Bác sĩ Nguyễn Thị Nhuận
Hiện nay, cả nước Mỹ đều biết đến cơn bệnh Listeria gây ra cái chết cho một số bệnh nhân bị nhiễm trùng từ những trái dưa cantaloupe màu vàng đất. Vậy thì bệnh Listeria, một cái tên rất lạ nhiều người mới nghe lần đầu tiên, là gì?
Bệnh Listeria là một bệnh lây lan qua thức ăn, không gây ra bệnh nặng cho người lớn khỏe mạnh nhưng ngược lại có thể gây ra bệnh cho các bà đang mang thai, nguy cơ tử vong cho trẻ sơ sinh hay thai nhi, cũng như bệnh nặng những người có hệ miễn nhiễm yếu không chống nổi bệnh.
* Triệu chứng
Gồm có:
- Sốt
- Đau nhức bắp thịt
- Buồn nôn
- Tiêu chảy
Triệu chứng thường xẩy ra vài ngày sau khi ta ăn phải thức ăn nhiễm vi trùng nhưng cũng có thể xẩy ra lâu cả 2 tháng sau khi nhiễm độc.
Nếu nhiễm trùng lan đến hệ thần kinh, nạn nhân sẽ có thêm những triệu chứng sau:
- Nhức đầu
- Cổ cứng đơ
- Trở thành lẩn hay không tỉnh táo
- Mất thăng bằng
- Làm kinh
Triệu chứng ở người mang thai hay trẻ sơ sinh: Nhiễm trùng listeria chỉ gây ra những triệu chứng nhẹ không đáng kể cho người mẹ nhưng tai hại cho thai nhi thì rất lớn. Thai nhi co thể chết bất ngờ trước khi được sinh ra hay bị nhiễm trùng nặng nguy hiểm đến tính mạng ngay vài ngày sau khi được sinh ra.
Triệu chứng bệnh ở trẻ sơ sinh có thể rất nhẹ, gồm có:
- Không muốn bú
- Gây gổ khó chịu
- Sốt
- Ói
* Khi nào nên đi khám bệnh?
Nếu bạn đã ăn phải một loại thức ăn bị thu hồi vì bệnh Listeria, cần chú ý đến những triệu chứng. Nếu bị sốt, đau nhức bắp thịt, nôn hay ói, nên gọi bác sĩ. Cũng vậy nếu bạn đã ăn thức ăn dễ bị nhiễm trùng Listeria như sữa chưa được khử trùng, hot dog chưa được nấu kỹ hay thịt nguội.
Nếu bị những triệu chứng nặng như sốt cao nhức đầu dữ dội, lú lẫn, không chịu được ánh sáng, nên đến phòng cấp cứu vì đây có thể là triệu chứng viêm màng não Listeria, rất nguy hiểm.
* Nguyên nhân
Vi trùng Listeria có trong đất, nước, phân thú vật. Chúng ta bị nhiễm trùng khi ăn phải những thứ sau:
- Rau củ hay trái cây (cantaloupe) bị nhiễm trùng từ đất hay phân bò
- Thịt bị nhiễm vi trùng
- Sữa không khử trùng hay thức ăn làm từ sữa không khử trùng
- Một vài loại thức ăn làm sẵn như phô mai mềm, hot dogs, thịt nguội đã bị nhiễm vi trùng
- Thai nhi có thể bị lây vi trùng qua cái nhau nhưng sữa mẹ không được cho là nguồn gây bệnh.
* Những ai dễ bị nhiễm bệnh?
Đàn bà đang mang thai và người có hệ miễn nhiễm yếu dễ bị nhiễm vi trùng listeria nhất.
- Đàn bà mang thai và thai nhi: Như trên đã nói, triệu chứng ở người mẹ có thể nhẹ nhưng ở thai nhi có thể là hư thai, sinh non, đẻ ra đã chết, hoặc nhiễm trùng nặng gây ra cái chết sau khi sinh vài ngày.
- Người có hệ miễn nhiễm yếu như tuổi trên 60, bị bệnh AIDS, đang được hóa trị bệnh ung thư, bị tiểu đường hay bệnh thận, đang uống thuốc steroids liều cao hay các thuốc chữa phong thấp, đang uống thuốc cho cơ thể không đẩy cơ quan được thay (transplant) ra ngoài...
* Chữa bệnh
Chữa bệnh nhiễm Listeria cần tùy theo độ nặng nhẹ. Đa số những bệnh nhân có triệu chứng nhẹ không cần phải chữa, bệnh nặng thì cần được chữa bằng thuốc trụ sinh. Người bệnh đang mang thai cần được chữa ngay bằng trụ sinh để mong nhiễm trùng không lan tới thai nhi. Trẻ sơ sinh nhiễm bệnh cần được chữa bằng nhiều thứ trụ sinh khác nhau.
* Phòng ngừa
Muốn khỏi bị nhiễm listeria, cần phải chú ý đến vệ sinh thực phẩm tối đa:
- Giữ mọi thứ thật sạch: Rửa tay kỹ thường xuyên bằng xà bông và nước trước và sau khi sửa soạn thức ăn. Sau khi nấu ăn, rửa tất cả những dụng cụ như dao kéo, thớt, mặt bàn... bằng xà bông và nước nóng.
- Rau ăn sống cần được rửa, kỳ cọ kỹ lưỡng bằng bàn chải dưới vòi nước chảy.
- Thức ăn cần được nấu chín kỹ: Có thể dùng nhiệt kế để đo nhiệt độ trong sâu của miếng thịt để chắc chắn thịt bên trong đã chín.
Những người dễ bị nhiễm trùng (đã kể ở trên) cần cẩn thận tối đa, nhất là khi muốn ăn những thức ăn sau:
- Phô mai mềm và phô mai Mễ Tây Cơ: Không nên ăn những loại phô mai mềm như feta, Brie, Camembert, Blue cheese hay phô mai Mễ như queso blanco và queso fresco, trừ khi nhãn hiệu có đề rõ là phô mai làm bằng sữa đã được khử trùng (pasteurized).
- Hot dog, thịt nguội: Không nên ăn hot dog hay thịt nguội trừ khi đã được hâm chín. Đừng để nước chảy từ những gói hot dog dính vào những thức ăn khác hay các đồ dùng, mặt thớt... vì nước này có thể nhiễm Listeria. Rửa tay kỹ sau khi sửa soạn hot dog và thịt nguội.
- Pa tê hay các loại thịt trét để tủ lạnh. Nếu những loại này đã được đóng hộp thì có thể ăn được.
- Các loại đồ biển hong khói giữ trong tủ lạnh. Các thứ này có thể đề trên nhãn hiệu là nova style (kiểu mới), lox, kippered hay jerky. Nếu các thứ này được nấu chín kỹ hoặc đã được đóng hộp thì có thể ăn được.
Lời từ chối trách nhiệm (Disclaimer): Những bài viết trong mục “Sức Khỏe” chỉ nhằm mục đích chỉ dẫn tổng quát, không thể dùng thay thế sự chăm sóc của bác sĩ hay nhân viên y tế. Độc giả cần tham khảo thêm với bác sĩ của mình khi bị bệnh.
© ViễnĐôngDailynews