Hoài Mỹ/Viễn Đông

DAMASCUS - Theo các nhà hoạt động, hôm kia Thứ Ba, các lực lượng quân sự của chính phủ đã bị phe kháng chiến quân đẩy lui hai lần khi họ cố gắng tiến chiếm khu phố Baba Amr ở Homs.
Các nhân chứng kể rằng cư dân trong “thủ đô kháng chiến” này lo sợ một cuộc tàn sát vô cùng khủng khiếp nếu quân nhân trong Quân Đội Syria Tự Do (FSA/Free Syrian Army) bị các lực lượng chính quyền đánh bại.
Theo các tin tức của những người chống đối chế độ, một phụ nữ cùng với 3 đứa con nhỏ nằm trong số tối thiểu 16 người hôm qua đã bị thiệt mạng ở Homs và ít nhất 7 thường dân nữa cũng đã bị sát hại ở các nơi khác trong nước này.
Quả thật vẫn khó khăn để thâu đạt được các tin tức chính xác về sự thiệt hại. Một sự ước lượng khác - cũng chưa được xác minh - tin tức về con số tử vong hôm Thứ Ba là 47 chỉ ở tại thành phố Homs mà thôi.

Kêu gọi ngưng chiến ngắn hạn
Thứ Ba, 21-02-2012, Ủy Ban Hồng Thập Tự Quốc Tế (ICRC) đã chính thức kêu gọi cả chính phủ lẫn phe nổi dậy thực thi một cuộc ngưng chiến mỗi ngày, kéo dài 2 tiếng đồng hồ ở các vùng đang diễn ra các trận chiến ác liệt, chẳng hạn Homs. Ông Jakob Kellenberger, Chủ Tịch Ủy Ban tuyên bố: “Một thỏa ước ngưng chiến sẽ mang lại cho Hồng Thập Tự Quốc Tế và tổ chức Hồng Bán Nguyệt của Syria cơ hội để tiếp tế những sự cấp cứu và di tản những người đau yếu và bị thương”.
Thông tấn xã NTB viết, cùng lúc với những tin tức về các trận chiến mới, Nga và Trung Cộng đã quả quyết là họ không có ý định tham dự một hội nghị vốn sắp được tổ chức tại Tunisia vào cuối tuần này theo đề nghị của Pháp với chủ đề “Những người bạn của Syria”.
Hai cường quốc Nga và Trung Cộng đã sử dụng quyền phủ quyết (veto) của mình để ngăn chận những nghị quyết chống chế độ Syria ở Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc (LHQ) đồng thời nhấn mạnh rằng việc hỗ trợ cho một trong những phe phái trong cuộc khủng hoảng này sẽ khiến gia tăng nguy cơ cho một cuộc nội chiến toàn diện.
Cũng vào Thứ Ba vừa rồi, Nga đã đề nghị là Tổng Thư Ký LHQ gửi một đặc phái viên tới thủ đô Damascus “nhằm góp phần vào việc điều hợp vấn đề an ninh”.
Hôm kia, LHQ đã đòi chính quyền Syria phóng thích ngay lập tức ít nhất 16 nhà hoạt động Syria và ký giả mà trong tuần lễ trước đã bị bắt giữ ở thủ đô Damascus. Các chuyên gia về nhân quyền thuộc LHQ tại Genève đã nhấn mạnh trước các thông tấn xã rằng hiện có lý do để lo sợ là những người bị giam giữ ấy sẽ bị tra tấn. Theo thông tấn xã Reuters, trong số những người bị chính quyền Syria giam cầm có cả nhà điều hành hoạt động nhân quyền Mazen Darwich và tác giả “blogger” Razan Ghazawi. Cùng với hai người này còn có 14 người khác đã bị bịt mắt và bị chở tới nhà tù ở gần phi trường Mezza.
Theo LHQ, nội trong năm 2011 đã có trên 5.400 người bị chết và hàng trăm người đã bị thiệt mạng tính từ đầu năm mới tới nay. Chính quyền của Bashar al-Assad quả quyết rằng chính quyền chiến đấu chống lại một âm mưu của ngoại quốc với các tay sai ở Syria.

Hamas bất đồng với chế độ của Assad
Thông tấn xã AP loan tin, khoảng hơn 500 người Palestine, trong đó đa số là sinh viên, hôm Thứ Ba đã biểu tình ở thành phố Gaza để bầy tỏ tình liên đới với những người Syria chống đối chế độ. Theo một trong những người tổ chức, Muhammad Rayyan, những người biểu tình này mong muốn biểu lộ thái độ ghê tởm đối với chế độ của Bashar al-Assad vì “đã giết hại người dân của mình”.
Rayyan là một thành viên cao cấp của phong trào Hồi Giáo Hamas vốn đang nắm quyền lực ở Dải Gaza.
Assad trong những năm qua vẫn là một đồng minh thân cận của Hamas mà phong trào này đã đặt bản doanh quốc tế của họ ở Damascus, thủ đô của Syria. Nay Hamas mong muốn bầy tỏ sự bất đồng của tố chức đối với cuộc chiến tranh đẫm máu mà giới lãnh đạo Syria thực thi vào chính người dân của họ.

Hai ký giả Tây Phương bị giết ở Homs
Nhà hoạt động Omar Shaker cho biết tin hai ký giả này đã bị thiệt mạng khi một trái rocket rơi đúng vào trung tâm báo chí lâm thời của các nhà tranh đấu chống chế độ ở khu phố Baba Amr.
Theo thông tấn xã Reuters, một trong hai ký giả này là phóng viên chiến trường Hoa Kỳ lừng danh thế giới, Marie Colvin, 44 tuổi; bà hiện cộng tác với tờ Sunday Times ở Anh. Ký giả thứ hai là nhiếp ảnh viên Pháp Remi Ochlik, 29 tuổi.
Nữ phát ngôn viên Nathalie Kosciusko-Morizet của Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy hôm qua xác nhận tin hai ký giả này đã bị thiệt mạng trong một cuộc tấn công của các lực lượng chính phủ Syria.
Theo đài Al Jazeera, thêm 9 người khác nữa cũng đã bị thiệt mạng trong cùng cuộc tấn công này. Theo thông tấn xã AFP, nhiều người bị thương, trong số này có 3 ký giả ngoại quốc. Theo một nhân chứng mà Reuters tiếp xúc, hai ký giả này bị chết trong lúc họ tìm cách chạy ra khỏi tòa nhà, mục tiêu của cuộc tấn công bằng rocket.
Kỳ cựu: Cả hai ký giả này đều đã cung cấp tin tức và hình ảnh trong nhiều năm từ Trung Đông. Riêng bà Colvin mặc dù là chuyên gia ở Trung Đông nhưng bà cũng từng “bao thầu” các cuộc chiến tranh ở Chechnya, Sierra Leone, Sarajevo và Kosovo, kể cả ở Sri Lanka. Bà Colvin đã bị mất một bên mắt khi bà bị thương trong một cuộc tấn công hồi bà làm việc ở Sri Lanka vào năm 2011. Cùng năm này, bà đã được tuyên dương là Phóng Viên Đối Ngoại Của Năm ở Anh.
Bài phóng sự sau cùng của bà đã được đăng trên tờ Sunday Times, số phát hành Chủ Nhật vừa rồi, với tựa đề “Chúng ta đang sống trong nỗi sợ hãi một cuộc tàn sát” về cuộc sống hiện tại ở Baba Amr. Thứ Ba vừa rồi bà đã được đài BBC phỏng vấn. Trong chương trình này bà đã tường tuật về thành phố đang bị bao vây ấy.
Mục tiêu đầu tiên: Trong một bài diễn văn đọc vào tháng 11 năm 2010 trong một buổi lễ tưởng niệm các nhà báo đã gục ngã trong khi họ làm phận sự tại chiến trường, bà Marie Colvin đã bầy tỏ: “Các ký giả vốn bao thầu tin tức chiến tranh, đã lãnh nhận một trách nhiệm lớn lao và họ đứng trước những sự lựa chọn khó khăn. Trong số đó họ phải trả một giá đắt nhất (...) Quả tình không gì nguy hiểm bằng làm phóng viên chiến trường, bởi vì ký giả ở trong khu vực chiến tranh đã trở thành mục tiêu đầu tiên”.
Bà nhấn mạnh tiếp: “Chúng ta phải nhớ tầm quan trọng biết bao khi các tổ chức truyền thông tiếp tục đầu tư việc gửi chúng tôi ra đi để bao thầu những biểu tượng tin tức bất chấp những phí tốn lớn lao vừa về mặt tài chánh lại lẫn mặt tình cảm”.
Còn Remi Ochlik khởi nghiệp làm nhiếp ảnh viên ở Haiti và anh đã nhận lãnh công tác từ cuộc chiến tranh, bệnh dịch tả cho tới cuộc bầu cử ở Congo. Ochlik từ Trung Đông đã cung cấp hình ảnh cho các tạp chí Le Monde, Paris Match, Time Magazine và nhật báo Wall Street Journal.
Cuộc tấn công kéo dài: Khu vực Baba Amr từ lâu đã trở thành nơi tử thủ của những người nổi dậy đồng thời cũng là mục tiêu tấn công lâu dài của các lực lượng chính quyền Syria trong mấy tuần qua.
Các ký giả ngoại quốc nhập nội Syria một cách bất hợp pháp trong những tháng qua để săn tin về cuộc nổi dậy chống chế độ của Tổng Thống Bashar al-Assad vốn đã kéo dài hơn 11 tháng nay. Chế độ ngăn cấm giới truyền thông ngoại quốc và các nhóm nhân quyền vào Syria.
Ký giả-TV Pháp, Gilles Jacquier đã bị chết ở Homs, ngày 11 tháng Giêng, trong một buổi hướng dẫn báo chí do chính quyền Syria tổ chức. Tuần trước, ký giả Hoa Kỳ của tờ New York Times, Anthony Shadid, đã tắt thở trong một cơn suyễn cấp tính khi anh đang trên đường ra khỏi Syria.
Cuộc sát hại tiếp diễn: Số tử vong ở Syria không ngừng gia tăng. Các nhà hoạt động Syria tố cáo các lực lượng an ninh của chính phủ hôm Thứ Ba đã giết hại hàng trăm người. Theo tổ chức “Các Ủy Ban Phối Hợp Địa Phương”, các cuộc sát hại này xẩy ra ở Homs và ở các thành phố thuộc tỉnh Idib. Nhóm lưu vong “The Syrian Observatory for Human Rights” đưa ra con số tử vong thấp hơn và quả quyết là 31 người đã bị giết hại ở Homs, trong khi 33 người bị thiệt mạng ở xã Abdita thuộc tỉnh Idib.
Tuy nhiên các con số trên đây chưa được các nguồn độc lập xác nhận.

Tấn công hay không tấn công Syria?
Trung Cộng và Nga vẫn tiếp tục bị chỉ trích vì đã bỏ phiếu “veto” chống lại một nghị quyết về Syria ở Hội Đồng Bảo An LHQ. Thế nhưng, cũng rất ít có thể là các nước Tây Phương và một số quốc gia Ả Rập yêu cầu hành động bằng việc sử dụng các phương tiện quân sự.
Chủ Nhật vừa qua, như Viễn Đông cũng đã đăng tin, Tướng Martin Dempsey, Tổng Tham Mưu Trưởng Quân Đội Hoa Kỳ, đã cảnh cáo là một cuộc tấn công vào Syria sẽ rất nguy hiểm. Lý do: “Syria có một hệ thống phòng không rất tối tân. Và họ có cả khí giới hóa học và sinh học”.
Tướng Dempsey còn tuyên bố rằng ông cũng nghi ngờ các nhóm nổi dậy. Ông phát biểu: “Cho tới khi nào chúng ta được biết thêm những ai là đối lập thì theo tôi nay vẫn là một quyết định hấp tấp khi cung cấp vũ khí cho họ”.
Theo LHQ, đã có trên 7.000 người chết ở Syria trong cuộc khởi nghĩa chống Tổng Thống Bashar al-Assad.
Một chuyên gia quân sự, Đại Úy Chỉ Huy Trưởng Per Christian Gundersen, giảng viên tại trường Cao Đẳng Quốc Phòng Na Uy, hôm qua cũng đã phát biểu rằng “một cuộc can thiệp ở Syria hoàn toàn khác với vụ ở đất nước sa mạc Libya”. Nguyên nhân: “Người ta không thể so sánh Syria với Libya, chẳng hạn về chính trị địa lý. Những quốc gia có nhiều ảnh hưởng ở vùng này đã có những nghị trình riêng khi họ chọn phe trong cuộc khủng hoảng này. Ngoài ra còn có đường phân ranh rất rõ rệt giữa Đông và Tây, giữa (Hồi Giáo) Sunni và Sija. Chế độ Assad vẫn đưa đẩy một nghệ thuật cân bình (chính sách đánh đu)”.
Syria cũng có khả năng quân sự lớn lao hơn Libya. Đại Úy Gundesen nhấn mạnh: “Syria là một quyền lực quân sự ở vùng này, và mặc dù có những báo cáo về các cuộc đào ngũ nhưng giới quân sự nói chung vẫn trung thành với gia tộc Assad”.
Theo các chuyên gia, một việc can thiệp quân sự của ngoại quốc sẽ đòi hỏi việc triệt hạ không phận của Syria. Như thể các lực lượng Hoa Kỳ đã thực hiện trước cuộc chiến tranh Iraq và cũng chính Hoa Kỳ đã ra tay trước khi cuộc chiến tranh Libya khởi sự. Thế nhưng, những kết quả này sẽ khó khăn hơn nhiều để đạt được ở Syria.
Giảng viên quân sự Đại Úy Gundersen trình bầy: “Nếu như có một nghị quyết và người ta cũng đã quyết định thực hiện một cuộc can thiệp nhân đạo với các lực lượng trên bộ thì người ta sẽ phải khởi công chiến dịch quân sự này bằng cách thiết lập được thế chế ngự không phận trên toàn vùng hoạt động. Syria đã tập trung nỗ lực vào việc phòng không. Đó là một phân bộ quốc phòng đặc biệt của họ. Họ có những hệ thống hỏa tiễn từ mặt-đất-tới-không-trung khác nhau, quan trọng nhất là của Nga, vừa thuộc loại tầm ngắn lẫn tầm dài. Việc này đã tạo nên một độ sâu trong việc phòng vệ và vì thế người ta có thể gặp phải một sức đối kháng rất mãnh liệt”.

Assad sẽ còn “ngồi lại thêm một thời gian nữa”
Theo tin tức tình báo ngoại quốc, phe nổi dậy ở Syria đã được cung cấp vũ khí từ nhiều nguồn khác nhau; theo đó dụng cụ và vũ khí ấy vẫn được chuyên chở băng qua biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Đây cũng có thể là một chiến dịch đầy may rủi. Nguyên nhân là phe đối lập lộ hình là những phân bộ. Họ dường như chỉ có một sự đồng thuận là chế độ đương quyền phải ra đi. Đấy lại thêm những vấn đề mới nữa đối với một cuộc can thiệp quân sự. Theo các chuyên gia, bao lâu Bashar al-Assad còn được sự ủng hộ của giới ưu tú trong nước bấy lâu ông ta còn được yên vị.
Sĩ quan Per Christian Gundersen kết luận: “Phải, tôi nghĩ là Assad có thể còn ngồi thêm một thời gian nữa. Ông ta có thể tự hỏi: Hoa Kỳ có chú tâm vào việc can thiệp không? Không! - Nga vẫn tiếp tục hỗ trợ chứ? Đúng! - Quân đội vẫn trung thành? Đúng!”.
Giải pháp trọng yếu là tạo nên được tình trạng chia rẽ trong nội bộ của giới ưu tú ấy sao cho người ta nhận thấy rằng chẳng còn thích hợp nữa khi Assad làm Tổng Thống. – (HM)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài và hình ảnhn trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.