Bạn thích bài này?
Font-Size:
GS. TS. Nhi Liêu: Người Việt tị nạn khẳng định văn hóa qua chiến tranh
(VienDongDaily.Com - 18/11/2011)
Phỏng vấn của Anvi Hoàng với GS. TS. Nhi T. Liêu, tác giả một cuốn sách đưa ra cái nhìn dưới góc độ của một nhà nghiên cứu về văn hóa của người Việt lưu vong và di cư.
Anvi Hoàng/Viễn Đông (thực hiện)

Nghiên cứu thấu đáo về sinh hoạt của cộng đồng Việt Nam ở miền Nam California chưa nhiều, nhưng ngày càng phong phú lên nhờ sự trưởng thành của lớp học giả người Mỹ gốc Việt và những đóng góp của họ cho giới học thuật ở Mỹ. Giáo Sư Tiến Sĩ Nhi T. Liêu nằm trong số người này. Cô hiện đang dạy trong khoa nghiên cứu về Hoa Kỳ, người Mỹ gốc Á, cũng như ngành nghiên cứu về phụ nữ và giới tính ở trường đại học University of Texas ở Austin. Cuốn sách đầu tay mang tính đột phá của cô (tựa đề Anh ngữ: The American Dream in Vietnamese) do University of Minnesota Press xuất bản năm 2011, được giới học giả trong ngành rất hưởng ứng. GS Nhi T. Liêu nói về cuốn sách này và những vấn đề nghiên cứu mới của cô.

Viễn Đông: Một cách ngắn gọn, cuốn sách này nói về chuyện gì?
GS. Nhi Liêu: Cuốn sách này đề cập đến nhiều vấn đề. Một trong những vấn đề là sự hình thành bản chất văn hóa Việt Nam của người Việt lưu vong và di cư tại Mỹ qua văn hóa phổ thông và các sản phẩm văn hóa khác. Điều mới mẻ về cuốn sách này là tôi nghiên cứu nhóm người di cư dưới lăng kính khác, xem những sinh hoạt trong cuộc sống hàng ngày và văn hóa phổ biến ảnh hưởng đến các khía cạnh trong đời sống văn hóa, xã hội, chính trị của người lưu vong như thế nào.

Viễn Đông:
Giáo sư có nhắm đến những độc giả nói tiếng Việt không?
GS. Nhi Liêu: Có chứ, như ba mẹ tôi chẳng hạn. Tôi nghĩ độc giả phần lớn là giới học thuật, nhưng tôi hy vọng nhóm sinh viên trẻ cũng học hỏi được về kinh nghiệm sống của cộng đồng nơi mình đang ở; hoặc những người dân trong cộng đồng; và cả những người đang tham gia vào những hoạt động văn hóa của cộng đồng ngày nay mà không biết được nguồn gốc xuất xứ của những hoạt động này là như thế nào. Đôi khi những bạn trẻ này chỉ mường tượng được cảm giác tha hương và hoài cổ về quê nhà là như thế nào qua các hoạt động văn hóa của cộng đồng như thi “Hoa Hậu Áo Dài”, hoặc xem ca nhạc Paris By Night, hoặc nghe Khánh Ly hát, mà không thật sự hiểu được xuất xứ và tình cảnh của người tha hương.

Viễn Đông:
Tầm quan trọng của những hoạt động văn nghệ như của Paris By Night, Trung Tâm Asia là như thế nào đối với sự hình thành bản chất văn hóa Việt Nam của người Việt lưu vong?
GS. Nhi Liêu: Những hoạt động này là những tiến trình văn hóa phức tạp, nhưng phần lớn chúng thể hiện ước muốn bảo tồn văn hóa, và sự trình bày tính Việt Nam trong văn hóa Việt Nam. Trong những băng đĩa nhạc này, người ta có thể học được nhiều điều về các vấn đề lịch sử, ngôn ngữ, văn hóa Việt Nam. Ví dụ, ngay những màn hài kịch ngắn cũng miêu tả rất rõ các vấn đề mà người Việt Nam đang phải đối diện. Hình thức văn hóa phổ thông này cũng là nơi thể hiện quá trình hội nhập của người Việt vào xã hội mới, và nỗ lực của người lưu vong hội nhập vào văn hóa Mỹ.
Có rất nhiều màn trình diễn trong đó những nét đặc trưng của văn hóa Mỹ như West Side Story được kết hợp, hoặc giới thiệu, hoặc diễn giải theo kiểu Việt Nam cho khán giả Việt Nam thưởng thức.

Viễn Đông:
Có sự phân biệt rạch ròi về bản chất văn hóa Việt Nam trong các hoạt động âm nhạc này không, khi mà văn hóa Việt và Trung Quốc giao thoa đã lâu và người Việt và Hoa sống rất gần nhau?
GS. Nhi Liêu: Có và không. Một phần, các hoạt động âm nhạc này không thể cạnh tranh với hàng tá phim nhiều tập được sản xuất ở Hong Kong, Đài Loan, Nam Hàn. Do đó, trong các màn trình diễn âm nhạc, các nhà sản xuất cải biên hoặc diễn giải các chủ đề phổ biến trong phim, thay vì là thách thức các hình thức văn hóa này. Ngoài ra, họ hợp tác với các nhà sản xuất ở Nam Hàn và sang bên ấy trình diễn. Hình thức hợp tác và liên kết với văn hóa nước ngoài như thế là một cách thể hiện bản sắc văn hóa Việt Nam hiện đại của người Việt lưu vong, khác với người Việt trong nước.
Ở một khía cạnh khác, một yếu tố đặc thù Việt Nam gắn liền với bản sắc Việt Nam mà người Việt tại Mỹ mang trong mình trong khi các nước Châu Á khác hoặc Trung Quốc không giống chút nào, đó là kinh nghiệm chiến tranh và ý nghĩa của cuộc chiến tranh đó đối với họ.

Viễn Đông:
Giáo sư có thể nói rõ hơn về sự liên hệ giữa ý nghĩa của cuộc chiến tranh với bản sắc văn hóa Việt Nam?
GS. Nhi Liêu: Khi người Việt tị nạn tại Mỹ khẳng định bản sắc văn hóa của mình, kinh nghiệm chiến tranh của họ là điểm nổi bật nhất. Người Trung Quốc cũng có phần bị ảnh hưởng bởi chiến tranh 75. Tuy nhiên, bản tính người Trung Quốc là cứ đóng gói và di cư từ xứ này qua xứ khác. Lịch sử di dân của họ là thế. Do đó, họ coi chiến tranh 75 như là một trong những sự kiện khác dẫn đến cuộc di dân của họ thôi.
Trong khi đó, người Việt tị nạn nhìn thấy bản sắc dân tộc của mình bị đe dọa vì cuộc chiến tranh. Khi đến Mỹ, họ không muốn “biến mất” mà ngược lại muốn văn hóa của người Việt lưu vong được công nhận ở Mỹ. Họ đã tranh đấu để khẳng định bản sắc văn hóa của mình như những người tị nạn chính trị của một chiến tranh mà người Mỹ đã thất bại không giúp họ được.

Viễn Đông:
Giáo sư có thể nói về ý nghĩa của các cuộc thi hoa hậu đối với cộng đồng người Việt?
GS. Nhi Liêu: Đó là các hoạt động cộng đồng qua đó các suy nghĩ về bản thân, về giới tính, về phụ nữ được thể hiện. Đó là diễn đàn quan trọng để cộng đồng biểu trưng lòng tự hào, và phô trương những yếu tố họ cho là văn hóa chính gốc.

Viễn Đông:
Trong quá trình khởi công xây cất Little Sài Gòn, một người Việt gốc Hoa làm chủ nhiều tòa nhà trên con đường chính của Little Sài Gòn và muốn biến nó thành Chinatown nhưng cộng đồng người Việt đã tranh đấu để nó được mang tên Việt Nam như ngày nay, và rồi biến Little Sài Gòn thành hình ảnh thu nhỏ của một nước Việt Nam lý tưởng. Việc tranh đấu cho Little Sài Gòn nói gì về bản sắc văn hóa của người Việt Nam?
GS. Nhi Liêu: Đó là nỗ lực chính trị của người Việt lưu vong nhằm gầy dựng một bản sắc văn hóa khác biệt với người Trung Quốc, dựa vào kinh nghiệm sống sót qua chiến tranh của người lưu vong trên đất Mỹ.

Viễn Đông:
Bản sắc văn hóa này sẽ như thế nào trong tương lai?
GS. Nhi Liêu: Hiện tại có rất nhiều diễn biến xảy ra trong vòng cá nhân: những trao đổi qua lại giữa Mỹ và Việt Nam, cũng như luồng người Việt di cư, cưới hỏi, qua lại giữa Mỹ và Việt Nam. Tuy nhiên, một cách chính thức và ở nơi công cộng, bản sắc văn hóa Việt Nam của người lưu vong ở Mỹ không thay đổi gì mấy.

Viễn Đông:
Xin giáo sư cho biết những chủ đề nghiên cứu mới của mình là gì?
GS. Nhi Liêu: Một nghiên cứu là về các tiệm đồ cưới và cách họ trình bày những cặp vợ chồng trẻ như những cá nhân hiện đại, hạnh phúc bằng cách nhìn về Việt Nam để tìm kiếm các yếu tố văn hóa họ cho là chính gốc. Trong khi đó, người Việt Nam trong nước lại hướng sang Tây phương để mong tìm hình ảnh lý tưởng trong hôn nhân và hạnh phúc. Tất cả đều là vấn đề tái tạo văn hóa, chứ cái gọi là chính gốc thật sự thì không thể đạt được.
Một nghiên cứu song song là về việc thương mại hóa các cuộc thi hoa hậu. Ở đây, người đàn bà được yêu cầu phô bày da thịt nhiều hơn, các yếu tố sắc tộc thiểu số được thổi phồng, cơ thể con người được trưng bày như một món hàng. Đồng thời, tôi cũng xem xét vấn đề dùng giải phẫu thẩm mỹ để tạo ra danh tính cá nhân.

Viễn Đông:
Xin cám ơn giáo sư đã bỏ thời gian cho buổi phỏng vấn.

Anvi Hoàng/Viễn Đông (thực hiện)

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/gs-ts-nhi-lieu-nguoi-viet-ti-nan-khang-dinh-van-hoa-qua-chien-tranh-4CqRxM6a.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Quảng cáo
RAO VẶT VIỄN ĐÔNG
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Có nên mua hàng rồi trả lại? (bài 3)

Lần trước chúng ta đã đề cập đến hai hình thức gian dối từ phía những khách hàng không lương thiện khi trả lại sản phẩm đã mua. Giới chủ nhân còn khám phá ra nhiều mánh khóe khác, không những vượt ra khỏi ranh giới luân lý đạo đức mà còn rõ ràng vi phạm pháp luật. Những hình thức đó, xin kể tiếp như sau

Mua hàng rồi có nên trả lại? (bài 2)

Bên cạnh những thiệt hại đương nhiên phải chấp nhận do khách trả lại hàng đã mua, giới bán lẻ còn chịu thiệt hại thêm do kẻ gian cố tình lợi dụng khe hở để trục lợi. Cùng với sự phát triển của kỹ thuật computer, photoshop, v.v. mánh khóe lừa gạt càng lúc lại càng tinh xảo hơn, cụ thể là ngụy tạo receipt

Hàng mua rồi có nên trả lại (bài 1)

Câu hỏi này ít khi được người mua hàng đặt ra, bởi vì chuyện đó đã trở thành một thông lệ, một việc làm đương nhiên nếu mình không thích hoặc hàng hóa bị hư hại, khiếm khuyết…. Đối với giới bán hàng, chuyện đó dường như không gây ra sứt mẻ hay thiệt hại gì đáng kể, bằng chứng là cửa hàng nào

Mua hàng giá rẻ qua đấu giá? (bài 2)

Thời buổi này không thể nói về thị trường mà không nói tới Internet. Với Internet, chúng ta có thể mua bán dễ dàng thuận tiện hơn rất nhiều. Người tiêu thụ còn có thể mua hàng bằng cách đấu giá qua Internet. Hiện nay, trên mạng có 2 loại đấu giá: Đấu giá theo lối bình thường như Ebay, và đấu giá theo kiểu “quái chiêu”

Mua bảo hiểm sức khỏe: HMO và PPO khác biệt thế nào?

Với Obamacare, mọi người giờ đây đều phải có bảo hiểm sức khỏe, bạn chắc cũng thế. Vậy, chương trình bảo hiểm của bạn là HMO hay PPO? Câu hỏi đó lẽ ra đã phải được trả lời trước khi chúng ta mua bảo hiểm. Nhưng thực ra, ít người quan tâm đến điều đó, bởi vì vấn đề nhiều khi được quyết định bởi một đơn vị khác,

Bảo hiểm Obamacare áp dụng với tôi như thế nào?

Những bài viết về bảo hiểm Obamacare trên báo Viễn Đông, và hiểu được khá nhiều. Nay xin hỏi về trường hợp của tôi, gia đình có 3 người, với tổng số Income trong nhà khoảng $75,000 một năm. Hai người đã mua bảo hiểm trong sở làm, chỉ còn tôi là chưa mua, bởi vì tôi làm self-employment.

Tìm hiểu Obamacare: Chương trình Silver Plan

Out-of-Expense: Bỏ tiền túi ra trả mất $115. Số tiền này được tính vào Out-of- Pocket Expense (OOP) được ấn định tối đa $6,400 một năm. Nếu coi OOP như một cái sô gom tiền, thì hôm nay ông đã bỏ vào đó được $115, còn lại $6,285 nữa.

Bảo hiểm y tế: Tìm hiểu Out of Pocket Expense (bài 3)

Để đánh giá một chương trình bảo hiểm sức khỏe, chúng ta không nên chỉ nhìn vào bảo phí, tức là số tiền phải bỏ ra để mua bảo hiểm hàng tháng, mà cần phải xét nhiều yếu tố khác như: Co-pay, deductible, co-insurance…. là những điều đã đề cập trong các bài trước.

Xem xét giá trị một chương trình bảo hiểm (bài 2)

Liên lạc bảo hiểm thì được biết, bảo hiểm không can thiệp mà ông phải tự trả 100% phí tổn đó, bởi vì ông chưa trả được chút nào trong số deductible một năm $2,000 cả. Đau lắm, nhưng hiểu ra, ông A đành bấm bụng trả tiền.

So sánh thiệt hơn giữa các chương trình bảo hiểm y tế (bài 1)

Khi mua sắm, chúng ta muốn mua được đồ rẻ nhưng phải là đồ tốt. Có vậy mới gọi là mua được giá hời. Chứ còn mua rẻ mà mua phải đồ xấu, thì gọi là “của rẻ của ôi” là điều chẳng ai muốn. Khi đắn đo mua một chương trình bảo hiểm sức khỏe cũng vậy, chúng ta không chỉ chú trọng tới bảo phí,
Quảng cáo