Sunday, 18/11/2018 - 09:04:15

Ngân sách California đang thặng dư, vẫn phải đề phòng lúc suy thoái


Phó Thống Đốc Gavin Newsom (bên phải) đang vỗ tay dành cho Thống Đốc Jerry Brown sau bài diễn văn tường trình về tình trạng tiểu bang đầu năm 2013. Khi nắm chức thống đốc đầu năm tới đây, ông Newsom được thừa hưởng một ngân sách thặng dư $14.8 tỷ Mỹ kim do ông Brown để lại. (Getty Images)

SACRAMENTO – Khi bắt đầu điều hành tiểu bang đầu năm 2019, Thống Đốc đắc cử Gavin Newsom được thừa hưởng một món quà do Thống Đốc Jerry Brown để lại. Đó là một ngân sách tiểu bang được thặng dư khá nhiều, dồi dào với mức thu nhập không bị hạn chế, quá dồi dào đến nỗi các chuyên gia phân tích tài chánh hàng đầu khó tìm ra đúng từ ngữ để mô tả ngân sách đó.

Triển vọng tài khóa hàng năm do Văn Phòng Phân Tích Nghị Viện đã nhận xét,“Ngân sách khá tốt đẹp. Thật khó mà phóng đại mức độ tốt đẹp của tình trạng ngân sách hiện nay.”

Những chiều hướng kinh tế đang thật là sáng sủa đến nỗi Văn Phòng Phân Tích Gia Nghị Viện dự đoán một thặng dư ngân sách tiểu bang sẽ lên tới $14.8 tỷ Mỹ kim trong năm tới, trừ khi Nghị Viện tiểu bang quyết định chi tiêu số tiền đó hoặc cắt giảm thuế.

Nghị Viện và ông Newsom có thể noi theo ông Brown mà dùng số tiền đó, để tiếp tục đề phòng cho một cuộc suy thoái kinh tế. Tiểu bang sẽ có khoảng $30 tỷ tiền dự trữ để vượt qua được cơn suy thoái vào mùa hè năm 2020.

Hoặc các nhà lập pháp có thể dùng số tiền đó để tài trợ một số chương trình mà ông Brown đã nhiều lần gạt bỏ trong những năm cuối ông giữ chức vụ thống đốc, chẳng hạn như mở rộng việc bảo hiểm chăm sóc y tế cho những người di cư không có giấy tờ hợp lệ, hoặc đưa thêm tiền vào những chương trình nhằm giúp đỡ những cư dân California có mức lợi tức thấp.

Bản phúc trình của phân tích gia cũng đưa ra một lời cảnh cáo đáng chú ý. Đó là tình trạng tài chánh của chính quyền California có thể thay đổi đột ngột, vì tùy thuộc vào thuế lợi tức từ những người kiếm được nhiều tiền, và những mức thuế này có thể giảm mạnh trong một đợt suy thoái.

Một thí dụ là vào tháng 11, 2000 Văn Phòng Phân Tích Nghị Viện từng dự đoán rằng chính phủ tiểu bang sẽ tích lũy một mức thặng dư $10.3 tỷ trong các năm ngân sách 2001-2002.

Thế nhưng một cuộc suy thoái trên thị trường cổ phiếu ngành điện toán bỗng xảy ra, đưa đến sự việc Nghị Viện California phải đối phó mức thâm thủng $12.4 tỷ Mỹ kim.

Bài học lịch sử đó đã đè nặng lên các nhà lập pháp Dân Chủ, và cho đến nay họ vẫn chưa tiết lộ sự việc họ có sẵn sàng tài trợ cho các chương trình mới, hay sẽ tiếp tục đi theo chính sách tiết kiệm như của ông Brown.

Dân Biểu Phil Ting, chủ tịch Ủy Ban Ngân Sách Hạ Viện ở San Francisco, nói, “Chúng tôi phải rất cẩn thận về việc chi tiêu đang diễn ra. Rõ ràng là chúng tôi cần phải tiết kiệm nhiều tiền hơn nữa.”
Dự báo này xem xét hai tình huống có thể xảy ra cho nền kinh tế tiểu bang trong mấy năm tới. Trong một tình huống, nền kinh tế sẽ tiếp tục phát triển. Trong tình huống kia, một cuộc suy thoái bắt đầu. Mức khác biệt về thu nhập cho các chương trình của chính phủ có thể là $46 tỷ.

Nếu Nghị Viện và Thống Đốc đắc cử Gavin Newsom quyết định tiết kiệm số tiền thặng dư, Văn Phòng Phân Tích Gia Nghị Viện dự đoán rằng có lẽ tiểu bang sẽ có đủ tiền dự trữ để vượt qua được một cơn suy thoái nhẹ, mà không có những mức thâm thủng hoặc phải cắt giảm nghiêm trọng.

Trong khi đó các nhà lãnh đạo tiểu bang, nổi bật nhất là Thống Đốc Brown, đã cảnh cáo rằng một cuộc suy thoái sắp ló dạng. Văn phòng của ông báo cáo rằng đợt khuếch trương kinh tế dài nhất của tiểu bang đã diễn ra từ năm 1991 cho tới năm 2001.

Đợt mở rộng kinh tế hiện thời, có từ điểm thấp nhất của cuộc suy thoái mới đây nhất, đang tiến vào năm thứ 10 của nó, vì vậy ông lo ngại chu kỳ suy thoái sắp xảy ra, tiểu bang cần dự trự tiền để đối phó.
Ông Brown lên nhậm chức trong năm 2011, gặp phải mức thâm thủng ngân sách $27 tỷ. Ông rời khỏi chức vụ với số tiền thặng dư gần $9 tỷ.

Ông Brown đã ký một ngân sách tiểu bang $201 tỷ trong tháng Bảy. Tổng ngân quỹ lên tới gần $139 tỷ, tức là $70 tỷ nhiều hơn so với số tiền được chi tiêu từ ngân quỹ đó trong năm 2011-12.
Trong một cuộc họp báo vào tháng Năm về ngân sách, ông Brown nói, “Đây là một thời điểm để tiết kiệm cho tương lai của chúng ta, không nên đưa ra những lời hứa hẹn gây tốn kém mà chúng ta không thể giữ được. Trước đây tôi từng nói điều đó, và tôi sẽ nói lại lần nữa: Lúc này chúng ta nên làm hư mọi việc.”

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp