Bạn thích bài này?
Font-Size:
Giờ Tiết Kiệm Ánh Sáng (Daylight Savings Time)
(VienDongDaily.Com - 05/03/2012)
Giờ tiêu chuẩn là giờ của địa phương tính theo giờ quốc tế. Mỗi quốc gia tùy theo nhu cầu, có thể thêm hay bớt giờ từ giờ tiêu chuẩn để đáp ứng nhu cầu của quốc gia. Đó là trường hợp của giờ tiết kiệm.
TS. Nguyễn Hữu Phước/Viễn Đông

Trong năm 2012, vào ngày Chủ Nhật 11 tháng Ba tuần này, lúc 2 giờ sáng, chúng ta phải vặn thêm một giờ để chuyển từ giờ tiêu chuẩn (standard time) sang giờ tiết kiệm ánh sáng (daylight savings time), gọi tắt là giờ tiết kiệm.Vào Chủ Nhật, ngày 4 tháng 11, vào lúc 3 giờ sáng, chúng ta sẽ vặn lui một giờ để trở về giờ tiêu chuẩn.
Trong thực tế, không ai đợi đến hai, hay ba giờ sáng Chủ Nhật mới đi vặn đồng hồ. Chúng ta vặn để đổi giờ trước khi đi ngủ vào tối Thứ Bảy.
Giờ tiêu chuẩn là giờ của địa phương tính theo giờ quốc tế. Mỗi quốc gia tùy theo nhu cầu, có thể thêm hay bớt giờ từ giờ tiêu chuẩn để đáp ứng nhu cầu của quốc gia. Đó là trường hợp của giờ tiết kiệm.

Nguồn gốc của giờ tiết kiệm
Theo một tài liệu trong Readers Digest, một nguyệt san của Hoa Kỳ, thì người đầu tiên đưa ra giờ tiết kiệm là Benjamin Franklin.Lúc làm đại sứ ở Pháp vào năm 1784, ông thường thức dậy và đi bách bộ vào buổi sáng trên đường phố Paris, kinh đô Pháp Quốc.Ông nhận thấy đa số dân chúng Paris kéo kín màn cửa và còn ngủ rất lâu sau khi mặt trời mọc. Buổi chiều, các công tư sở lại mở cửa nhiều giờ sau khi mặt trời lặn, vì sáng mở cửa trễ so với lúc mặt trời mọc, và do đó xài quá nhiều đèn cầy để thắp sáng các văn phòng. Ông đề nghị chánh phủ Pháp đổi giờ làm việc cho hợp với lúc mặt trời mọc và lặn hầu tiết kiệm đèn cầy. Nhưng ý kiến của ông bị quên lãng.
Theo một tài liệu khác của Oxford University Press, Anh Quốc, thì cha đẻ của giờ tiết kiệm là một kiến trúc sư ở Anh tên William Willett.Vào năm 1907, ông Willett đã trình cho Nghị Viện Anh sự kiện là dân chúng thành thị còn ngủ nhiều giờ sau khi mặt trời mọc và trở về nhà nhiều giờ sau khi mặt trời lặn. Như vậy phí tổn nhiên liệu nhiều vào buổi tối. Ông đề nghị là cứ mỗi Chủ Nhật cuối tháng Tư, vặn đồng hồ thêm 20 phút để thích ứng giờ làm việc với giờ mặt trời mọc. Và mỗi Chủ Nhật cuối tháng Chín vặn lui 20 phút để trở về giờ tiêu chuẩn.
Đề nghị của ông được làm thành dự luật ở Nghị Viện nhưng không thành luật. Việc đổi giờ giúp cho dân thành thị, nhưng làm xáo trộn đời sống của nông dân. Trong thực tế, nông dân không cần dùng đến giờ tiêu chuẩn hay giờ tiết kiệm gì cả.Họ cứ ra đồng làm việc lúc mặt trời mọc và ra về khi mặt trời lặn.Vào mùa Đông ngày ngắn, thì họ làm ít giờ.Vào Hạ, ngày dài thì họ làm việc nhiều giờ. Họ cứ theo ánh sáng thiên nhiên mà làm việc.Họ đã sử dụng tối đa ánh sáng thiên nhiên. Sự đổi giờ sẽ làm xáo trộn giờ việc cung cấp thực phẩm của họ đến các chợ chứ không có ích lợi thực tế nào cho nông dân cả.Nông dân phản đối. Nhiều nghị viên nghe theo họ.Nghị Viện Anh dẹp đạo luật giờ tiết kiệm qua một bên mặc dầu đến năm 1909 đã có nhiều dự luật giờ tiết kiệm được đệ trình.

Hoa Kỳ và giờ tiết kiệm

1914-1918: Năm 1914, chiến tranh thế giới thứ nhứt bùng nổ.Việc sử dụng và tiết kiệm nhiên liệu ở các nước tham gia chiến tranh trở nên mối an nguy hàng đầu.Đức Quốc là nước đầu tiên đổi giờ để tiết kiệm nhiên liệu.Năm 1915, Anh Quốc cũng ra lệnh đổi sang giờ tiết kiệm.Kết quả rất khả quan vì việc đổi giờ đã tiết kiệm được 15% nhiên liệu tiêu thụ trong chiến tranh.Khoảng một tuần lễ sau, tất cả các nước tham chiến đều đổi giờ: vặn đồng hồ thêm 1 giờ vào mùa Xuân cho phù hợp với giờ mặt trời mọc.
Tiếc thay ông Willett đã chết trước khi thấy đề nghị của ông được thi hành một cách rộng rãi. Sau khi chiến tranh chấm dứt vào 1918, trong lúc các nước đã tham chiến trước kia trở về việc sử dụng giờ tiêu chuẩn, thì Hoa Kỳ bắt đầu việc dùng giờ tiết kiệm.Một ít lâu sau, một số các nước Âu Châu lại sử dụng giờ tiết kiệm trong mùa Hè và giờ tiêu chuẩn trong mùa Đông. Một số quốc gia khác ở Âu Châu dùng giờ tiết kiệm quanh năm.
1939-1945: Trong thời gian đệ nhị thế chiến (1939-1945), Anh Quốc dùng giờ tiết kiệm bình thường (giờ tiêu chuẩn vặn thêm 1 giờ) trong mùa Hè và giờ tiết kiệm đặc biệt (vặn thêm 2 giờ) trong mùa Đông. Trong thời gian nầy Quốc Hội Hoa Kỳ ra luật dùng giờ tiết kiệm quanh năm.
Sau năm 1945, vì không có đạo luật rõ ràng, nên ở Hoa Kỳ có địa phương dùng giờ tiết kiệm, có địa phương không dùng. Khoảng đầu thập niên 1960, có 18 tiểu bang dùng giờ tiết kiệm, 18 tiểu bang không dùng (tức là dùng giờ tiêu chuẩn), và 14 tiểu bang cho phép các địa phương của họ tùy nghi quyết định. Theo giờ tiết kiệm hay không cũng chẳng có ảnh hưởng gì đến việc giao thông của hỏa xa hay phi cơ vì hai phương tiện giao thông nầy dùng giờ quốc tế làm căn bản.
Năm 1966, để tránh phức tạp trong việc đổi giờ, Quốc Hội Hoa Kỳ lại ra đạo luật khác qui định là giờ tiết kiệm ánh sáng bắt đầu vào ngày Chủ Nhật cuối của tháng Tư (vặn tới một giờ vào ngày nầy), và chấm dứt vào ngày Chủ Nhật cuối cùng của tháng Mười (vặn lui lại 1 giờ). Theo đó chúng ta có sáu tháng dùng giờ tiết kiệm và sáu tháng dùng giờ tiêu chuẩn.
Năm 1967 đạo luật lại được sửa đổi bắt buộc trong một tiểu bang chỉ được dùng mộttrong hai loại giờ mà thôi, chớkhông thể dùng hai loại giờ trong cùng một tiểu bang.
Năm 1972, luật lại cho phép tiểu bang nào có lãnh thổ nằm trên hai vùng giờ thì có thể chỉ áp dụng giờ tiết kiệm cho địa phương nào cần thiết cho việc tiết kiệm mà thôi.
Trong hai năm 1974 và 1975 lại có tình trạng ngoại lệ vì có cuộc khủng hoảng nhiên liệu.Năm 1974, giờ tiết kiệm bắt đầu từ ngày 6 tháng Một và chấm dứt ngày 23 tháng Mười.Năm 1975, vặn tới một giờ vào ngày 23 tháng Hai, và trở lại giờ tiêu chuẩn (vặn lui 1 giờ) ngày 26 tháng Mười.
Năm 1987, Quốc Hội Hoa Kỳ lại thay đổi số tháng dùng giờ tiết kiệm:tăng từ thường lệ sáu tháng lên bảy tháng bằng cách cho bắt đầu sử dụng giờ tiết kiệm vào Chủ Nhật đầu tháng Tư và trở về giờ tiêu chuẩn vào Chủ Nhật cuối tháng Mười. Việc dùng 7 tháng nầy bắt đầu vào năm 1988.
Vào năm 2000, khi giá xăng vọt lên quá cao, chánh quyền Clinton phải dùng số dầu hỏa dự trữ để chận đứng giá gia tăng. Có một vài vị đại diện của dân đưa ra ý kiến là dùng giờ tiết kiệm quanh năm. Nhưng họ chưa có đủ số đông và chưa chứng tỏ được nhu cầu cần tiết kiệm nhiên liệu để đổi luật theo đề nghị của họ.
Hiện tại, kể từ năm 2007, căn cứ trên đạo luật Chính Sách Năng Lượng (Energy Policy Act of 2005), Hoa Kỳ đã quyết định: Hằng năm, “daylight savings” bắt đầu vào ngày Chủ Nhật thứ nhì của tháng Ba và chấm dứt vào ngày Chủ Nhật đầu tiên của tháng 11. Nói khác đi, từ năm 2007 Hoa Kỳ dùng giờ tiết kiệm ánh sáng trong 8 tháng, và dùng giờ tiêu chuẩn trong 4 tháng.
Điều cần lưu ý là Energy Policy Act miễn cho hai tiểu bang Arizona và Hawaii trong việc đổi giờ, theo lời yêu cầu của họ; và cho phép tiểu bang Indiana dùng cả hai loại giờ. Phần Đông Indiana tiếp tục dùng giờ tiêu chuẩn, trong khi phần Tây của Indiana đổi sang giờ tiết kiệm vào ngày 11 tháng Ba.

Lúc nào vặn tới? Lúc nào vặn lui?

Người Hoa Kỳ dùng câu “spring forward, fall backward” cho dễ nhớ. Vào mùa Xuân vặn tới và mùa Thu vặn trở lại, hay vặn lui. Đây là một sự trùng hợp và trở thành một lối chơi chữ phù hợp với hoàn cảnh. “Spring” còn có nghĩa là bung ra hay bắn ra và đã bung ra thì phải bung ra phía trước. Còn “fall”, ngoài nghĩa mùa Thu còn có nghĩa là rơi xuống hoặc té. Đã té thì phải té ra phía sau. Do đó cả hai nghĩa của hai chữ “spring” đi chung với “forward” và hai nghĩa của “fall” đi chung với “backward”, nghĩa nào cũng dùng được cả và trở thành dễ nhớ.

Giờ tiết kiệm ánh sáng và sự liên hệ đến kinh tế
Đối với đa số dân chúng, nếu kể từng nhà một thì việc đổi giờ không có ảnh hưởng gì rõ rệt về phương diện kinh tế. Và vì ảnh hưởng quá nhỏ nên ít ai chú ý. Việc vặn thêm giờ vào mùa Xuân chỉ cho đa số quần chúng thấy một sự kiện là có nhiều giờ với ánh sáng thiên nhiên sau giờ tan sở. Về mùa Đông khi vặn lui một giờ để trở về giờ tiêu chuẩn làm chúng ta thấy trời tối quá sớm. Nhưng một vài sự thăm dò dư luận cho thấy là các bà mua quà, hoặc thức ăn để ăn chơi (junk food) thường mua ở các chợ nhỏ lúc còn ánh sáng và thích vào các supermarket lúc trời đã lên đèn. Do đó nếu kéo dài thêm được 1 giờ có ánh sáng, thì các chợ nhỏ kiếm thêm được nhiều tiền.
Theo nhận xét của nhiều nhà thương mãi các loại hàng hóa khác, thì đa số khách hàng của họ thích đi mua sắm vào lúc còn ánh sáng hơn là phải lái xe vào buổi tối. Phúc trình về sự chênh lệch giữa lợi tức mùa giờ tiết kiệm, so với giờ tiêu chuẩn, trừ tháng Giáng Sinh, cho thấy rõ sự lợi ích về kinh tế của giờ tiết kiệm ánh sáng.
Ngoài ra đối với những cơ sở lớn, sử dụng nhiều nhiên liệu trong việc điều hành như quân đội, các cơ quan chánh phủ, các tư sở có nhiều nhân viên, dùng giờ tiết kiệm giúp một phần rất lớn trong việc giảm chi tiêu về nhiên liệu.
Giảm chi tiêu về nhiên liệu là mục tiêu chánh của việc dùng giờ tiết kiệm nên mới có tên là “daylight savings time”. - (NHP)

(Theo tài liệu trong Los Angeles Times, Readers Digest, Oxford University Press, World Book Encyclopedia, và Wikipedia)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
TS. Nguyễn Hữu Phước/Viễn Đông

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/gio-tiet-kiem-anh-sang-daylight-savings-time-KWzyP50n.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Quảng cáo
Quảng cáo
Quảng cáo
RAO VẶT VIỄN ĐÔNG
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Lỗi lầm chết người làm tiêu mất $400,000 trong quĩ hưu IRA

Mấy tuần nay, chúng ta đang nói về các quyền lợi của quĩ hưu, như 401 K và IRA. Không đơn thuần là quĩ tiết kiệm, các quĩ hưu nói trên là trương mục đầu tư, nghĩa là tiền có thể đẻ ra tiền hoặc phút chót tiền có thể bốc hơi.

Quĩ Hưu 401 K và Quĩ Hưu IRA

Quĩ Hưu 401 K là một trương mục đầu tư được xây dựng để người đi làm có thêm tiền xài cho những ngày về hưu. Đây là tiền người đi làm tự ý dành ra, khác với số tiền họ buộc phải đóng vào quĩ An Sinh Xã Hội (Social Security Adminstration, gọi tắt là SSA) hàng tháng.

Chọn lựa đầu tư trong quĩ hưu 401 K (bài 2)

Bài trước chúng ta đã bắt đầu nói đến cách thức đầu tư trong quĩ hưu 401 K. Để đáp ứng nhu cầu của người đầu tư bình dân, các chuyên viên tài chánh đã “tạo ra” các Mutual Funds, rồi phân hạng chúng theo mức độ rủi ro. Hai sáng kiến này đã đơn giản hóa vấn đề chọn lựa đầu tư khá nhiều. Nhưng cuối cùng chúng ta – và chính chúng ta

Chọn lựa đầu tư trong Quĩ Hưu 401 K

Như chúng ta đã biết, mở quĩ hưu 401 K là một hình thức đầu tư. Mà đầu tư thì luôn luôn có may rủi. Nếu thuận buồm xuôi gió, gọi chung là “may,” chúng ta sẽ được lời nhiều, có thể gấp đôi, gấp 3 hoặc gấp cả chục lần. Nếu sự việc không xảy ra như mong muốn, gọi chung là “rủi,” chúng ta sẽ được ít lời

Quĩ hưu 401K: Nên chăng?

Bài trước chúng ta đã đề cập những lợi điểm căn bản của Quĩ Hưu 401 K. Chỉ nghe nói về những lợi điểm ấy, chắc ai cũng muốn có một quĩ hưu như vậy. Nhưng thực tế thì sao? Có khá nhiều người có đủ tiêu chuẩn mở Quĩ Hưu, nhưng lại bỏ quyền lợi ấy. Còn những người thực sự tham gia, thử hỏi mấy ai nhìn thấy đồng tiền

Món quà của Uncle Sam: 401 K

Làm dân Mỹ là phải biết Uncle Sam, một người “chú” không mấy được ưa thích do bản tính thích đòi hỏi tiền bạc từ trong túi người dân. Uncle Sam, biệt danh của Sở Thuế Liên Bang, chả mấy khi cho ai quà cáp gì. Nhưng nói thế không có nghĩa là không bao giờ có. Trong số những món quà ít ỏi mà Uncle Sam dành cho người đi làm và đóng

Đi tìm một cách tránh thuế?

Lần trước, chúng ta có đề cập việc sử dụng “quĩ hưu” để có thêm quyền lợi cho tuổi già. Trước khi xem xét chi tiết của từng loại quĩ hưu, chúng ta cần biết tác dụng của thuế đối với các quĩ này như thế nào. Trước tiên, thuế được hiểu là số tiền chúng ta phải trích ra từ những gì mình nhọc công tích lũy được

Quyền lợi của tuổi già?

Đọc cái tiêu đề trên, chắc nhiều người nghĩ tới … tiền già (tiền SSI), là khoản tiền mà xã hội Hoa Kỳ biếu không cho những người từ 65 tuổi trở lên, hoặc bệnh tật ngặt nghèo, không còn đủ sức khỏe đi làm tự nuôi sống bản thân, mà quá trình đóng góp khi còn đi làm việc cũng không đủ bảo đảm một lợi tức tối thiểu để sinh sống.

Dùng ‘đòn bẩy’ khi mua nhà

Đòn bẩy là một nguyên tắc vật lý, được ứng dụng để nâng nhắc đồ vật cho dễ dàng hơn. Biết áp dụng nguyên tắc này, chúng ta có thể nâng được những thứ rất nặng nề mà chỉ cần bỏ ra một phần công sức không đáng kể. Hình ảnh rõ ràng nhất là một người đang muốn lăn một hòn đá lớn, nặng tới vài trăm ký

Đánh giá thị trường địa ốc qua Appreciation Rate

Với một căn nhà mua $330,000 mà bán $550,000, nhiều người cho rằng người chủ nhà đã lời được $220,000. Không hẳn đó là số tiền người bán nhà đút vào túi mình đâu. Đó mới là mức sai biệt giữa hai con số.
Quảng cáo