Bạn thích bài này?
Font-Size:
Giờ Tiết Kiệm Ánh Sáng (Daylight Savings Time)
(VienDongDaily.Com - 05/03/2012)
Giờ tiêu chuẩn là giờ của địa phương tính theo giờ quốc tế. Mỗi quốc gia tùy theo nhu cầu, có thể thêm hay bớt giờ từ giờ tiêu chuẩn để đáp ứng nhu cầu của quốc gia. Đó là trường hợp của giờ tiết kiệm.
TS. Nguyễn Hữu Phước/Viễn Đông

Trong năm 2012, vào ngày Chủ Nhật 11 tháng Ba tuần này, lúc 2 giờ sáng, chúng ta phải vặn thêm một giờ để chuyển từ giờ tiêu chuẩn (standard time) sang giờ tiết kiệm ánh sáng (daylight savings time), gọi tắt là giờ tiết kiệm.Vào Chủ Nhật, ngày 4 tháng 11, vào lúc 3 giờ sáng, chúng ta sẽ vặn lui một giờ để trở về giờ tiêu chuẩn.
Trong thực tế, không ai đợi đến hai, hay ba giờ sáng Chủ Nhật mới đi vặn đồng hồ. Chúng ta vặn để đổi giờ trước khi đi ngủ vào tối Thứ Bảy.
Giờ tiêu chuẩn là giờ của địa phương tính theo giờ quốc tế. Mỗi quốc gia tùy theo nhu cầu, có thể thêm hay bớt giờ từ giờ tiêu chuẩn để đáp ứng nhu cầu của quốc gia. Đó là trường hợp của giờ tiết kiệm.

Nguồn gốc của giờ tiết kiệm
Theo một tài liệu trong Readers Digest, một nguyệt san của Hoa Kỳ, thì người đầu tiên đưa ra giờ tiết kiệm là Benjamin Franklin.Lúc làm đại sứ ở Pháp vào năm 1784, ông thường thức dậy và đi bách bộ vào buổi sáng trên đường phố Paris, kinh đô Pháp Quốc.Ông nhận thấy đa số dân chúng Paris kéo kín màn cửa và còn ngủ rất lâu sau khi mặt trời mọc. Buổi chiều, các công tư sở lại mở cửa nhiều giờ sau khi mặt trời lặn, vì sáng mở cửa trễ so với lúc mặt trời mọc, và do đó xài quá nhiều đèn cầy để thắp sáng các văn phòng. Ông đề nghị chánh phủ Pháp đổi giờ làm việc cho hợp với lúc mặt trời mọc và lặn hầu tiết kiệm đèn cầy. Nhưng ý kiến của ông bị quên lãng.
Theo một tài liệu khác của Oxford University Press, Anh Quốc, thì cha đẻ của giờ tiết kiệm là một kiến trúc sư ở Anh tên William Willett.Vào năm 1907, ông Willett đã trình cho Nghị Viện Anh sự kiện là dân chúng thành thị còn ngủ nhiều giờ sau khi mặt trời mọc và trở về nhà nhiều giờ sau khi mặt trời lặn. Như vậy phí tổn nhiên liệu nhiều vào buổi tối. Ông đề nghị là cứ mỗi Chủ Nhật cuối tháng Tư, vặn đồng hồ thêm 20 phút để thích ứng giờ làm việc với giờ mặt trời mọc. Và mỗi Chủ Nhật cuối tháng Chín vặn lui 20 phút để trở về giờ tiêu chuẩn.
Đề nghị của ông được làm thành dự luật ở Nghị Viện nhưng không thành luật. Việc đổi giờ giúp cho dân thành thị, nhưng làm xáo trộn đời sống của nông dân. Trong thực tế, nông dân không cần dùng đến giờ tiêu chuẩn hay giờ tiết kiệm gì cả.Họ cứ ra đồng làm việc lúc mặt trời mọc và ra về khi mặt trời lặn.Vào mùa Đông ngày ngắn, thì họ làm ít giờ.Vào Hạ, ngày dài thì họ làm việc nhiều giờ. Họ cứ theo ánh sáng thiên nhiên mà làm việc.Họ đã sử dụng tối đa ánh sáng thiên nhiên. Sự đổi giờ sẽ làm xáo trộn giờ việc cung cấp thực phẩm của họ đến các chợ chứ không có ích lợi thực tế nào cho nông dân cả.Nông dân phản đối. Nhiều nghị viên nghe theo họ.Nghị Viện Anh dẹp đạo luật giờ tiết kiệm qua một bên mặc dầu đến năm 1909 đã có nhiều dự luật giờ tiết kiệm được đệ trình.

Hoa Kỳ và giờ tiết kiệm

1914-1918: Năm 1914, chiến tranh thế giới thứ nhứt bùng nổ.Việc sử dụng và tiết kiệm nhiên liệu ở các nước tham gia chiến tranh trở nên mối an nguy hàng đầu.Đức Quốc là nước đầu tiên đổi giờ để tiết kiệm nhiên liệu.Năm 1915, Anh Quốc cũng ra lệnh đổi sang giờ tiết kiệm.Kết quả rất khả quan vì việc đổi giờ đã tiết kiệm được 15% nhiên liệu tiêu thụ trong chiến tranh.Khoảng một tuần lễ sau, tất cả các nước tham chiến đều đổi giờ: vặn đồng hồ thêm 1 giờ vào mùa Xuân cho phù hợp với giờ mặt trời mọc.
Tiếc thay ông Willett đã chết trước khi thấy đề nghị của ông được thi hành một cách rộng rãi. Sau khi chiến tranh chấm dứt vào 1918, trong lúc các nước đã tham chiến trước kia trở về việc sử dụng giờ tiêu chuẩn, thì Hoa Kỳ bắt đầu việc dùng giờ tiết kiệm.Một ít lâu sau, một số các nước Âu Châu lại sử dụng giờ tiết kiệm trong mùa Hè và giờ tiêu chuẩn trong mùa Đông. Một số quốc gia khác ở Âu Châu dùng giờ tiết kiệm quanh năm.
1939-1945: Trong thời gian đệ nhị thế chiến (1939-1945), Anh Quốc dùng giờ tiết kiệm bình thường (giờ tiêu chuẩn vặn thêm 1 giờ) trong mùa Hè và giờ tiết kiệm đặc biệt (vặn thêm 2 giờ) trong mùa Đông. Trong thời gian nầy Quốc Hội Hoa Kỳ ra luật dùng giờ tiết kiệm quanh năm.
Sau năm 1945, vì không có đạo luật rõ ràng, nên ở Hoa Kỳ có địa phương dùng giờ tiết kiệm, có địa phương không dùng. Khoảng đầu thập niên 1960, có 18 tiểu bang dùng giờ tiết kiệm, 18 tiểu bang không dùng (tức là dùng giờ tiêu chuẩn), và 14 tiểu bang cho phép các địa phương của họ tùy nghi quyết định. Theo giờ tiết kiệm hay không cũng chẳng có ảnh hưởng gì đến việc giao thông của hỏa xa hay phi cơ vì hai phương tiện giao thông nầy dùng giờ quốc tế làm căn bản.
Năm 1966, để tránh phức tạp trong việc đổi giờ, Quốc Hội Hoa Kỳ lại ra đạo luật khác qui định là giờ tiết kiệm ánh sáng bắt đầu vào ngày Chủ Nhật cuối của tháng Tư (vặn tới một giờ vào ngày nầy), và chấm dứt vào ngày Chủ Nhật cuối cùng của tháng Mười (vặn lui lại 1 giờ). Theo đó chúng ta có sáu tháng dùng giờ tiết kiệm và sáu tháng dùng giờ tiêu chuẩn.
Năm 1967 đạo luật lại được sửa đổi bắt buộc trong một tiểu bang chỉ được dùng mộttrong hai loại giờ mà thôi, chớkhông thể dùng hai loại giờ trong cùng một tiểu bang.
Năm 1972, luật lại cho phép tiểu bang nào có lãnh thổ nằm trên hai vùng giờ thì có thể chỉ áp dụng giờ tiết kiệm cho địa phương nào cần thiết cho việc tiết kiệm mà thôi.
Trong hai năm 1974 và 1975 lại có tình trạng ngoại lệ vì có cuộc khủng hoảng nhiên liệu.Năm 1974, giờ tiết kiệm bắt đầu từ ngày 6 tháng Một và chấm dứt ngày 23 tháng Mười.Năm 1975, vặn tới một giờ vào ngày 23 tháng Hai, và trở lại giờ tiêu chuẩn (vặn lui 1 giờ) ngày 26 tháng Mười.
Năm 1987, Quốc Hội Hoa Kỳ lại thay đổi số tháng dùng giờ tiết kiệm:tăng từ thường lệ sáu tháng lên bảy tháng bằng cách cho bắt đầu sử dụng giờ tiết kiệm vào Chủ Nhật đầu tháng Tư và trở về giờ tiêu chuẩn vào Chủ Nhật cuối tháng Mười. Việc dùng 7 tháng nầy bắt đầu vào năm 1988.
Vào năm 2000, khi giá xăng vọt lên quá cao, chánh quyền Clinton phải dùng số dầu hỏa dự trữ để chận đứng giá gia tăng. Có một vài vị đại diện của dân đưa ra ý kiến là dùng giờ tiết kiệm quanh năm. Nhưng họ chưa có đủ số đông và chưa chứng tỏ được nhu cầu cần tiết kiệm nhiên liệu để đổi luật theo đề nghị của họ.
Hiện tại, kể từ năm 2007, căn cứ trên đạo luật Chính Sách Năng Lượng (Energy Policy Act of 2005), Hoa Kỳ đã quyết định: Hằng năm, “daylight savings” bắt đầu vào ngày Chủ Nhật thứ nhì của tháng Ba và chấm dứt vào ngày Chủ Nhật đầu tiên của tháng 11. Nói khác đi, từ năm 2007 Hoa Kỳ dùng giờ tiết kiệm ánh sáng trong 8 tháng, và dùng giờ tiêu chuẩn trong 4 tháng.
Điều cần lưu ý là Energy Policy Act miễn cho hai tiểu bang Arizona và Hawaii trong việc đổi giờ, theo lời yêu cầu của họ; và cho phép tiểu bang Indiana dùng cả hai loại giờ. Phần Đông Indiana tiếp tục dùng giờ tiêu chuẩn, trong khi phần Tây của Indiana đổi sang giờ tiết kiệm vào ngày 11 tháng Ba.

Lúc nào vặn tới? Lúc nào vặn lui?

Người Hoa Kỳ dùng câu “spring forward, fall backward” cho dễ nhớ. Vào mùa Xuân vặn tới và mùa Thu vặn trở lại, hay vặn lui. Đây là một sự trùng hợp và trở thành một lối chơi chữ phù hợp với hoàn cảnh. “Spring” còn có nghĩa là bung ra hay bắn ra và đã bung ra thì phải bung ra phía trước. Còn “fall”, ngoài nghĩa mùa Thu còn có nghĩa là rơi xuống hoặc té. Đã té thì phải té ra phía sau. Do đó cả hai nghĩa của hai chữ “spring” đi chung với “forward” và hai nghĩa của “fall” đi chung với “backward”, nghĩa nào cũng dùng được cả và trở thành dễ nhớ.

Giờ tiết kiệm ánh sáng và sự liên hệ đến kinh tế
Đối với đa số dân chúng, nếu kể từng nhà một thì việc đổi giờ không có ảnh hưởng gì rõ rệt về phương diện kinh tế. Và vì ảnh hưởng quá nhỏ nên ít ai chú ý. Việc vặn thêm giờ vào mùa Xuân chỉ cho đa số quần chúng thấy một sự kiện là có nhiều giờ với ánh sáng thiên nhiên sau giờ tan sở. Về mùa Đông khi vặn lui một giờ để trở về giờ tiêu chuẩn làm chúng ta thấy trời tối quá sớm. Nhưng một vài sự thăm dò dư luận cho thấy là các bà mua quà, hoặc thức ăn để ăn chơi (junk food) thường mua ở các chợ nhỏ lúc còn ánh sáng và thích vào các supermarket lúc trời đã lên đèn. Do đó nếu kéo dài thêm được 1 giờ có ánh sáng, thì các chợ nhỏ kiếm thêm được nhiều tiền.
Theo nhận xét của nhiều nhà thương mãi các loại hàng hóa khác, thì đa số khách hàng của họ thích đi mua sắm vào lúc còn ánh sáng hơn là phải lái xe vào buổi tối. Phúc trình về sự chênh lệch giữa lợi tức mùa giờ tiết kiệm, so với giờ tiêu chuẩn, trừ tháng Giáng Sinh, cho thấy rõ sự lợi ích về kinh tế của giờ tiết kiệm ánh sáng.
Ngoài ra đối với những cơ sở lớn, sử dụng nhiều nhiên liệu trong việc điều hành như quân đội, các cơ quan chánh phủ, các tư sở có nhiều nhân viên, dùng giờ tiết kiệm giúp một phần rất lớn trong việc giảm chi tiêu về nhiên liệu.
Giảm chi tiêu về nhiên liệu là mục tiêu chánh của việc dùng giờ tiết kiệm nên mới có tên là “daylight savings time”. - (NHP)

(Theo tài liệu trong Los Angeles Times, Readers Digest, Oxford University Press, World Book Encyclopedia, và Wikipedia)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
TS. Nguyễn Hữu Phước/Viễn Đông

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/gio-tiet-kiem-anh-sang-daylight-savings-time-KWzyP50n.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Quảng cáo

Nổi Bật Nhất

Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Có nên mua hàng rồi trả lại? (bài 3)

Lần trước chúng ta đã đề cập đến hai hình thức gian dối từ phía những khách hàng không lương thiện khi trả lại sản phẩm đã mua. Giới chủ nhân còn khám phá ra nhiều mánh khóe khác, không những vượt ra khỏi ranh giới luân lý đạo đức mà còn rõ ràng vi phạm pháp luật. Những hình thức đó, xin kể tiếp như sau

Mua hàng rồi có nên trả lại? (bài 2)

Bên cạnh những thiệt hại đương nhiên phải chấp nhận do khách trả lại hàng đã mua, giới bán lẻ còn chịu thiệt hại thêm do kẻ gian cố tình lợi dụng khe hở để trục lợi. Cùng với sự phát triển của kỹ thuật computer, photoshop, v.v. mánh khóe lừa gạt càng lúc lại càng tinh xảo hơn, cụ thể là ngụy tạo receipt

Hàng mua rồi có nên trả lại (bài 1)

Câu hỏi này ít khi được người mua hàng đặt ra, bởi vì chuyện đó đã trở thành một thông lệ, một việc làm đương nhiên nếu mình không thích hoặc hàng hóa bị hư hại, khiếm khuyết…. Đối với giới bán hàng, chuyện đó dường như không gây ra sứt mẻ hay thiệt hại gì đáng kể, bằng chứng là cửa hàng nào

Mua hàng giá rẻ qua đấu giá? (bài 2)

Thời buổi này không thể nói về thị trường mà không nói tới Internet. Với Internet, chúng ta có thể mua bán dễ dàng thuận tiện hơn rất nhiều. Người tiêu thụ còn có thể mua hàng bằng cách đấu giá qua Internet. Hiện nay, trên mạng có 2 loại đấu giá: Đấu giá theo lối bình thường như Ebay, và đấu giá theo kiểu “quái chiêu”

Mua bảo hiểm sức khỏe: HMO và PPO khác biệt thế nào?

Với Obamacare, mọi người giờ đây đều phải có bảo hiểm sức khỏe, bạn chắc cũng thế. Vậy, chương trình bảo hiểm của bạn là HMO hay PPO? Câu hỏi đó lẽ ra đã phải được trả lời trước khi chúng ta mua bảo hiểm. Nhưng thực ra, ít người quan tâm đến điều đó, bởi vì vấn đề nhiều khi được quyết định bởi một đơn vị khác,

Bảo hiểm Obamacare áp dụng với tôi như thế nào?

Những bài viết về bảo hiểm Obamacare trên báo Viễn Đông, và hiểu được khá nhiều. Nay xin hỏi về trường hợp của tôi, gia đình có 3 người, với tổng số Income trong nhà khoảng $75,000 một năm. Hai người đã mua bảo hiểm trong sở làm, chỉ còn tôi là chưa mua, bởi vì tôi làm self-employment.

Tìm hiểu Obamacare: Chương trình Silver Plan

Out-of-Expense: Bỏ tiền túi ra trả mất $115. Số tiền này được tính vào Out-of- Pocket Expense (OOP) được ấn định tối đa $6,400 một năm. Nếu coi OOP như một cái sô gom tiền, thì hôm nay ông đã bỏ vào đó được $115, còn lại $6,285 nữa.

Bảo hiểm y tế: Tìm hiểu Out of Pocket Expense (bài 3)

Để đánh giá một chương trình bảo hiểm sức khỏe, chúng ta không nên chỉ nhìn vào bảo phí, tức là số tiền phải bỏ ra để mua bảo hiểm hàng tháng, mà cần phải xét nhiều yếu tố khác như: Co-pay, deductible, co-insurance…. là những điều đã đề cập trong các bài trước.

Xem xét giá trị một chương trình bảo hiểm (bài 2)

Liên lạc bảo hiểm thì được biết, bảo hiểm không can thiệp mà ông phải tự trả 100% phí tổn đó, bởi vì ông chưa trả được chút nào trong số deductible một năm $2,000 cả. Đau lắm, nhưng hiểu ra, ông A đành bấm bụng trả tiền.

So sánh thiệt hơn giữa các chương trình bảo hiểm y tế (bài 1)

Khi mua sắm, chúng ta muốn mua được đồ rẻ nhưng phải là đồ tốt. Có vậy mới gọi là mua được giá hời. Chứ còn mua rẻ mà mua phải đồ xấu, thì gọi là “của rẻ của ôi” là điều chẳng ai muốn. Khi đắn đo mua một chương trình bảo hiểm sức khỏe cũng vậy, chúng ta không chỉ chú trọng tới bảo phí,
Quảng cáo