính cũ”, bạn chỉ có thể ghi tên hoặc xin thay đổi Medicare Part C trong thời gian mở cửa từ 15 tháng 10 đến 7 tháng 12, với sự thay đổi sẽ được áp dụng cho năm sau đó.

Medicare Part C: Tiện lợi hay phiền phức?

Cung cách phục vụ thật là thuận lợi, nghe đến đâu thấy đỡ nhức đầu đến đó! Nhưng tham gia Medicare Phần C có tốn kém thêm gì cho người cao niên không? Chúng ta sẽ bàn tới chuyện giá cả và nhiều vấn đề liên quan trong bài lần sau.

Bảo hiểm y tế cao niên: Tham gia Medicare Phần D

Chịu trả tiền phạt cho mỗi tháng trễ qua việc phải chịu lệ phí Medicare cao hơn đến cuối đời.
Tóm lại, hậu quả khi ghi danh trễ Phần D cũng giống như khi ghi danh trễ Phần B đã đề cập trước đây vậy.

Tìm hiểu Medicare – Part D

Vậy trước đó, những người có Medicare làm sao có thuốc chữa bệnh? Họ phải bóp bụng bỏ tiền mua theo giá thị trường!

Tìm hiểu Medicare - Phần B: Nên có hay không?

Trong trường hợp ấy, bảo hiểm hãng xưởng của bạn được coi là bào hiểm chính cấp (primary insurance) và Medicare là bảo hiểm thứ cấp (secondary).

Tìm hiểu bảo hiểm Medicare: Phần B

Là người di dân giỏi tiếng Anh cách mấy, và ngay cả người sinh trưởng tại Hoa Kỳ, ai cũng chỉ có thể hiểu Medical Insurance là “Bảo hiểm y tế”, không thể hiểu ra cái gì khác. Nhưng dính tới sức khỏe và bệnh tật, cái gì không là y tế? Tại sao chỉ có Medicare Phần B mới được gọi là “medical….”

Bảo hiểm sức khỏe Medicare: Phần A

Thực ra, Phần A không miễn phí: Nếu chưa đi làm đóng thuế đủ 10 năm, bạn sẽ phải mua Phần A với giá $407 một tháng (tăng lên $411 một tháng bước vào năm 2016). Nếu bạn không phải móc tiền túi ra trả, thì ắt hẳn đã có một cơ quan nào trả hộ bạn rồi.

Nên có Medi-Cal hoặc Medicare? (bài 2)

Trở lại với thắc mắc nêu ra ở đầu bài, câu trả lời ngắn nhất: Đây là sự phân công giữa 2 cấp chính quyền liên bang và tiểu bang.

Nên có Medi-Cal hoặc Medicare?

Còn cô gái thì lắc đầu, không biết làm thế nào để cắt nghĩa cho người đồng hương ấy hiểu. Phải rồi, họ là đồng hương vì cùng nói tiếng Việt. Nhưng họ không hiểu nhau - bác cao niên kia không hiểu, cô gái thì đúng hơn - vì họ đang nói về những khái niệm rất “Mỹ”.
Quảng cáo