WASHINGTON - Hiện nay nền độc lập về năng lượng đang xích lại gần hơn trong tầm tay với của Hoa Kỳ, ở vào một khoảng cách gần nhất tính từ non 20 năm nay, theo báo Bloomberg số ra ngày 6-2-2012. Tự túc về năng lượng đã trở thành mục tiêu hàng đầu mà nước Mỹ lâu nay vẫn theo đuổi, kể từ khi xảy ra cuộc cấm vận dầu hỏa của các nước Ả Rập trong năm 1973, gây ra một cuộc suy thoái và làm cho dân Mỹ phải đứng xếp hàng rồng rắn tại các cây xăng.
Thế nhưng, sau khi bài báo Bloomberg lạc quan loan báo như thế, thì vào hôm 9-2-2012, một bài báo trên nguyệt san The Atlantic Monthly lại viết rằng chuyện độc lập tự túc về năng lượng của Mỹ chẳng qua chỉ là một huyền thoại mà thôi, vì Hoa Kỳ không thể nào chĩa mũi khoan cắm xuống tận nền độc lập năng lượng nhanh như thế được. Một vấn đề hết sức nóng bỏng, với hai quan điểm kình địch, khiến cho độc giả phải thắc mắc phân vân: Thực hư như thế nào đây nhỉ?

Sản lượng dầu khí của Mỹ tăng vọt
Theo Bloomberg cho biết, tổng sản lượng dầu hỏa của Hoa Kỳ đã tăng lên tới mức độ cao nhất, tính từ tám năm nay. Hiện thời Mỹ đang sản xuất ra được khí đốt thiên nhiên nhiều đến nỗi giờ đây chính phủ Hoa Kỳ có thể chấp thuận thành lập một tổng trạm để xuất cảng khí đốt, trong khi trước đây chính phủ Mỹ cách đây bốn năm từng lên tiếng báo động về nhu cầu khẩn thiết của chuyện gia tăng khối lượng nhập cảng dầu khí vào Mỹ.
Công ty Methamex Corp., hãng lớn nhất trên toàn thế giới trong ngành chế tạo nhiên liệu sinh học methanol, cho biết rằng họ sẽ giải thể một nhà máy ở Chile, và sẽ lắp ráp lại cơ sở ấy ở tiểu bang Louisiana, để tận dụng lợi thế là khí đốt thiên nhiên hiện nay ở Hoa Kỳ có giá thấp.
Ngoài ra, những tiêu chuẩn cao hơn về số lượng dặm đường xe chạy và việc sử dụng ethanol do liên bang ra lệnh, cùng với tốc độ chậm chạp của sự tăng trưởng kinh tế, đã làm cho nhu cầu bị hạn chế lại nhiều hơn. Kết quả là Hoa Kỳ đã đảo ngược lại được tình trạng suy giảm kéo dài từ hai chục năm nay, trong vấn đề độc lập về mặt năng lượng của nước Mỹ, làm gia tăng mức tỉ lệ của nhu cầu được đáp ứng từ những nguồn cung cấp nội địa trên sáu năm qua, tăng lên tới chừng 81 phần trăm cho đến hết 10 tháng đầu tiên của năm 2011, theo những dữ liệu do Bloomberg soạn thảo từ Bộ Năng Lượng. Đấy là mức gia tăng cao nhất tính từ năm 1992.
Ông Adam Sieminsky, người được Tổng Thống Barack Obama bổ nhiệm làm nhân vật đứng đầu cơ quan Quản Trị Thông Tin Năng Lượng Hoa Kỳ, nói: “Trong vòng 40 năm nay, chỉ có các chính khách và tác giả thỉnh thoảng viết bài đăng trong tạp chí Popular Mechanics, mới nói về chuyện đạt cho được nền độc lập năng lượng. Nhưng hiện nay điều này xem ra không còn phải là một ý tưởng kỳ cục nữa”.

Những hàm ngụ rộng lớn
Với khả năng có thể làm cho Hoa Kỳ trở thành quốc gia đứng đầu toàn thế giới trong việc sản xuất ra năng lượng, sự thay đổi này chứa đựng những hàm ngụ rộng lớn đối với nền kinh tế và an ninh quốc gia của Mỹ – chẳng hạn như làm gia tăng mức thu nhập của các gia đình, tạo thêm nhiều công ăn việc làm và tăng mức thu nhập của chính phủ, cắt giảm mức thâm thủng mậu dịch, tăng cườg củng cố sức cạnh tranh của các hãng sản xuất chế tạo, cũng như tạo điều kiện tăng lên tính cách uyển chuyển linh động trong việc ứng phó với tình trạng bất ổn hỗn loạn tại khu vực Trung Đông giàu dầu khí.
Theo những dữ kiện do Bloomberg đúc kết, thì khả năng tực túc năng lượng của Hoa Kỳ tăng lên dần dần từ năm 2005, khi nó chạm mức thấp là 70 phần trăm. Tổng sản lượng dầu thô khai thác được trong nước đã tăng 3,6 phần trăm trong năm 2011, lên tới trung bình 5,7 triệu thùng mỗi ngày, tức là mức cao nhất tính từ năm 2003, theo Bộ Năng Lượng Hoa Kỳ cho hay. Khối lượng sản xuất khí đốt thiên nhiên đã vọt lên tới 22,4 ngàn tỉ bộ vuông trong năm 2010, cao hơn so với mức 20,2 ngàn tỉ bộ vuông trong năm 2007, là năm mà Ủy Ban Điều Tiết Năng Lượng Liên Bang lên tiếng khuyến cáo về nhu cầu gia tăng khối lượng dầu thô nhập cảng vào đất Mỹ. Giá dầu đã hạ xuống hơn 80 phần trăm từ năm 2008.
Đồng thời, hiệu năng về năng lượng của loại xe chở hành khách trung bình đã góp phần làm hạn chế bớt nhu cầu sử dụng nhiên liệu. Mức hiệu năng ấy đã tăng lên tới 29,6 dặm/gallon trong năm 2011, cao hơn mức hiệu năng là 19,9 dặm/gallon vào năm 1978, theo cơ quan Quản Trị An Toàn Giao Thông Xa Lộ Quốc Gia cho biết.
Lần sau cùng mà Hoa Kỳ đạt được khả năng tự túc năng lượng là vào năm 1952, cách đây đúng 60 năm. Mặc dù Mỹ vẫn nhập cảng một số dầu hỏa, nhưng những khối lượng xuất cảng, trong đó có xuất cảng than, đã trổi vượt hơn những mức nhập cảng nhiên liệu vào Hoa Kỳ.

Những mối quan ngại về môi trường sinh thái
Việc khuếch trương sản lượng dầu khí không phải là không có bề trái của nó. Các nhà bảo vệ môi trường sinh thái nói rằng vấn đề khai thác khí đốt thiên nhiên, nhất là bằng phương pháp “dịch lực liệt giải” (hydraulic fracturing, còn gọi là fracking), đang làm nhiễm bẩn những nguồn cung cấp nước để uống. Các công ty năng lượng thường khoan xuống vùng đá hiệt nham Utica để khai thác khí đốt, bằng phương pháp dịch lực liệt giải. Theo phương pháp này, người ta bơm nhiều nước và những dung dịch chất lỏng hóa học, để tạo ra áp lực làm cho những lớp đá phiến bị rạn nứt, để dễ dàng hút khí lên được. Nhưng những hóa chất này lại có tính cách độc hại, làm ô nhiễm môi trường, vì vậy trở thành một tiến trình kỹ thuật gây ra nhiều tranh cãi. Kỹ thuật fracking cho phép thu được những trữ lượng lớn khí thiên nhiên, mà trước đây vượt ra ngoài tầm khai thác, từ những tầng hiệt nham dày đặc nằm sâu hơn một dặm tính từ mặt đất. Hiện tượng giảm giá cả hơi ga thiên nhiên cũng làm cho việc sử dụng những nguồn cung cấp các loại năng lượng thay thế – chẳng hạn nhưng năng lượng mặt trời, năng lượng gió và năng lượng hạt nhân – trở thành bớt phần hấp dẫn hơn, cũng như đe dọa gắn liền tương lai Hoa Kỳ chặt chẽ hơn nữa vào những chất hydrocarbon (tức dầu hỏa và khí đốt), để cung cấp nhiên liệu cho nền kinh tế lớn nhất trên toàn thế giới này. Tuy nhiên những mối lo ngại này có lẽ không đủ trọng lượng để thắng thế đối với những lợi ích do một nền độc lập nhiều hơn về năng lượng đem lại cho Hoa Kỳ.

Tác động trên những mức thâm thủng mậu dịch và nền an ninh quốc gia
Việc tăng sản lượng dầu hỏa và giảm mức tiêu thụ sẽ làm hạ bớt nhu cầu nhập cảng, cắt giảm mức thâm thủng mậu dịch quốc gia, và củng cố cho trị giá của đồng Mỹ kim, theo nhận định ông của Sieminski, hiện nay là kinh tế gia chính về năng lượng, làm việc tại chi nhánh ngân hàng Deustche Bank của Đức ở Washington. Với tình trạng giá một thùng dầu hỏa vào khoảng 100 Mỹ kim, thì một mức giảm bớt 4 triệu thùng mỗi ngày trong khối lượng dầu hỏa nhập cảng sẽ làm giảm bớt được 145 triệu Mỹ kim trong mức thâm thủng, theo Bộ Thương Mại Hoa Kỳ cho biết.

Tự túc năng lượng: hiện thực hay là huyền thoại?
Trên đây là quan điểm của Rich Miller, Asjylyn Loder và Jim Polson trong bài báo đăng trên tờ Bloomberg, nhưng sau đó, vào hôm 9-2-2012, Jordan Weissmann viết một bài nhận định đăng trên nguyệt san The Atlantic Monthly, với tựa đề “The Myth of Energy Dependence” (Huyền thoại của độc lập năng lượng), trong đó ông có nhắc tới bài do Miller và các đồng tác giả viết. Ký giả Weissmann cho rằng sự tự túc về năng lượng của Hoa Kỳ chẳng qua chỉ là ngôn từ hùng biện đao to búa lớn mà thôi.
Ông Weissmann nhắc lại lai lịch của từ ngữ “độc lập năng lượng”, có từ thời Tổng Thống Richard Nixon trong một sáng kiến được mệnh danh là “Project Independence” (Dự Án Độc Lập). Số là vào những ngày tháng đen tối trong năm 1973, khi xảy ra cuộc cấm vận dầu hỏa Ả Rập, ông Nixon thề quyết rằng cho tới cuối thập niên ấy sẽ chấm dứt tình trạng Hoa Kỳ bị lệ thuộc vào những nguồn năng lượng nhập cảng từ ngoại quốc. Thế nhưng rủi thay, mọi chuyện không xuôi nghè lọt ngạch như ông tưởng, và rồi giấc mộng ông bày ra đã lây lất dai dẳng qua mấy đời tổng thống kế tiếp, Cộng Hòa cũng như Dân Chủ. Mãi cho đến hôm nay, không chỉ các nhà chính trị vẫn mơ màng như vậy. Từ năm ngoái đến lúc này, ý tưởng về chuyện tự túc năng lượng càng ngày càng sát với tầm tay với của Mỹ đã trở nên một lối suy nghĩ thời thượng khả kính.
Weissman thẳng thừng nêu đích danh bài báo trên đây của Bloomberg, cũng như một bài khác đăng trên tờ Financial Times trong tháng 10 năm ngoái, với nhan đề “Pendulum Swings On American Oil Independence” (Quả lắc xoay về phía độc lập dầu hỏa Mỹ). Trong bài thứ nhì này, Daniel Yergin – một phân tích gia nổi tiếng về dầu hỏa và từng đoạt giải thưởng báo chí Pulitzer Prize – lập luận rằng trung tâm của việc sản xuất dầu hỏa thế giới có thể sẽ từ Trung Đông dời sang Tây Bán Cầu. Dĩ nhiên Weissmann đồng ý rằng có nhiều lý do khiến cho người ta lạc quan đến như vậy. Chẳng hạn như việc phát triển những trữ lượng hiệt nham khổng lồ, khiến cho Hoa Kỳ trở thành nước lớn duy nhất trên toàn thế giới sản xuất ra khí đốt thiên nhiên.
Thế nhưng, Weissmann nói rằng ngay cả khi Hoa Kỳ tiến gần hơn tới nền độc lập về nhiên liệu, thì những xác suất đạt tới tình trạng ấy cũng rất mong manh, nhất là khi nền kinh tế Hoa Kỳ vẫn cứ vận hành được là nhờ vào dầu hỏa. Dù những tiến bộ kỹ thuật đã giúp cho Mỹ tiếp cận được những nguồn trữ lượng dầu khó khai thác, tại một số tiểu bang như Florida, thì việc tận thu được những nguồn dầu khác vẫn sẽ đòi phải có những hệ thống kỹ thuật tối tân và hiện thời Hoa Kỳ chưa sắm được. Weissmann lưu ý rằng cần phải có thái độ trung dung và khôn ngoan trong những niềm hy vọng mong đạt tới được sự tự túc về năng lượng, vì bao lâu thói quen thâm căn cố đế thích nhờ cậy vào dầu hỏa để vận hành nền kinh tế Mỹ vẫn cứ kéo dài, dù là trong 20 năm nữa, thì nhờ cậy vẫn dẫn đến lệ thuộc!
Như đã nói ở trên, lần sau cùng mà Hoa Kỳ đạt được khả năng tự túc năng lượng là vào năm 1952, cách đây đúng 60 năm. Nay với những lời tiên đoán và loan báo đầy lạc quan, bị phản bác bởi những nhận định tuy không bi quan nhưng khá dè dặt, giới tiêu thụ và đóng thuế ở Hoa Kỳ vẫn cứ phải thắc mắc và trông mong, trong khi vẫn lệ thuộc vào tình hình kinh tế Mỹ hiện đang cố gắng vực dậy vươn lên từ cơn suy thoái trì trệ. Phải chăng để giải quyết vấn đề lệ thuộc năng lượng, mũi khoan phân tích cần phải cắm sâu hơn vào những lớp địa tầng tâm lý xã hội và lợi nhuận kinh doanh – chẳng như thói quen sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng dầu và khí đốt), mà sức thúc đẩy vô hình đằng sau hẳn vẫn là lợi nhuận kếch xù của những công ty xăng dầu làm ngơ với những loại năng lượng thay thế khác, sạch hơn, xanh hơn, và có thể rẻ hơn có thể cạnh tranh với loại nhiên liệu mà những công ty này cung cấp? Trong lúc mơ ước và trông đợi sự trở lại với độc lập năng lượng sau 60 năm, thì dân Mỹ cứ việc tiếp tục rót tiền ra để bơm xăng! - (HG)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.