Vanessa White/Viễn Đông

WASHINGTON – Tiếp theo những tin tức do nhật báo Viễn Đông loan báo về vấn đề giáo dục đại học ở California, mới đây trong ngân sách do ông đề nghị cho năm 2013, Tổng Thống Barack Obama đã tiết lộ những kế hoạch nhằm hỗ trợ cho các sinh viên và gia đình trên toàn quốc Hoa Kỳ.

Vào hôm 13-2-2012, tại trường đại học cộng đồng Northern Virginia Community College (NOVA), Tổng Thống Obama nói cho các sinh viên biết về những kế hoạch ngân sách của ông, trị giá 3,8 ngàn tỉ Mỹ kim: “Chúng tôi phải cố gắng bảo đảm rằng giáo dục là một điều có sẵn và vừa với tầm khả năng tài chánh cho tất cả những người nào muốn đi học. Trong số các bạn đây có những người đang cân bằng chuyện làm việc đồng thời với chuyện đi học”. Ông chia sẻ câu chuyện của một sinh viên ở NOVA, tên là Mike, từng làm việc mười năm trong ngành địa ốc cho vay tiền mua nhà, trước khi ngành này xuống dốc vào cuối năm 2001. Ông Mike quyết định “làm lại từ đầu”, làm nghề bán vật liệu xây dựng, cho đến khi thị trường gia cư sụp đổ, khiến cho ông cố gắng tìm cách xoay sang làm nghề khác. Ông có khiếu về máy móc điện toán, và hình dung ra mình sẽ làm việc trong ngành an ninh tin học, nơi có rất nhiều công việc để vào làm. Cũng may mắn cho Mike, đại học NOVA có một chương trình an ninh tin học. Trong khi vẫn đi làm nghề phụ là tài xế lái xe limousine, ông Mike đã theo học các lớp tại NOVA, và lấy được hai chứng chỉ, hoàn tất với mức điểm 4.0. Hiện nay, ông đang theo học để lấy văn bằng hai năm của đại học cộng đồng. Tổng Thống Obama nói: “Khi tốt nghiệp, Mike sẽ đến được với một mạng lưới bao gồm hơn 40 công ty và cơ quan chính phủ, giúp cho ông tìm được một chỗ làm. Chúng ta cần có thêm những câu chuyện giống như chuyện của Mike”

* Ngân sách ảnh hưởng đến các cộng đồng Á Châu

Khi chia sẻ với các sinh viên về chuyện của Mike, Tổng Thống Obama không nhắc đến chuyện là ngôn ngữ chính của Mike có phải là tiếng Anh hay không. Ông cũng chẳng đề cập tới chuyện Mike ra đời ở Mỹ hay không, hoặc cha mẹ ông bà của ông ấy đã được sinh ra tại Hoa Kỳ hay không.

Trong bài diễn văn của ông, Tổng Thống Obama không đề cập đến tình trạng chênh lệch thiếu cân đối về giáo dục học hành và công ăn việc làm, tác động đến những cộng đồng trên khắp nước Mỹ mà đa số là những người di dân, chẳng hạn như cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Tuy nhiên, ông có công bố một tài liệu trình bày những dữ kiện trong ngân sách của ông có liên quan tới các cộng đồng người Mỹ gốc Á Châu và gốc Các Đảo Thái Bình Dương (TBD).

Tổng Thống Obama ấn định 11 triệu Mỹ kim, được bao gồm trong ngân sách ấy, dành cho việc “thăng tiến quyền công dân thông qua những chương trình giáo dục và chuẩn bị”, hỗ trợ cho việc giúp cho những người mới nhập cư ở Hoa Kỳ, cũng như công nhận rằng có gần 2 phần 3 trong tổng số những người Mỹ gốc Á Châu TBD đều đã được sinh ra ở một nước khác.

Trong tháng 10 năm 2011, nhật báo Viễn Đông đưa tin về những buổi hội thảo cố vấn về việc làm đơn xin nhập quốc tịch của Trung Tâm Pháp Lý Người Mỹ Gốc Á Châu Thái Bình Dương (APALC). Viễn Đông cũng đã phỏng vấn cô Phạm Quỳnh, Biện Hộ Viên Pháp Lý Cộng Đồng của APALC. Cô nói rằng việc đạt được quyền công dân là một điều nền tảng cho chuyện đạt được “Giấc Mơ Mỹ”. Một cách thiết thực, những cuộc hội thảo này giúp cho những thường trú nhân hợp pháp nộp đơn xin nhập quốc tịch Hoa Kỳ. Trong những buổi hướng dẫn ấy, các giới chức và những tình nguyện viên của APALC giúp cho những người trong cộng đồng Việt Nam xác nhận những điều kiện mà họ hội đủ, để xin trở thành công dân Mỹ, giúp họ điền vào những mẫu đơn xin nhập quốc tịch, và cung cấp tin tức cũng như những tài liệu giáo dục, để chuẩn bị cho họ đi gặp phỏng vấn về chuyện nhập quốc tịch.

Khi bài báo này lên khuôn, cô Quỳnh chưa hồi đáp yêu cầu của Viễn Đông xin bà bình luận về chuyện liệu tổ chức hướng dẫn điền đơn xin quốc tịch như thế sẽ hội đủ điều kiện hay không để nhận được ngân khoản tài trợ của liên bang, do ngân sách của Tổng Thống Obama phân phối, hoặc về vấn đề những hệ quả nào mà ngân khoản ấy có thể gây ra trên những cuộc hội thảo hướng dẫn điền đơn.

Ngân sách của Tổng Thống Obama cũng hỗ trợ cho Đạo Luật Phát Triển, Hỗ Trợ và Giáo Dục Cho Vị Thành Niên Ngoại Quốc (DREAM Act), cho phép những người nào không có giấy tờ hợp lệ trước đây đến Hoa Kỳ trong độ tuổi vị thành niên, có được một con đường đỡ gắt gao hơn dẫn họ đến qui chế thường trú nhân, nếu họ tốt nghiệp từ một trường trung học Mỹ, hoàn tất hai năm quân dịch, hoặc đã học xong bốn năm tại một trường đại học. Đạo luật DREAM còn phải được thông qua tại Quốc Hội. Tuy nhiên, California đã ký một phiên bản dự luật DREAM của tiểu bang, để biến thành một đạo luật chính thức trong tháng 10 năm 2011.

Ngoài chuyện có liên quan tới hệ thống giáo dục đại học của California, bằng cách hỗ trợ cho dự luật DREAM, ngân khoản của Tổng Thống Obama còn có thể tiếp tục cung cấp 8,1 triệu Mỹ kim, dành cho những chương trình Các Thể Chế Phục Vụ Người Mỹ Gốc Á Châu và Gốc Bản Xứ Các Đảo Thái Bình Dương (AANAPISI). Những chương trình này cung cấp tài trợ cho các trường đại học phi lợi nhuận, công lập cũng như tư thục, với những sĩ số sinh viên bao gồm ít nhất 10 phần trăm những người gốc Á Châu TBD. Những trường đại học thuộc hệ thống California State University, chẳng hạn như CSU Sacramento và CSU Eastbay, cũng như hệ thống Các Đại Học Cộng Đồng California (CCC), như hai trường Coastline Community College và Santa Monica College, đều là những trường AANAPISI được chỉ định, bảo đảm nhận được ngân quỹ tài trợ của liên bang, mà ngân sách của Tổng Thống Obama có thể tiếp tục cung cấp.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ chuyện những ngân khoản tài trợ ấy sẽ thực sự cung cấp giáo dục phẩm chất cao như thế nào, cho các sinh viên người Mỹ gốc Á Châu tại những trường đại học thuộc hệ thống CSU, như nhật báo Viễn Đông đã đưa tin vào hôm 14-2-2012, cho biết rằng CSU đã chấp thuận một đợt tăng học phí khác cho học kỳ mùa Thu 2012. Trong khi đó, những khoản cắt giảm trong ngân sách các trường đại học của California đều đang được xem xét trong đề nghị ngân sách của Thống Đốc Jerry Brown.

Ngỏ lời với các trường đại học, Tổng Thống Obama nói: “Người ta không thể nào cứ tăng mức học phí, mà vẫn trông mong chúng tôi tiếp tục chi tiền ra thêm nữa. Nếu người ta không ngăn cản việc tăng tiền học, thì chuyện dùng tiền của giới đóng thuế mà tài trợ cho các trường sẽ giảm bớt đi thôi”.

* Sự minh bạch về ngân sách

Liên quan tới chuyện lấy tiền của giới thọ thuế mà tài trợ cho ngân sách của Tổng Thống Obama, Dân Biểu Ed Royce, Cộng Hòa - California, đã gởi một bức thư cho giới cử tri trong địa hạt bầu cử vào hôm 13-2-2012, thông báo cho họ biết về việc thông qua H.R. 3581, tức là Đạo Luật Minh Bạch Ngân Sách và Kế Toán. Dân Biểu Royce ủng hộ cho quyết nghị này, mà theo như ông viết là một nỗ lực “nhằm tu chỉnh lại ngân sách sứt mẻ của Washington, và bảo đảm rằng những đồng Mỹ kim của giới nộp thuế đều được chi tiêu một cách khôn ngoan, nếu không thì đừng chi ra một đồng nào cả”.

Nói một cách cụ thể, quyết nghị này “công nhận tác động về ngân sách của các Cơ Sở Kinh Doanh Được Chính Phủ Bảo Trợ (GSE), bằng cách chính thức đưa những thực thể này vào trong ngân sách”. Các Cơ Sở Kinh Doanh Được Chính Phủ Bảo Trợ là những công ty do Quốc Hội Hoa Kỳ lập ra, để cải thiện dòng lưu chuyển tín dụng cho những lãnh vực nhất định trong nền kinh tế Hoa Kỳ. Sallie Mae là một cơ sở như thế, do Quốc Hội Mỹ thành lập vào năm 1972, nhằm vào mục tiêu là lãnh vực giáo dục, bằng cách cung cấp những khoản tiền dành cho sinh viên vay. Đến năm 2004, công ty này trở nên một công ty hoàn toàn tư nhân, chấm dứt tình trạng chính thức của nó là có liên quan đến chính phủ; tuy nhiên, theo tin tức cho biết thì Sallie Mae vẫn là công ty lớn nhất chuyên cung cấp những khoản tiền cho sinh viên vay với sự bảo hiểm của liên bang.

Những thí dụ về những các Cơ Sở Kinh Doanh Được Chính Phủ Bảo Trợ mới đây hơn là Fannie Mae và Freddie Mac, hiệp hội và công ty chuyên cho vay tiền mua nhà, đã được coi là chịu trách nhiệm trong việc gây ra hàng tỉ Mỹ kim tiền nợ quốc gia, bất chấp làm thiệt hại cho những người đóng thuế, cũng như gây ra cuộc khủng hoảng địa ốc gia cư trong năm 2008.

Dự luật H.R. 3581 còn phải được biểu quyết tại Thượng Viện, và ngân sách của Tổng Thống Obama không đả động gì đến những tin tức về tài trợ liên quan tới các Cơ Sở Kinh Doanh Được Chính Phủ Bảo Trợ này.