Hoài Mỹ/Viễn Đông

BRUSSELS/TEHRAN - Nhằm đối phó với chương trình phát triển vũ khí nguyên tử của Iran và chính sách đối ngoại khiêu khích của chế độ Hồi Giáo Iran, các Ngoại Trưởng Liên Hiệp Âu Châu (EU) trong buổi họp hôm qua, Thứ Hai, 23-01-2012, ở thủ phủ Brussels, đã biểu quyết một lệnh nghiêm cấm mà theo thông tấn xã Reuters bao gồm việc nhập cảng, mua/bán dầu hỏa từ Iran và chuyên chở dầu hỏa và các sản phẩm dầu hỏa của Iran.
Hiện nay khoảng hơn 20 phần trăm số lượng dầu hỏa được xuất cảng từ Iran vào các nước EU.
Biện pháp trừng phạt nói trên còn cấm cả việc ký kết những khế ước mới về dầu hỏa từ quốc gia Ba Tư này. Các khế ước hiện hữu sẽ bị hủy bỏ kể từ ngày 01-07-2012. Trong khoảng thời gian này tất cả các nước Âu Châu phải tự tìm những nguồn cung cấp dầu hỏa khác.
Trước cuối tuần lễ qua, EU cũng đã đồng thuận việc thi hành việc trừng phạt ngân hàng trung ương của Iran. Các biện pháp này nhằm “đóng băng” tất cả phương tiện đang được sử dụng vào việc đầu tư cho chương trình nguyên tử vốn đã gây nhiều tranh cãi của quốc gia này.
Theo thông tấn xã NTB, Ngoại Trưởng Anh William Hague đã tuyên bố: “Đây là một quyết định chính xác. Đây là một sự củng cố mạnh mẽ đáng kể hơn nữa các biện pháp trừng phạt Iran”.

Iran vẫn chối bỏ chương trình nguyên tử
Đài BBC hôm qua loan tin, chế độ ở Tehran tiếp tục bác bỏ là Iran đang phát triển vũ khí nguyên tử đồng thời họ nói là các việc thảo luận là cách thức duy nhất để giải quyết cuộc tranh chấp này.
Iran đã từ lâu đe dọa đóng cửa thủy lộ huyết mạch ở Eo Biển Hormuz - nơi mà hơn một phần ba (1/3) tầu bè chuyên chở dầu hỏa của thế giới di chuyển qua - nếu diễn ra thật sự các biện pháp trừng phạt quyết liệt đối với đất nước này. Thế nhưng trong mấy ngày qua, chính quyền Iran đã cam kết rằng không có việc ngăn chận việc giao thông của tầu bè vừa nói trên đây, tuy nhiên hôm qua, các đại biểu cao niên trong Quốc Hội Iran đã phản ứng đối với lệnh nghiêm cấm của EU bằng những lời đe dọa mới là họ sẽ dứt khoát phong tỏa eo biển quan trọng này.

EU áp lực các nước Á Châu
Bà Cathrine Ashton, yếu nhân đặc trách việc đối ngoại của EU, hôm qua cũng đã trình bầy rằng EU vẫn sẵn sàng tiếp nhận các cuộc đối thoại với Iran cho dù các biện pháp trừng phạt nước này đang được thi hành. Theo bà Ashton, hiện EU vẫn chưa nhận được sự trả lời chính thức nào của Iran đối với văn thư kêu mời từ tháng 10 của EU về việc khởi sự các cuộc đàm thoại mới.
Các nhà lãnh đạo EU hôm qua cũng đã đồng thuận việc nghiêm cấm mua, bán vàng, kim cương và các loại đá quí khác với Iran, kể cả việc luân chuyển các loại tiền tệ của quốc gia này.
Lệnh nghiêm cấm mua dầu sẽ rất có thể gây nên những hệ quả lớn lao nhất đối với Iran. Hiện Iran vẫn bán dầu nhiều hơn cả cho các nước Á Châu. Bởi thế EU và Hoa Kỳ bây giờ cố gắng thuyết phục các nước Á Châu giảm bớt số lượng dầu nhập cảng từ Iran. Được biết là 20 phần trăm dầu hỏa Iran vẫn được xuất cảng vào Trung Cộng, còn Nhật thì nhập cảng 17 phần trăm Cả Trung Cộng lẫn Ấn Độ trước thời gian cấm vận Iran, họ vẫn đều đặn nhập cảng dầu hỏa của Iran.

Hy Lạp do dự
Anh, Pháp và Đức đã gây áp lực để thi hành nhanh chóng các biện pháp trừng phạt, trong khi nhiều quốc gia ở Nam Âu với Hy Lạp đứng đầu, đã bầy tỏ mong ước kéo dài lâu hơn việc khởi sự lệnh nghiệm cấm ấy.
Theo đài truyền hình Na Uy - NRK- các quốc gia EU năm ngoái vẫn nhập cảng mỗi ngày 600.000 thùng dầu của Iran, và Hy Lạp nhận cả thảy trên 30 phần trăm trong số lượng dầu nhập cảng vừa kể của Iran.
Hiện diễn ra nỗ lực mãnh liệt nhằm đảm bảo được sự cung cấp dầu từ các nước sản xuất dầu khác. Saudi-Arabia hồi đầu tháng Giêng này đã tuyên bố là họ có thể gia tăng mức sản xuất của họ tới số lượng 2 triệu thùng dầu/ngày.

Hải quân Tây Phương tiến qua Eo Biển Hormuz
Một hàng không mẫu hạm của Hoa Kỳ và nhiều tầu hải quân khác của Tây Phương như Anh và Pháp, Chủ Nhật vừa rồi đã di chuyển qua Eo Biển Hormuz ở vịnh Ba Tư.
Đã không xẩy ra vụ tìm cách ngăn chận các tầu bè này. Chính quyền Iran trước đây đã từng khuyến cáo là họ có thể sẽ phong tỏa eo biển này; thế nhưng mấy ngày gần đây họ lại cam kết là sẽ không có việc ngăn chận việc giao thông tầu bè ở đây.
Tình trạng giữa Tây Phương và Iran đã trở nên căng thẳng vì nguyên nhân Iran đang cố gắng phát triển vũ khí nguyên tử. Như trên đã kể, chính quyền Iran vẫn chối bỏ là họ không có kế hoạch sản xuất vũ khí nguyên tử nào cả.
Hôm qua, EU đã biểu quyết các biện pháp trừng phạt ngân hàng trung ương của Iran cũng như lệnh cấm việc nhập cảng dầu hỏa từ Iran.
Một số rất lớn lượng dầu hỏa vốn được sản xuất ở Trung Đông, vẫn được chuyên chở xuyên qua Eo Biển Hormuz.

Can thiệp quân sự vào Iran sẽ làm bùng nổ hỗn loạn
Thứ Sáu tuần rồi, Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy đã cho rằng một cuộc tấn công của ngoại quốc vào Iran sẽ đưa đến chiến tranh và tình trạng hỗn loạn ở Trung Đông và nhiều nơi khác trên thế giới. Ông nói: “Pháp sẽ làm tất cả để tránh một cuộc can thiệp quân sự, nhưng chúng ta vẫn cần đến những biện pháp trừng phạt gắt gao hơn và quyết liệt hơn nhằm ngăn chận việc mua, bán dầu của Iran và làm đóng băng mọi giá trị của ngân hàng trung ương Iran”. Ông nói thêm: “Thời giờ đang đi nhanh”.
Tổng Thống Nicolas Sarkozy cũng đã kêu gọi Nga và Trung Cộng ủng hộ các biện pháp trừng phạt Iran mà các quốc gia thành viên EU hôm qua đã biểu quyết đồng thuận thi hành.

Chế độ giáo sĩ ở Iran kích động chiến tranh để nắm quyền
Những người dân Iran đã nhận thấy các dấu tích của những biện pháp trừng phạt kinh tế, nhiều người lo sợ Tổng Thống cực đoan Mahmoud Ahmedinejad sẽ gây cho cuộc tranh chấp thêm căng thẳng hơn nữa để nắm giữ quyền lực.
Các cơ quan truyền thông quốc gia Iran trong tuần qua đã phổ biến các hình ảnh liên quan đến các cuộc thao dợt hải quân lớn lao và trích dẫn những lời tuyên bố của các nhà lãnh đạo quân sự nhằm đe dọa việc phong tỏa Eo Biển Hormuz. Điển hình là Tham Mưu Trưởng Quân Đội Iran, tướng Ataollah Salehi Thứ Ba tuần rồi đã cảnh cáo Hoa Kỳ về việc di chuyển một hàng không mẫu hạm vào vịnh Ba Tư. Theo thông tấn xã Reuters, tướng Salehi đã tuyên bố mạnh mẽ: “Chúng tôi không có thói quen cảnh cáo nhiều hơn một lần”.
Cùng ngày ấy, phát ngôn viên báo chí của Tổng Thống Barack Obama, ông Jay Garner đã lập lại là những lời đe dọa của Iran sẽ không làm thay đổi những chương trình di chuyển quân sự của Hoa Kỳ ở vùng này.
Lo sợ một cuộc can thiệp: Nhà khảo cứu kiêm xã hội học Sharam Alghasi đã phát biểu với thông tấn xã NTB: “Chế độ Iran hiện bận tâm tột cùng về nguy cơ của một cuộc can thiệp của ngoại quốc vào Iran. Đó là quan niệm của giới ngồi thượng đỉnh ở Tehran”. Giáo Sư Alghasi nhấn mạnh: “Những gì đã xẩy ra ở các nước lân bang như Iraq và Afghanistan, chứng tỏ rất nhiều là nỗi lo sợ ấy là thực tế”.
Đồng thời với việc chế độ “giương oai” ở Eo Biển Hormuz, các tổ chức nhân quyền đã báo cáo về nhiều vụ hành quyết và vi phạm nhân quyền của Tehran. Thứ Ba tuần rồi, cô Faezeh Hashemi, ái nữ của cựu Tổng Thống Akbar Hashemi Rafsanjani, đã bị kết án 6 tháng tù vì đã phát biểu lời phê phán chính phủ. Năm ngoái cô cũng đã bị bắt giam vì tham gia các cuộc biểu tình chống chế độ.
Ông Sharam Alghasi cho rằng những sự đe dọa của ngoại quốc đã thúc đẩy kế hoạch quân sự hóa hơn nữa ở Iran: “Sự kiện diễn ra ở Eo Biển Hormuz có thể được diễn tả là một kết quả của vai trò mới của Đạo Binh Cách Mạng và là một việc quân sự hóa”.
Những khó khăn kinh tế kiên cố: Như Viễn Đông đã nhiều lần tường thuật rằng trên 20 phần trăm số lượng dầu hỏa của thế giới vẫn được hàng ngày chuyên chở xuyên qua Eo Biển Hormuz. Nếu Tehran quyết định đóng cửa thủy lộ tối quan trọng này như họ đã từng đe dọa thì sẽ đẩy giá dầu nhảy vọt tận mây xanh, nhưng đồng thời cũng sẽ gây tai hại nặng nề cho chính kinh tế của Iran vốn hoàn toàn lệ thuộc vào việc xuất cảng dầu từ vùng Vịnh này.
Iran vốn đã “mệt mỏi” vì những vấn đề kinh tế. Và những đe dọa của ngoại quốc về việc trừng phạt đã khiến tiền tệ của Iran, đồng Rial, mất hơn 40 phần trăm trị giá so với đồng Mỹ kim. Theo thông tấn xã Reuters, sự kiện cũng đã gây nên cảnh những đám đông người xếp hàng dài để mong được đổi các khoản tiền tiết kiệm của mình lấy đồng Mỹ kim.
Vì Iran vẫn có những khó khăn kinh tế “kiên cố” nên bây giờ EU thi hành các biện pháp trừng phạt thì việc này không khác gì một cuộc tấn công vào đúng giữa tim của chế độ giáo sĩ Hồi Giáo cực đoan này.
Người dân Iran không biết sẽ phải làm gì: Một chuyên gia khác, Soudabeh Alishahi hôm qua cũng phát biểu với thông tấn xã NTB rằng dân chúng Iran rất hoang mang về những gì đang xẩy ra. Bà Alishahi nói: “Tôi vẫn có sự tiếp xúc chặt chẽ với những người Iran; họ rất lo lắng. Kinh tế thì quá tồi tệ. Tình trạng thất nghiệp thì cao. Dân chúng không biết họ phải làm gì bây giờ. Họ cố gắng sống một cách bình thường, nhưng không thể được. Khoảng 80 phần trăm dân chúng chờ đợi một sự gì nghiêm trọng lắm sắp xẩy ra, hoặc là chiến tranh, hoặc những cuộc nổi dậy hay một biến cố nào đó khả dĩ thay đổi tình trạng ở Iran”.
Tháng 3 tới đây, Iran sẽ tổ chức một cuộc bầu cử Quốc Hội vốn là cuộc bầu cử quốc gia đầu tiên kể từ sau những cuộc nổi loạn năm 2009. Bà Soudabeh Alishahi cho rằng những mối đe dọa và các biện pháp trừng phạt của Tây Phương đã khởi sự diễn ra và rất có thể sẽ gia tăng; sự kiện bắt buộc chế độ phải “lên đạn” trước cuộc bầu cử này. Bà nói: “Chế độ sẽ củng cố để gắn bó lại và sẽ bằng mọi giá đoạt thắng lợi trong cuộc bầu cử. Họ đã khởi sự cuộc tuyên truyền bằng cách… giương oai chút đỉnh”. – (HM)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.