LTS: Tổng Thống Barack Obama đã đọc một bài diễn văn nhân mùa tựu trường tại trường trung học Benjamin Banneker Academic High School, Washington, D.C., vào ngày 28-9-2011 vừa qua. Sau đây là trích đoạn hầu hết bài diễn văn do ban biên tập nhật báo Viễn Đông chuyển ngữ.
Xin chào mọi người! Tôi rất hân hạnh được hiện diện nơi đây, ở trường trung học Benjamin Banneker High School này...
Chúng ta có các học sinh đang theo dõi từ trên khắp nước Mỹ, vì vậy tôi muốn chào đón tất cả các bạn bước vào trong năm học mới này. Tôi biết rằng tại trường Banneker này, các bạn đã tựu trường được mấy tuần nay rồi. Vì thế mọi chuyện đang bắt đầu thu xếp ổn thỏa cho các bạn, cũng như cho những người cùng trang lứa của các bạn trên toàn quốc Hoa Kỳ. Những mùa thi đấu thể thao mùa thu sắp tới rồi, những buổi tập dợt về âm nhạc và những đội diễn hành đang hình thành. Và những bài trắc nghiệm và những dự án lớn của các bạn cũng sắp đến nơi thôi.
Tôi biết rằng các bạn cũng có nhiều việc phải giải quyết ngoài chuyện tới trường học. Nhóm bạn bè của các bạn có thể đang thay đổi. Những vấn đề trước đây thường được giới hạn nơi hành lang hoặc phòng giữ đồ đạc thì nay đang tiến vào trong các trang mạng Facebook và các trương mục Twitter của các bạn. Và một số trong những gia đình của các bạn có thể đang cảm thấy tình trạng căng thẳng của nền kinh tế này. Có thể các bạn đã kiếm việc để làm ngoài giờ học để phụ giúp cho gia đình, hoặc có thể các bạn đang trông coi một đứa em nhỏ, vì cha mẹ đang làm thêm ca phụ trội.
Vì vậy các bạn có nhiều thứ trong cuộc sống của mình. Các bạn lớn lên nhanh hơn, và tương tác với một thế giới rộng lớn hơn, theo một cách thức mà những người già như tôi không phải trải qua. Vì thế ngày hôm nay, tôi không muốn làm một người thành niên khác đứng lên chỉ bảo cho các bạn, như thể các bạn chỉ là con nít. Đó là bởi vì các bạn đâu phải nào chỉ là trẻ em. Các bạn chính là tương lai của đất nước này. Cho dù chúng ta bị bỏ lại đằng sau, hay chạy vượt lên phía trước trong những năm sắp tới, thì tùy vào các bạn mà thôi. Và tôi muốn nói với các bạn về việc đáp ứng trách nhiệm ấy.
Việc đáp ứng bắt đầu với chuyện các bạn có thể trở thành học sinh giỏi nhất. Hiện nay điều này không phải khi nào cũng có nghĩa là các bạn phải đạt được mức điểm hoàn hảo nơi mỗi bài làm... Điều này có nghĩa là các bạn phải nhất quyết làm như vậy. Có nghĩa là các bạn phải làm việc siêng năng như các bạn biết phải siêng năng là như thế nào. Và điều này cũng có nghĩa là bạn thỉnh thoảng chấp nhận một số rủi ro. Bạn thắc mắc. Bạn đặt câu hỏi. Bạn thăm dò. Bạn thỉnh thoảng tô màu vào bên ngoài những đường viền.
Đó chính là mục đích của trường học: khám phá ra những niềm đam mê mới, và thủ đắc những năng khiếu theo đuổi được những đam mê này trong tương lai. Điều đó cho biết tại sao trong một giờ các bạn có thể trở thành một nghệ sĩ; trong giờ kế tiếp, bạn là một tác giả; và tiếp theo sau đó, các bạn làm một khoa học gia. Hoặc làm một sử gia. Hay là một người thợ mộc. Đây chính là lúc mà bạn có thể thử nghiệm những mối quan tâm mới và trắc nghiệm những ý tưởng mới. Và càng làm thì bạn sẽ càng sớm hình dung ra được điều gì làm cho bạn sống động.
Nếu các bạn hứa không kể lại cho ai, thì tôi hé ra cho các bạn biết một chút bí mật: Không phải khi nào tôi cũng là một học sinh giỏi nhất. Không phải lớp nào tôi học thì tôi cũng đều yêu thích. Tôi còn nhớ năm lên lớp tám, tôi phải học một lớp về môn được gọi là “đạo đức”. Đạo đức là về chuyện đúng sai, nhưng nếu các bạn hỏi tôi rằng tôi thích môn nào nhất khi học lớp tám, thì tôi sẽ nói đó là môn “bóng rổ”. Tôi không nghĩ rằng môn đạo đức là môn tôi thích hơn cả.
Những các bạn có biết không? Tôi vẫn nhớ cái lớp về đạo đức ấy. Tôi nhớ môn ấy làm cho tôi suy nghĩ như thế nào. Tôi nhớ mình từng được hỏi những câu như: “Trong cuộc sống, điều gì là quan trọng?” “Đối xử với người ta bằng lòng tôn trọng và phẩm giá có nghĩa là gì?” “Sống trong một quốc gia đa dạng có nghĩa là gì?” Mỗi câu hỏi lại dẫn tới một câu hỏi mới, và không phải khi nào tôi cũng đều biết ngay câu trả lời. Nhưng đến hôm nay những cuộc thảo luận ấy và tiến trình khám phá ấy vẫn còn mãi trong tôi. Mỗi ngày tôi đều suy nghĩ về chuyện những vấn đề ấy có ý nghĩa như thế nào đối với chúng ta với tư cách là một quốc gia. Tôi đang đặt đủ thứ câu hỏi, giống như những câu hỏi ấy. Và tôi cũng sẽ tiết lộ cho các bạn thêm một bí mật khác: Không phải lúc nào tôi cũng đều biết những câu trả lời. Nhưng nếu tôi chỉ chia trí vì lớp học nghe có vẻ nhàm chán, thì có lẽ tôi đã bỏ lỡ một cái gì đó mà tôi hưởng được và một điều gì đó vẫn còn hữu ích cho tôi vào hôm nay.
Vì vậy đó là một phần lớn trong trách nhiệm của các bạn. Thử nghiệm đủ chuyện. Chấp nhận rủi ro. Siêng năng làm việc. Dấn thân vào thế giới chung quanh mình. Đây là những điều sẽ làm cho việc học hành trở thành vui thú hơn. Và ở cuối con đường, đây là những nét sẽ giúp cho các bạn thành công – những nét này sẽ dẫn bạn tới chuyện phát minh ra một thiết bị làm cho máy iPad trông giống như một tấm đá. Hoặc hình dung ra được một cách thức sử dụng mặt trời và sức gió để cung cấp năng lượng cho một thành phố. Hoặc viết ra cuốn tiểu thuyết Mỹ vĩ đại kế tiếp.
Hiện nay, để làm hầu hết những việc ấy, các bạn không những phải tốt nghiệp trung học, mà còn phải tiếp tục nền giáo dục của mình sau khi bạn ra trường. Điều này có nghĩa là một trường đại học bốn năm, một trường đại học cộng đồng, hoặc một chứng chỉ hay là một cuộc huấn luyện chuyên môn. Nhưng vấn đề là trong mười năm sắp tới đây, có hơn 60 phần trăm trong tổng số việc làm sẽ đòi người ta phải có một văn bằng cao hơn bậc trung học. Đó chính là thế giới mà các bạn đang bước vào.
Vì vậy tôi muốn tất cả các bạn hãy đặt ra một mục tiêu là tiếp tục học lên cao nữa sau khi xong bậc trung học. Và nếu điều ấy có nghĩa là bạn hãy lên đại học, thì việc vào đại học vẫn là chưa đủ. Các bạn cần phải học cho xong. Đất nước chúng ta trước đây có được mức tỉ lệ cao nhất trên thế giới về số người trẻ tuổi có văn bằng đại học. Hiện thời chúng ta rớt xuống hạng thứ 16. Điều ấy không hay lắm đâu. Và chính vì thế chúng tôi cần thế hệ của các bạn đem chúng tôi lên đứng hàng đầu bảng trở lại.
Nếu chúng ta làm điều ấy, thì các bạn sẽ có tương lai tươi đẹp hơn. Và nước Mỹ cũng sẽ như vậy. Chúng ta sẽ chắc chắn có thể có được những phát minh mới nhất và những cú đột phá mới nhất xảy ra ngay tại Hoa Kỳ này. Điều ấy có nghĩa là có nhiều việc làm tốt hơn, có thêm những cuộc sống trọn vẹn hơn, và có những cơ hội lớn hơn cho con cái của các bạn. Vì vậy tôi không muốn có bất cứ ai đang nghe tôi nói hôm nay nghĩ rằng một khi học xong trung học là mình đã hoàn tất việc học hành, hoặc là nghĩ rằng trường đại học không phải là chỗ cho mình. Bạn phải bắt đầu kỳ vọng những chuyện lớn cho chính mình ngay từ bây giờ.
Tôi biết tất cả những điều ấy có thể làm cho bạn lo sợ. Có thể các bạn thắc mắc không biết mình phải trả bao nhiêu tiền để học đại học. Hoặc có thể các bạn không biết mình muốn làm gì với cuộc sống của mình. Điều ấy cũng phải thôi. Không ai trông đợi các bạn dự đoán tương lai, và chúng tôi không mong chờ các bạn tự mình làm việc ấy.
Các bạn có cha có mẹ. Cha mẹ yêu bạn đến chết, và muốn cho các bạn có được những cơ hội thậm chí còn nhiều hơn họ đã có. Thế nên đừng gây khó khăn cho cha mẹ khi họ yêu cầu các bạn tắt máy chơi video game và máy truyền hình, để họ ngồi xuống giúp cho các bạn làm bài tập ở nhà.
Các bạn cũng còn có bao nhiêu là người trên khắp đất nước này, trong đó có cả tôi, làm việc vì lợi ích của các bạn. Chúng tôi làm hết mọi việc theo sức mình, để bảo đảm rằng các bạn có được một hệ thống giáo dục xứng đáng với tiềm năng của các bạn. Chúng tôi cũng ra sức làm việc để bảo đảm cho các bạn có được những trường học cập nhật nhất, với những công cụ học tập mới mẻ nhất. Chúng tôi đang bảo đảm rằng những trường đại học của đất nước chúng ta vừa với tầm khả năng tài chánh và các bạn có thể vào học được. Và chúng tôi đang làm việc để kiếm được những thầy cô tốt nhất dạy những lớp mà các bạn học, để họ có thể chuẩn bị cho các bạn sẵn sàng vào đại học và có được một nghề nghiệp tương lai.
Hiện nay các giáo chức là những người nam người nữ có thể đang làm việc cật lực hơn so với những người khác. Dù bạn đi học tại một trường lớn hay nhỏ, dù bạn theo học một trường công, trường tư hoặc trường bán công, thì thầy cô của các bạn đang hi sinh những ngày cuối tuần của họ và thức dậy sớm lúc bình minh. Họ đang chất đầy ngày sống của mình với những lớp học và những hoạt động ngoại khóa. Sau đó họ về nhà, ăn tối, và thức khuya cho quá nửa đêm để chấm điểm cho bài làm của các bạn.
Và họ không làm như vậy là vì một chức vụ kỳ diệu hoặc vì lương cao. Họ làm như vậy là vì các bạn đấy. Họ sống cho những khoảnh khắc khi các bạn làm cho họ sửng sốt vì trí thông minh của các bạn, và họ nhìn thấy mẫu người mà các bạn có thể trở thành. Họ biết rằng các bạn sẽ là những công dân và những nhà lãnh đạo đem chúng ta vào tương lai. Họ biết rằng tương lai ấy chính là các bạn đây.
Nhưng cũng có điều này tôi muốn nhấn mạnh: với tất cả những mối thách đố mà đất nước chúng ta đang gặp phải ngày hôm nay, chúng tôi không chỉ cần các bạn cho tương lai mà thôi, chúng tôi cần các bạn ngay lúc này. Hoa Kỳ cần đến những niềm đam mê, những ý tưởng, và năng lực của các bạn ngay giây phút này đây. Tôi biết các bạn sẽ đáp ứng nhu cầu ấy, vì tôi đã nhìn ra được điều này rồi. Không có gì gây cảm hứng cho tôi nhiều cho bằng chuyện biết rằng những người trẻ trên toàn quốc đang đạt được những mục tiêu họ nhắm tới. Họ không chờ đợi ai.
...
Tôi hoàn toàn không nghi ngờ rằng những tháng này tốt đẹp nhất của Hoa Kỳ đang nằm ở phía trước. Chẳng bao lâu nữa, các bạn sẽ trở thành những người lãnh đạo những cơ sở kinh doanh của chúng ta và chính phủ chúng ta. Các bạn sẽ là những người vạch đường chỉ lối cho những chương lịch sử chưa được viết ra của chúng ta. Tất cả những điều ấy khởi sự ngay từ năm nay. Đất nước các bạn đang tùy thuộc vào các bạn. Vì thế các bạn hãy phóng tầm mắt lên cao. Chúc các bạn học một niên khóa tuyệt vời. Và chúng ta hãy bắt tay vào việc.