Font-Size:
Kinh thành thần thoại giữa Địa Trung Hải
(VienDongDaily.Com - 10/10/2011)
Crete tuy là đảo, nhưng là hòn đảo lớn nhất trong Địa Trung Hải. Nó có diện tích 3.217 dặm vuông, tức rộng gấp một rưỡi lần tiểu bang Delaware...
Hồ Sĩ Viêm/Viễn Đông
Cổng vào phía bắc cung điện Knossos ở Crete, Hy Lạp, theo nhà khảo cổ
Sir Arthur Evans dựng lại - ảnh: Marc Ryckaert/MJJR.
Crete tuy là đảo, nhưng là hòn đảo lớn nhất trong Địa Trung Hải. Nó có diện tích 3.217 dặm vuông, tức rộng gấp một rưỡi lần tiểu bang Delaware, với chiều dài 186 dặm, chiều ngang từ 7 cho tới 35 dặm và bờ biển bao quanh dài tất cả 360 dặm. Tuy có dãy núi chạy dọc dài theo đảo, từ đầu này tới đầu kia, nhưng đất còn rất rộng và phì nhiêu, nên cây cối mọc um tùm, tươi tốt. Không như các nền văn minh cổ khác như Sumerian, Babylone, hay Ai Cập, Ấn Độ, Trung hoa, đều để lại những dấu tích, như những thành quách, đền đài đổ nát, để từ đó người ta khám phá rộng ra, hầu tìm hiểu cặn kẻ thêm. Còn nền văn minh Minoan thì hoàn toàn khác, vì nó bị xóa mất hẳn, không hề để lại một chút vết tích, có chăng chỉ vài mẫu chuyện thần thoại truyền miệng trong dân gian, mơ hồ, huyền hoặc và khó tin.
Nhưng, đúng trong thời trai trẻ của Arthur Evans, vào cuối thế kỷ thứ 19, tin nhà khảo cổ tài tử Đức Heinrich Schliemann, dựa theo một chuyện thần thoại của Hy Lạp, mà tìm ra được di tích của thành Troy tại Tiểu Á (nằm trên lãnh thổ của Thổ Nhĩ kỳ ngày nay), được toàn thế giới xôn xao bàn tán. Thừa thắng xông lên, sau đó 4 năm, Heinrich lại đặt trọng tâm khám phá của mình vào vùng Mycenae, nơi có tàn tích pháo đài của vua Agamemnon, vì vua Hy Lạp lãnh đạo cả 100.000 quân sang đánh thành Troy, để cướp lại vợ. Lần này Heinrich lại thành công một lần nữa, vì ông đã tìm kiếm được một ngôi mộ, trong đó có chứa một kho báu vật, gồm nhiều đồ vật bằng vàng, nhiều thứ nặng tới 44 pound. Ngoài ra còn có những đĩa vàng, lá vàng đắp trên thi thể người chết, những đồ trang sức, như nhẫn, vòng tay, vòng cổ, hoa tai, cả những con bướm, đóa hoa, để điểm trang cho đẹp. Tất cả đều bằng vàng, chạm trổ rất tinh vi. Heinrich còn tìm thấy một chiếc mặt nạ bằng vàng khối, mà ông cho là đã tạc theo khuôn mặt của nhà vua Agamemnon. Sau vụ thành công đó, ông quay sang chú tâm đến đảo Crete, nhưng hồi đó đảo này thuộc chủ quyền của Thổ Nhĩ kỳ và chính phủ này không cho phép ông đào xới, nên ông đành phải bỏ. Đúng lúc đó Sir Arthur Evans nhẩy vào, vừa may sau đó ít năm, đảo Crete được tự trị và chính quyền mới đã cho phép Evans khai thác.
Vụ đào xới trong ngành khảo cổ cần rất nhiều kiên nhẫn và thời gian, vì có khi người ta dùng được cuốc xẻng, nhưng nhiều lúc chỉ được phép dùng con dao nhỏ và chiếc chổi lông, để bảo vệ cho những di tích được nguyên vẹn. Vì vậy cuộc đào xới tại nơi này đã kéo dài tới 25 năm trời. Nhưng, theo thời gian trôi, ngày nào giới khoa học cũng tiếp nhận được những khám phá mới, rất ngạc nhiên, vô cùng thích thú và nhiều lúc thật sửng sốt. Nhìn một cách bao quát ta thấy kinh đô của các vị vua Minos rộng có tới 5 mẫu rưỡi đất, gồm rất nhiều dinh thự và nhà cửa, có nhà cao tới 4 từng lầu. Chỉ riêng tại hoàng cung, người ta đã đếm được tới 1.500 phòng ốc. Nhưng nhiều người cho rằng, hoàng cung đã tiếp giáp với mê cung, nơi nhốt con Minotaur, con quái vật đầu trâu mình người. Quả thật, các phòng ốc tại đây có nhiều cửa, ai lạc vào là cứ sẽ đi vòng vòng, đến mỏi nhừ chân, mà không thể tìm được lối ra. Chính Evans cũng tuyên bố, ông đã tìm được một bộ xương rất lớn trong giữa mê cung, có thể đấy là xương của con Minotaur chăng? Nhiều nhà khoa học nhìn nhận cung điện các vua Minos lớn rộng thật, nên đã so sánh chúng với lâu đài Buckingham, nơi ở của Hoàng gia Anh quốc hiện tại, vì nơi đây cũng bao gồm tới 600 căn phòng.
Cả kinh thành nằm trọn trong một thung lũng, nhưng không cùng ở trên một mặt đất bằng, mà ở trên nhiều mực cao thấp khác nhau. Do vậy, nhìn bao quát ta thấy nhà cửa nhấp nhô tạo một quang cảnh đẹp mắt và mát mẻ như một thành phố nghỉ mát. Nhất là ở những chỗ dốc họ đã xây những bực tam cấp, để dễ đi lên đi xuống, cùng những bức tường có gạch trỗ bông theo lối kiến trúc tân kỳ chẳng khác gì những công viên danh tiếng ngày nay. Đặc biệt hơn nữa là trong thành phố đều đặt một hệ thống thoát nước để không bị ngập lụt khi trời mưa, cũng như canh chừng được vấn đề vệ sinh. Người ta còn ngạc nhiên hơn nữa, khi thấy từ thời đó, cách đây 35 thế kỷ, dân dô thị Knossos cũng đã biết dùng hệ thống thông hơi cho các phòng ở thoáng mát, không bị ngộp thở. Dựa theo truyền thuyết, có thể là nhà kiến trúc sư đại tài Daedalus đã giúp vua Minos kiến tạo ra thành phố, thiết lập mê cung để nhốt Minotaur, cùng nghĩ ra những hệ thống dẫn nước, thoát nước và thông hơi. Vua Minos rất quí Daedalus, nên cố giữ ông ta lại, không cho rời khỏi đảo Crete. Do vậy Daedalus mới nghĩ cách làm đôi cánh để bay qua biển Aegean trở về đất liền.
(Còn tiếp)
Hồ Sĩ Viêm/Viễn Đông
Nguồn: http://www.viendongdaily.com/kinh-thanh-than-thoai-giua-dia-trung-hai-vLPA83rR.html