Advertisement  
Bạn thích bài này?
Font-Size:
GS. TS. Nhi Liêu: Người Việt tị nạn khẳng định văn hóa qua chiến tranh
(VienDongDaily.Com - 18/11/2011)
Phỏng vấn của Anvi Hoàng với GS. TS. Nhi T. Liêu, tác giả một cuốn sách đưa ra cái nhìn dưới góc độ của một nhà nghiên cứu về văn hóa của người Việt lưu vong và di cư.
Anvi Hoàng/Viễn Đông (thực hiện)

Nghiên cứu thấu đáo về sinh hoạt của cộng đồng Việt Nam ở miền Nam California chưa nhiều, nhưng ngày càng phong phú lên nhờ sự trưởng thành của lớp học giả người Mỹ gốc Việt và những đóng góp của họ cho giới học thuật ở Mỹ. Giáo Sư Tiến Sĩ Nhi T. Liêu nằm trong số người này. Cô hiện đang dạy trong khoa nghiên cứu về Hoa Kỳ, người Mỹ gốc Á, cũng như ngành nghiên cứu về phụ nữ và giới tính ở trường đại học University of Texas ở Austin. Cuốn sách đầu tay mang tính đột phá của cô (tựa đề Anh ngữ: The American Dream in Vietnamese) do University of Minnesota Press xuất bản năm 2011, được giới học giả trong ngành rất hưởng ứng. GS Nhi T. Liêu nói về cuốn sách này và những vấn đề nghiên cứu mới của cô.

Viễn Đông: Một cách ngắn gọn, cuốn sách này nói về chuyện gì?
GS. Nhi Liêu: Cuốn sách này đề cập đến nhiều vấn đề. Một trong những vấn đề là sự hình thành bản chất văn hóa Việt Nam của người Việt lưu vong và di cư tại Mỹ qua văn hóa phổ thông và các sản phẩm văn hóa khác. Điều mới mẻ về cuốn sách này là tôi nghiên cứu nhóm người di cư dưới lăng kính khác, xem những sinh hoạt trong cuộc sống hàng ngày và văn hóa phổ biến ảnh hưởng đến các khía cạnh trong đời sống văn hóa, xã hội, chính trị của người lưu vong như thế nào.

Viễn Đông:
Giáo sư có nhắm đến những độc giả nói tiếng Việt không?
GS. Nhi Liêu: Có chứ, như ba mẹ tôi chẳng hạn. Tôi nghĩ độc giả phần lớn là giới học thuật, nhưng tôi hy vọng nhóm sinh viên trẻ cũng học hỏi được về kinh nghiệm sống của cộng đồng nơi mình đang ở; hoặc những người dân trong cộng đồng; và cả những người đang tham gia vào những hoạt động văn hóa của cộng đồng ngày nay mà không biết được nguồn gốc xuất xứ của những hoạt động này là như thế nào. Đôi khi những bạn trẻ này chỉ mường tượng được cảm giác tha hương và hoài cổ về quê nhà là như thế nào qua các hoạt động văn hóa của cộng đồng như thi “Hoa Hậu Áo Dài”, hoặc xem ca nhạc Paris By Night, hoặc nghe Khánh Ly hát, mà không thật sự hiểu được xuất xứ và tình cảnh của người tha hương.

Viễn Đông:
Tầm quan trọng của những hoạt động văn nghệ như của Paris By Night, Trung Tâm Asia là như thế nào đối với sự hình thành bản chất văn hóa Việt Nam của người Việt lưu vong?
GS. Nhi Liêu: Những hoạt động này là những tiến trình văn hóa phức tạp, nhưng phần lớn chúng thể hiện ước muốn bảo tồn văn hóa, và sự trình bày tính Việt Nam trong văn hóa Việt Nam. Trong những băng đĩa nhạc này, người ta có thể học được nhiều điều về các vấn đề lịch sử, ngôn ngữ, văn hóa Việt Nam. Ví dụ, ngay những màn hài kịch ngắn cũng miêu tả rất rõ các vấn đề mà người Việt Nam đang phải đối diện. Hình thức văn hóa phổ thông này cũng là nơi thể hiện quá trình hội nhập của người Việt vào xã hội mới, và nỗ lực của người lưu vong hội nhập vào văn hóa Mỹ.
Có rất nhiều màn trình diễn trong đó những nét đặc trưng của văn hóa Mỹ như West Side Story được kết hợp, hoặc giới thiệu, hoặc diễn giải theo kiểu Việt Nam cho khán giả Việt Nam thưởng thức.

Viễn Đông:
Có sự phân biệt rạch ròi về bản chất văn hóa Việt Nam trong các hoạt động âm nhạc này không, khi mà văn hóa Việt và Trung Quốc giao thoa đã lâu và người Việt và Hoa sống rất gần nhau?
GS. Nhi Liêu: Có và không. Một phần, các hoạt động âm nhạc này không thể cạnh tranh với hàng tá phim nhiều tập được sản xuất ở Hong Kong, Đài Loan, Nam Hàn. Do đó, trong các màn trình diễn âm nhạc, các nhà sản xuất cải biên hoặc diễn giải các chủ đề phổ biến trong phim, thay vì là thách thức các hình thức văn hóa này. Ngoài ra, họ hợp tác với các nhà sản xuất ở Nam Hàn và sang bên ấy trình diễn. Hình thức hợp tác và liên kết với văn hóa nước ngoài như thế là một cách thể hiện bản sắc văn hóa Việt Nam hiện đại của người Việt lưu vong, khác với người Việt trong nước.
Ở một khía cạnh khác, một yếu tố đặc thù Việt Nam gắn liền với bản sắc Việt Nam mà người Việt tại Mỹ mang trong mình trong khi các nước Châu Á khác hoặc Trung Quốc không giống chút nào, đó là kinh nghiệm chiến tranh và ý nghĩa của cuộc chiến tranh đó đối với họ.

Viễn Đông:
Giáo sư có thể nói rõ hơn về sự liên hệ giữa ý nghĩa của cuộc chiến tranh với bản sắc văn hóa Việt Nam?
GS. Nhi Liêu: Khi người Việt tị nạn tại Mỹ khẳng định bản sắc văn hóa của mình, kinh nghiệm chiến tranh của họ là điểm nổi bật nhất. Người Trung Quốc cũng có phần bị ảnh hưởng bởi chiến tranh 75. Tuy nhiên, bản tính người Trung Quốc là cứ đóng gói và di cư từ xứ này qua xứ khác. Lịch sử di dân của họ là thế. Do đó, họ coi chiến tranh 75 như là một trong những sự kiện khác dẫn đến cuộc di dân của họ thôi.
Trong khi đó, người Việt tị nạn nhìn thấy bản sắc dân tộc của mình bị đe dọa vì cuộc chiến tranh. Khi đến Mỹ, họ không muốn “biến mất” mà ngược lại muốn văn hóa của người Việt lưu vong được công nhận ở Mỹ. Họ đã tranh đấu để khẳng định bản sắc văn hóa của mình như những người tị nạn chính trị của một chiến tranh mà người Mỹ đã thất bại không giúp họ được.

Viễn Đông:
Giáo sư có thể nói về ý nghĩa của các cuộc thi hoa hậu đối với cộng đồng người Việt?
GS. Nhi Liêu: Đó là các hoạt động cộng đồng qua đó các suy nghĩ về bản thân, về giới tính, về phụ nữ được thể hiện. Đó là diễn đàn quan trọng để cộng đồng biểu trưng lòng tự hào, và phô trương những yếu tố họ cho là văn hóa chính gốc.

Viễn Đông:
Trong quá trình khởi công xây cất Little Sài Gòn, một người Việt gốc Hoa làm chủ nhiều tòa nhà trên con đường chính của Little Sài Gòn và muốn biến nó thành Chinatown nhưng cộng đồng người Việt đã tranh đấu để nó được mang tên Việt Nam như ngày nay, và rồi biến Little Sài Gòn thành hình ảnh thu nhỏ của một nước Việt Nam lý tưởng. Việc tranh đấu cho Little Sài Gòn nói gì về bản sắc văn hóa của người Việt Nam?
GS. Nhi Liêu: Đó là nỗ lực chính trị của người Việt lưu vong nhằm gầy dựng một bản sắc văn hóa khác biệt với người Trung Quốc, dựa vào kinh nghiệm sống sót qua chiến tranh của người lưu vong trên đất Mỹ.

Viễn Đông:
Bản sắc văn hóa này sẽ như thế nào trong tương lai?
GS. Nhi Liêu: Hiện tại có rất nhiều diễn biến xảy ra trong vòng cá nhân: những trao đổi qua lại giữa Mỹ và Việt Nam, cũng như luồng người Việt di cư, cưới hỏi, qua lại giữa Mỹ và Việt Nam. Tuy nhiên, một cách chính thức và ở nơi công cộng, bản sắc văn hóa Việt Nam của người lưu vong ở Mỹ không thay đổi gì mấy.

Viễn Đông:
Xin giáo sư cho biết những chủ đề nghiên cứu mới của mình là gì?
GS. Nhi Liêu: Một nghiên cứu là về các tiệm đồ cưới và cách họ trình bày những cặp vợ chồng trẻ như những cá nhân hiện đại, hạnh phúc bằng cách nhìn về Việt Nam để tìm kiếm các yếu tố văn hóa họ cho là chính gốc. Trong khi đó, người Việt Nam trong nước lại hướng sang Tây phương để mong tìm hình ảnh lý tưởng trong hôn nhân và hạnh phúc. Tất cả đều là vấn đề tái tạo văn hóa, chứ cái gọi là chính gốc thật sự thì không thể đạt được.
Một nghiên cứu song song là về việc thương mại hóa các cuộc thi hoa hậu. Ở đây, người đàn bà được yêu cầu phô bày da thịt nhiều hơn, các yếu tố sắc tộc thiểu số được thổi phồng, cơ thể con người được trưng bày như một món hàng. Đồng thời, tôi cũng xem xét vấn đề dùng giải phẫu thẩm mỹ để tạo ra danh tính cá nhân.

Viễn Đông:
Xin cám ơn giáo sư đã bỏ thời gian cho buổi phỏng vấn.

Anvi Hoàng/Viễn Đông (thực hiện)

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/gs-ts-nhi-lieu-nguoi-viet-ti-nan-khang-dinh-van-hoa-qua-chien-tranh-4CqRxM6a.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Advertisement  
Quảng cáo
RAO VẶT VIỄN ĐÔNG
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Món quà của Uncle Sam: 401 K

Làm dân Mỹ là phải biết Uncle Sam, một người “chú” không mấy được ưa thích do bản tính thích đòi hỏi tiền bạc từ trong túi người dân. Uncle Sam, biệt danh của Sở Thuế Liên Bang, chả mấy khi cho ai quà cáp gì. Nhưng nói thế không có nghĩa là không bao giờ có. Trong số những món quà ít ỏi mà Uncle Sam dành cho người đi làm và đóng

Đi tìm một cách tránh thuế?

Lần trước, chúng ta có đề cập việc sử dụng “quĩ hưu” để có thêm quyền lợi cho tuổi già. Trước khi xem xét chi tiết của từng loại quĩ hưu, chúng ta cần biết tác dụng của thuế đối với các quĩ này như thế nào. Trước tiên, thuế được hiểu là số tiền chúng ta phải trích ra từ những gì mình nhọc công tích lũy được

Quyền lợi của tuổi già?

Đọc cái tiêu đề trên, chắc nhiều người nghĩ tới … tiền già (tiền SSI), là khoản tiền mà xã hội Hoa Kỳ biếu không cho những người từ 65 tuổi trở lên, hoặc bệnh tật ngặt nghèo, không còn đủ sức khỏe đi làm tự nuôi sống bản thân, mà quá trình đóng góp khi còn đi làm việc cũng không đủ bảo đảm một lợi tức tối thiểu để sinh sống.

Dùng ‘đòn bẩy’ khi mua nhà

Đòn bẩy là một nguyên tắc vật lý, được ứng dụng để nâng nhắc đồ vật cho dễ dàng hơn. Biết áp dụng nguyên tắc này, chúng ta có thể nâng được những thứ rất nặng nề mà chỉ cần bỏ ra một phần công sức không đáng kể. Hình ảnh rõ ràng nhất là một người đang muốn lăn một hòn đá lớn, nặng tới vài trăm ký

Đánh giá thị trường địa ốc qua Appreciation Rate

Với một căn nhà mua $330,000 mà bán $550,000, nhiều người cho rằng người chủ nhà đã lời được $220,000. Không hẳn đó là số tiền người bán nhà đút vào túi mình đâu. Đó mới là mức sai biệt giữa hai con số.

Giá nhà tôi định mua có cao quá không?

Câu hỏi trên có thể đặt lại một cách cụ thể hơn: Chúng ta phải dựa vào những tiêu chuẩn nào để biết rằng giá nhà đã quá nóng, có thể dẫn đến nguy cơ “nổ bong bóng,” hoặc giá nhà đã sụt giảm đến mức gần như … cho không.

Mua hay thuê nhà: Khi nào nên mua nhà? (bài 3)

Qua hai bài trước về việc “nên mua nhà?” và “nên thuê nhà,” chắc thế nào cũng có người cho rằng tôi cổ võ việc đi thuê và chống lại việc mua nhà. Thực ra, tôi chỉ trình bày những lý lẽ hơn thiệt, dựa vào các con số khách quan, chứ không chủ trương cổ võ giải pháp nào hoặc chống lại giải pháp nào

Mua nhà hay thuê nhà: Đằng nào lợi hơn? (bài 2)

Hôm nay là lần thứ hai tôi được trở lại diễn đàn nầy để bàn về vấn đề luôn luôn nóng hổi tại Quận Cam, đó là vấn đề nên mua nhà hay thuê nhà. Bài trước tôi đã đề cập đến những lý do nên mua nhà, mà những người làm địa ốc hay đưa ra để khuyến khích mua bán. Đồng thời, tôi cũng nêu lên nhận xét của tôi về từng điểm đó

Nên mua nhà hay nên thuê nhà? Đằng nào lợi hơn? (bài I)

Tôi là một người trong giới tiêu thụ, rất thích đọc những bài viết trên trang này. Bởi vì, tác giả trình bày những ý tưởng khá khách quan về đủ mọi vấn đề mà người tiêu thụ cần biết. Hôm nay, tôi xin phép người phụ trách cho đăng trọn bài của tôi lên đây, để có ý kiến về vấn đề có nên mua nhà hay không trong thời điểm này.

Vận động quản lý thị trường thuốc lá e-cigarettes

Trước những phản ảnh của dư luận về nguy hại tiềm tàng do thuốc lá giả, tức Ecigarettes, gây ra, cơ quan Kiểm Định Thực Phẩm Dược Phẩm Hoa Kỳ, gọi tắt là FDA hôm 24 tháng Tư, 2014 vừa qua đã đề nghị một số qui tắc nhằm chế định và kiểm soát sản phẩm này. Bên cạnh E-cigarettes là đối tượng chính, các đề nghị của FDA
Quảng cáo