NEW YORK/DAMASCUS - Cách nay 5 ngày, Liên Hiệp Ả Rập (League of Arab States) đã quyết định chấm dứt tức khắc công tác ở Syria, trong khi người ta chờ đợi vấn đề sẽ được cứu xét ở Hội Đồng Trung Ương của tổ chức này. Trong bản tuyên cáo của Tổng Thư Ký Nabil Elaraby, có đoạn: “Do sự gia tăng bi đát của tình trạng ở Syria và sự phát triển bạo lực, công tác của chúng tôi tại đây vì vậy đã phải ngưng lại”. Trước đó các quốc gia vùng Vịnh với Saudi-Arabia đứng đầu đã triệu hồi các quan sát viên của mình về nước.
Theo Liên Hiệp Ả Rập, tình hình ở Syria đã trở nên tệ hại nghiêm trọng kể từ Thứ Ba tuần rồi. Các nhà hoạt động thông báo và theo các nguồn đối lập là Thứ Bẩy vừa rồi có ít nhất 34 người đã bị sát hại ở nhiều nơi trên lãnh thổ Syria. Thêm vào đó, nhiều tin tức thuật lại các trận chiến ở vùng ngoại ô của thủ đô Damascus, những nơi mà phe nổi dậy đã nắm được quyền kiểm soát. Các nhà hoạt động kể với thông tấn xã Reuters là các lực lượng của chính phủ đã nã đạn từ các thiết vận xa.
Nhận xuống nước tử thi: Theo nguồn đối lập vốn đặt căn cứ đặt ở Anh, Thứ Bẩy tuần trước, 15 người đã bị thiệt mạng trong cuộc đụng độ giữa binh sĩ Syria với các quân nhân đào ngũ tại thành phố Rastan. Cùng ngày này, các nhà hoạt động còn quả quyết 17 tử thi đã được tìm thấy ở thành phố Hama. Họ cho là các lực lượng an ninh đã giết rồi nhận tử thi xuống nước ở các khu gia cư của trung tâm thành phố. Nhà hoạt động Abu al-Walid kể với Reuters là các nạn nhân này xem ra đã bị hành quyết, bởi vì họ gần như tất cả đều đã bị bắn vào đầu. Những người chết này vẫn còn xích sắt quấn nơi cổ chân. Một nhà hoạt động khác cũng xác nhận tay của những người bị giết đã bị trói bằng dây nhựa và chân bị xiềng. Xác họ đã bị nhận xuống nước ở 5 khu gia cư khác nhau trong thành phố, vào tối Thứ Năm, 26-01-2012.
Tấn công tập hậu: Cũng vào cuối tuần qua, các cơ quan truyền thông quốc gia Syria đều loan tin 7 quân nhân Syria, trong số này có một sĩ quan, đã bị thiệt mang trong một cuộc tấn công tập hậu (của phe nổi dậy) ở Douma, gần thủ đô Damascus. Thông tấn xã nhà nước viết trong một bản tin: “Một toán khủng bố đã tấn công một chiếc xe buýt chở quân nhân ở vùng thuộc Damascus; và 7 quân nhân đã bị hy sinh, trong đó có một sĩ quan cao cấp”.
Các nguồn đối lập cũng loan tin Thứ Bẩy vừa qua, các lực lượng an ninh đã câu lựu đạn vào thành phố Quwaira, khiến một bé trai bị thiệt mạng. Một ống dẫn dầu đã bốc cháy. Tuy nhiên không rõ đây là một vụ phá hoại hay là ống dẫn dầu này đã bị trúng đạn của lực lượng chính phủ.
Iran nhúng tay: Phe đối lập chính trị Syria lưu vong, Hội Đồng Quốc Gia (Syrian National Council/SNC), vừa quả quyết là Iran hiện đã hợp tác vào các cuộc tấn công của chính phủ Syria nhắm vào dân chúng ở nhiều nơi trong nước. Samir Neshar, một thành viên trong ban lãnh đạo Hội Đồng Quốc Gia, đã tuyên bố trong một buổi họp báo ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ: “Hội Đồng lên án gắt gao việc tham gia của Iran vào các vụ giết hại người dân Syria, những người vốn chiến đấu cho tự do”.
Các phát ngôn viên của Hội Đồng xác quyết hôm Thứ Bẩy rằng họ sẽ đệ trình Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc (LHQ) các bằng chứng về các cuộc tàn sát tập thể ở Syria. Và đồng thời họ sẽ kêu xin cộng đồng thế giới sự bảo vệ.
Theo con số mới nhất của LHQ, đã có ít nhất 5.400 người đã bị các lực lượng Syria giết hại, trong khi chính quyền Syria cũng quả quyết là 2.000 quân nhận đã bị những người nổi dậy giết chết.
Qui tụ sự ủng hộ: Thứ Bẩy vừa rồi, Thổ Nhĩ Kỳ đã chủ tọa hội nghị các Ngoại Trưởng của các quốc gia vùng Vịnh. Họ mong muốn tập trung được sự ủng hộ dành cho một đề nghị nhằm yêu cầu Tổng Thống Bashar al-Assad của Syria từ chức. Bản đề nghị này cũng sẽ được trình cho Hội Đồng Bảo An LHQ dù ngay đó đã bị Nga bác bỏ. Tổng Thống Thổ Nhĩ Kỳ Abdullah Gul trong một chương trình phỏng vấn dành cho nhật báo Al-Bayan của United Arab Emirates, đã tuyên bố: “Chúng tôi đứng về phía nhân dân Syria và những đòi hỏi hợp pháp của họ”.
Thổ Nhĩ Kỳ hiện vẫn đón nhận những luồng sóng di cư từ Syria, trung bình 50-60 người đến mỗi ngày. Con số tổng cộng người Syria chạy loạn tới các trại di cư ở Thổ Nhĩ Kỳ nay đã vượt quá 10.000 người.

Viết lại nghị quyết của LHQ về Syria
Các nước Âu Châu và Ả Rập hợp tác viết lại một dự thảo nghị quyết-LHQ về Syria sau khi bản đề nghị thứ nhất đã bị Nga bác bỏ.
Bản dự thảo nghị quyết này diễn tả việc ủng hộ kế hoạch hòa bình của Liên Hiệp Ả Rập đồng thời nội dung cũng đòi hỏi Tổng Thống Bashar al-Assad của Syria ra đi.
Thế nhưng Nga không muốn bản nghị quyết sẽ phát biểu về việc thay đổi chế độ.
Hôm qua Thứ Ba, Tổng Thư Ký của Liên Hiệp Ả Rập, Nabil Elaraby, đã xuất hiện tại Hội Đồng Bảo An, tuy nhiên vẫn chưa thể diễn ra một cuộc bỏ phiếu quyết định.
Tình trạng bất ổn và các cuộc đụng độ ở Syria đã trở nên tệ hại khốc liệt trong thời gian gần đây, và như trên đã kể, 34 người đã bị sát hại hôm Thứ Bẩy vừa rồi. Theo UNICEF (Tổ Chức Nhi Đồng Quốc Tế), đã có trên 400 trẻ em bị thiệt mạng ở Syria.
Liên Hiệp Ả Rập hiện đã đình chỉ công tác của các quan sát viên ở Syria vì tình hình càng ngày càng đen tối nghiêm trọng.

Chiến tranh thành phố - Tử thi đầy đường
Tin hôm qua: Các lực lượng của chính phủ đã tràn ngập các khu ngoại ô của cư dân Hồi Giáo Sunni, mạn Đông thành phố Damascus, nơi mấy ngày trước vẫn do phe nổi dậy kiểm soát.
Phe nổi dậy xác nhận là họ đã rút quân khỏi khu vực này sau hai ngày giao tranh ác liệt. Bạo động đang lan dần vào thủ đô và quân đội của chế độ đã xuất hiện nhiều hơn trên các đường phố.
Thông tấn xã NTB loan tin, một ống dẫn khí đốt vừa bị nổ tung ở tỉnh Homs. Báo chí nhà nước Syria đã qui lỗi cho phe nổi dậy là đã đứng sau vụ phá hoại này. Theo đài TV quốc gia Addounia, 460.000 mét khối khí đốt đã thoát ra ngoài sau tiếng nổ.
NTB viết, vào cuối tuần qua, cuộc xung đột đã lên tới chóp đỉnh trên khắp lãnh thổ Syria. 34 người bị chết hôm Thứ Bẩy và thêm 62 người bị thiệt mạng hôm Chủ Nhật. Đên Thứ Hai, 9 người bị sát hại khi lực lượng chính phủ ồ ạt tiến chiếm các khu vực của người Hồi Giáo Sunni.
Theo LHQ, kể từ khi cuộc nổi dậy khởi phát từ tháng 3 năm ngoái, ít nhất cũng đã trên 5.400 người bị thiệt mạng. Số tử vong không ngừng lên cao khiến các nhà ngoại giao Ả Rập và Tây Phương nỗ lực tìm giải pháp chấm dứt cuộc tranh chấp vốn đã kéo dài 10 tháng nay rồi.
Chính phủ gia tăng bạo lực: Chính phủ đã leo thang sự phản công bằng cách đặt để thêm nhiều trạm gác ở các cổng ra vào thành phố để ngăn chận sự đột nhập của phe nổi dậy. Theo các nhân chứng ở bên trong lẫn chung quanh Damascus, ít nhất 50 xe tăng và thiết vận xa, sáng sớm Thứ Hai, đã di chuyển vào các khu vực ngoại ô, mạn phía Đông của thủ đô Damascus.
Phe nổi dậy trước đó đã dừng quân ở một địa điểm cách thủ đô khoảng 8 cây số, nơi những người chống đố chế độ chống cự mạnh mẽ và ở đây vẫn tái diễn những cuộc biểu tình và xung đột.
Chiến dịch quân sự hôm Thứ Hai của các lực lượng chính phủ đã buộc nhiều gia đình phải chạy loạn. Một nhà hoạt động xác quyết với Reuters: “Đúng là một cuộc chiến tranh thành phố. Tử thi nằm ngổn ngang trên các mặt đường”.
Cuộc leo thang bạo lực của chính phủ có thể được giải thích là Tổng Thống al-Assad lo sợ là ông ta bị mất quyền kiểm soát.
Rút quân chiến lược: Một nhân vật thuộc phe đối lập ở khu vực Ghouta, ngoại ô thủ đô, đã thuật lại qua đường điện thoại là quân đội Syria đã thực hiện một cuộc rút lui có tính cách chiến lược. Nay các lực lượng chính phủ vừa tái chiếm các khu vực ngoại ô thủ đô và khởi sự đi từ nhà này sang nhà khác để bắt bớ những người chống đối hoặc có cảm tình với phe nổi dậy.
Một kháng chiến quân khác kể, cũng qua điện thoại: “Họ không biết chúng tôi ở đâu, tuy nhiên chúng tôi vẫn tiếp tục hoạt động ở gần Damascus”.
Các cuộc hòa đàm bị ngưng lại: LHQ hiện đang thảo luận một nghị quyết mới về Syria và sau đó sẽ đàm phán một kế hoạch hòa bình vốn nhằm mục tiêu chấm dứt cơn khủng hoảng này vào tuần tới. Các giải pháp này hiện đối đầu với hai trở ngại lớn lao: Sự thiếu thiện chí hợp tác của Damacus với lý do chủ quyền quốc gia. Và ý muốn của Nga sử dụng phiếu phủ định “veto” ở Hội Đồng Bảo An LHQ để bảo vệ Syria khỏi các biện pháp trừng phạt.

Lo sợ những cuộc tàn sát ở Syria
Một nhóm đối lập ở Syria đã phát biểu rằng họ lo sợ hàng trăm người trẻ nữa sẽ bị các lực lượng an ninh của chế độ Syria tàn sát sau khi các chiến xa ồ ạt tiến vào thành phố Rankus.
Hội Đồng Quốc Gia cũng cho biết Thứ Hai vừa rồi hàng trăm thanh niên đã bị bắt giữ, sau đó bị gom lại ở một khu chợ tại thành phố Rankus rồi có thể đã bị các lực lượng an ninh thanh toán.
Rankus có khoảng 25.000 cư dân.
Trong một bản tuyên cáo, Hội Đồng Quốc Gia Syria xác quyết: “Sau đó bọn chúng (các lực lượng an ninh) đã thực hiện các cuộc bắt bớ tập thể. Chính quyền đã cắt đứt mọi sự liên lạc bằng điện thoại và cúp điện, và họ cũng đã ngưng việc cung cấp nước và thuốc men”.
Các chi tiết trên đây chưa được các nguồn độc lập xác nhận.
Nga muốn bảo vệ chế độ Syria bằng cách đe dọa sử dụng phiếu veto.
Nhiều quốc gia vẫn cố gắng hoạt động để Hội Đồng Bảo An LHQ biểu quyết được một bản nghị quyết gắt gao đối với chế độ ở Syria. Thế nhưng, Nga tiếp tục duy trì bàn tay bảo vệ trên những người cầm quyền ở Damascus.
Ngoại Trưởng Hoa Kỳ, bà Hillary Clinton, dẫn đầu thế tấn công của Tây Phương hầu áp lực người Nga hậu thuẫn một bản đòi hỏi gay gắt của Hội Đồng Bảo An LHQ về một sự chấm dứt bạo động. Bà Clinton nhấn mạnh: “Đất nước Syria là của 23 triệu người dân, chứ không thuộc riêng một cá nhân và gia đình đương sự”.
Hôm qua Thứ Ba, áp lực đối với Nga đã gia tăng đáng kể. Trong buổi họp của Hội Đồng Bảo An, đại diện của Liên Hiệp Ả Rập, ông Nabil Elaraby đã đề xướng một bản dự thảo nghị quyết với lời kêu gọi bạo lực chống người biểu tình phải bị hủy bỏ ngay lập tức và Tổng Thống Syria Bashar al-Assad phải từ chức và chuyển giao quyền hành cho Phó Tổng Thống. Bản dự thảo còn đề nghị thành lập một chính phủ liên hiệp để đảm trách một cuộc bầu cử tự do.
Pháp và Anh bầy tỏ ủng hộ giải pháp này nhưng Nga, một trong những thành viên thường trực của Hội Đồng Bảo An nên có quyền phủ quyết, đã chống lại bản dự thảo nghị quyết ấy. Thông tấn xã Ritzau của Syria viết, người Nga cho là đề nghị này đi quá xa và cho biết sẽ không để bản dự thảo này được thông qua. Trong khi đó thông tấn xã Nga Interfax cho biết là Ngoại Trưởng Nga Sergei Lavrov vẫn chưa hẳn quyết định là al-Assad (được) lưu lại với quyền lực. Ông Lavrov phát biểu: “Chúng tôi không nói là đã quyết định. Chúng tôi đã chỉ nói là chính người Syria phải tự quyết định”.
Cho tới giờ phút này, “số phận” của nghị quyết-Syria vẫn chưa được định đoạt dứt khoát. – (HM)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.