Ảnh: Trần Mạnh Đạt
Bài: Trần Công Nhung
Khi nói đến cái đẹp của Hoa, thi sĩ văn sĩ thường ca tụng Hoa Hàm Tiếu (chớm nở) hoặc Hoa Mãn Khai (nở đầy) ít ai nhắc đến Hoa Tàn, mà có nhắc cũng chỉ để chê: “Buồn vì điều hoa tạ (hoa tàn) ai nhìn”.
Trong nhiếp ảnh thì lại khác, qua ống kính những cái tàn tạ, khiếm khuyết đôi khi lại là chất liệu cho tác phẩm hay.
Gương Sen, ảnh chụp một hoa sen không còn cánh, cọng hoa đã mềm, vẽ một đường cong làm cho phần chứa hạt (gương sen) như cúi nhìn xuống mặt hồ. Đối lại đường cong có hai đường thẳng đứng ( 2 cọng hoa khác ), phần dưới, mấy lá sen nửa tối nửa sáng, 2/3 hậu cảnh là bóng đen. Thoạt nhìn ảnh có đường nét lạ, các mảng sáng tối cũng rất bất ngờ ngọai trừ “đóa hoa tàn”, do đó người xem khó bỏ qua khi bắt gặp.
Tôi thích cái gam màu ở đây: Từ màu mỡ gà chuyển qua vàng cam rồi đi vào xanh rêu để chìm trong đêm tối. Ấm áp (gương sen) chưa bao nhiêu thì lạnh (phần còn lại) đã ngập tràn. Sự pha trộn màu rất hội họa. Ảnh thật đơn giản mà tạo được cảm xúc khá sâu. Cái giá trị của nghệ thuật là người nghệ sĩ biết nhìn và tạo được tác phẩm từ những chủ đề mà người đời xem thường, cho là không có gì. Gương Sen, ngoài nghĩa đen là phần chứa hạt sen, còn nghĩa bóng: Lấy đó làm gương, một loài hoa sinh ra từ bùn lầy hôi hám vậy mà mọi người đều ưa, không phân biệt màu da tuổi tác. Người có nét duyên dáng thầm kín, ít nói và tế nhị, chọn tên Hồng Liên ( Hoa Sen Hồng ), người có đời sống tư tưởng cao siêu, ưa nghiên cứu... tên Bạch Liên (Hoa Sen Trắng). Trong thiên nhiên mùa hạ hoa tàn thì đã có sen thay thế: “Hạ thưởng lục hà trì” (Mùa hè ngắm hồ sen).
Tóm tắt Nguyễn Mạnh Đạt khá thành công trong việc mang lại chất liệu nghệ thuật cho tác phẩm, đã chọn cho tác phẩm một cái tên rất khéo và ý nghĩa.
Đi vào chi tiết, Tác phẩm Gương Sen cũng có những điểm cần điều chỉnh: Xê dịch máy, lách cho hoa tách rời hẳn ra, mảng sáng trên lá mạnh quá mất cả màu xanh, cắt bỏ phần sáng bên dưới... Một tác phẩm dù thành công đến mức nào chúng ta cũng cẩn thận rà soát những điểm phụ. Nhiều khi sơ ý để những “rác rến” làm giảm cái đẹp của tác phẩm.
Vien Dong Daily News