Saturday, 11/08/2018 - 10:12:23

Nhà báo Bùi Tín qua đời


Bùi Tín (Tường An)

PARIS - Nhà báo Bùi Tín đã trút hơi thở cuối cùng vào lúc 1:25 sáng thứ Bảy, 11 tháng 8, 2018 tại bệnh viện André Grégoire ở Montreuil, ngoại ô Paris, Pháp, hưởng thọ 91 tuổi.

Nhà báo Tường An (hay Ca Dao), một trong những người thân thiết nhất của ông Bùi Tín, nói với đài BBC rằng, bệnh viện đã báo tin cho bà lúc 1:30 giờ sáng rằng ông đã không qua khỏi đợt chữa trị mới nhất.
Ông Tín bị suy thận, suy tim và huyết áp thấp. Ông Bùi Tín có một con trai ở Canada và một con gái ở Việt Nam. Ông cũng có một em gái sống ở California.

Gia đình cùng một số bạn bè đang tiến hành thủ tục tổ chức tang lễ cho ông. Bùi Tín đã nhập viện từ hôm 13 tháng 7 nhưng đến một tuần sau thì bà Tường An mới biết tin vì ông sống một mình không có người thân tại Pháp.

Bà cho biết khi đó tình hình sức khỏe ông vẫn ổn định, nhưng thời tiết ở Pháp nóng nực khiến ông khó thở và có thể khiến tình trạng sức khỏe trở nên tệ hơn.

Vào ngày thứ Tư, 8/8, ông nhập viện André Grégoire để chữa trị và ở trong tình trạng hôn mê.
"Khi tôi vào thăm bác ở nhà thương mới thì tình trạng ông xấu đi nhiều. Gọi mãi mắt bác mới hấp háy, miệng khô, thở khò khè," bà Tường An kể có gọi điện thoại với người con gái của ông Bùi Tín tại Việt Nam, cho ông nghe tiếng con gái qua điện thoại.

"Cô con gái gào khóc nức nở, gọi 'Bố ơi, bố có nghe thấy con không?' và tôi thấy miệng bác phát ra như một âm thanh, không giống tiếng thở khò khè bình thường mà giống như cố gắng muốn nói 'Bố có nghe con'. Nên tôi tin bác chưa hoàn toàn trong cơn mê."

Đến nửa đêm 10/8 bác sĩ cho bà biết họ quyết định lọc thận cho ông như một biện pháp chữa trị cuối cùng dù nguy cơ rất cao. Nhưng ông đã không qua khỏi và đã ra đi trong cơn hôn mê vào sáng sớm thứ Bảy.

Bà Tường An cho biết ông Bùi Tín sống một mình ở một căn chung cư nhỏ ở Paris. Căn hộ nằm ở tầng ba, không có thang máy nên ông cũng có một người thường xuyên đến để đi chợ, nấu ăn và dọn dẹp.
"Cách đây vài năm, ông đã nhập viện một lần và từ đó ông đã chuẩn bị trước hậu sự.
"Trước khi bác mất, bác đã viết sẵn một cái cáo phó, một tâm thư cho bạn bè, viết thư cho hai đứa con yêu của bác và cũng viết rõ tất cả những ai sẽ phải làm gì.

"Nguyện vọng của bác Bùi Tín là được hỏa thiêu tại đây. Bác có giao cho tôi liên lạc với nhà chùa để làm lễ cầu siêu sau đó hỏa thiêu và tro của bác được những người thân giữ."

Nhà báo Bùi Tín sinh năm 1927 tại Hà Đông. Ông là con trai Thượng thư Bùi Bằng Đoàn của triều đình Nguyễn và sau là một bộ trưởng trong chính phủ Việt Minh của Hồ Chí Minh.

Bùi Tín nhập ngũ năm 18 tuổi và gia nhập Việt Minh. Ông sau trở thành một Đại tá và sĩ quan cao cấp của Quân Đội Nhân Dân Việt Nam. Ông có nói ông là người đi cùng đơn vị xe tăng đầu tiên đâm đổ cổng Dinh Độc Lập vào ngày 30 tháng 4, 1975.

Bản thân ông Bùi Tín có các bài nói về hành động ông "tiếp nhận" sự đầu hàng từ Tổng Thống VNCH Dương Văn Minh, nhưng sau khi ông Tín trở thành nhà bất đồng chính kiến tại Pháp, báo chí chính thống của CSVN bắt đầu nêu ra cách nhìn khác nói Đại tá Bùi Tín không phải là đại diện của VNDCCH làm chuyện đó.

Tháng 9, 1990 ông sang Pháp dự hội nghị hàng năm của báo L'Humanité (Nhân Đạo) báo của Đảng Cộng sản Pháp rồi quyết định xin tỵ nạn tại Pháp.

Kể từ khi sinh sống ở nước ngoài, ông đã xuất bản nhiều bài báo và sách về hệ thống chính trị của Đảng Cộng sản Việt Nam, gồm hai cuốn nổi tiếng là Hoa Xuyên Tuyết và Mặt Thật.
Các sách báo của ông bị cấm ở Việt Nam.

Bà Tường An nói với đài RFA rằng ông Bùi Tín sống đời tị nạn tại Pháp một mình, ông chỉ có một người con gái nuôi ở nước này nên có lẽ vì thế ông đã chuẩn bị từ lâu cho sự ra đi của mình.
Bà cho biết, “Năm 2011 bác đã viết một tâm thư cho bạn bè, rồi bác viết thư gửi cho hai đứa con yêu quý nhất của bác một người con trai ở Canada, một người ở Việt Nam.

“Bác biết là bác không có thân nhân ở đây, cho nên bác đã chuẩn bị hết: mua bảo hiểm, viết di chúc, và bác viết sẵn một tờ cáo phó, bác để trống những khoảng trống. Bác dặn tôi khi nào bác mất, thì điền vào những chỗ trống đó.

“Bác giao cho tôi nhiệm vụ là phải liên lạc với chùa Khánh Anh và bác mong ước được hỏa thiêu.”
Bà Tường An giải thích, không phải vì thân thiết mà bà nói tốt cho ông Bùi Tín nhưng thật sự ông là một người rất bao dung.

“Chúng ta cũng biết cái quá khứ của ông là một cựu Đại tá Quân đội thì ông cũng có nhiều người không thích ông, mặc dù ông đã đứng về phía những người chống lại độc tài cộng sản.
“Tuy nhiên, mỗi lần nói về vấn đề đó ông đều rất là độ lượng, ông nói rằng: Trong chiến tranh người ta có gia đình chết nên người ta hận thù, điều đó thì cũng dễ hiểu thôi.

“Thí dụ như có người hỏi rằng ông Bùi Tín để cho những người khác nhục mạ ông như vậy, thì ông Bùi Tín nói rằng: Không sao cả, bởi vì tôi tin vào những việc gì mà tôi làm là đúng và tôi tha thứ cho tất cả mọi người.
“Hàng mấy chục năm nay nói chuyện với ông và tôi không bao giờ thấy ở ông một sự hận thù, bực tức với những người không thích ông.”

Đài VOA nói về Bùi Tín

(Trong nhiều năm, ông Bùi Tín đã cộng tác với đài VOA tại Hoa Thịnh Đốn. Dưới đây là bài viết của VOA trước sự ra đi của ông ngày thứ Bảy.)

Sự ra đi của nhà báo Bùi Tín, một trong những nhà bất đồng chính kiến Việt Nam nổi tiếng nhất ở hải ngoại và là blogger lâu năm của VOA, để lại nỗi buồn thương và cảm giác mất mát cho những người quen ông hoặc biết đến ông qua những bài viết sắc sảo từ hàng chục năm qua.

Sau gần một tháng nhập viện trong tình trạng sức khỏe suy yếu, ông qua đời vào sáng sớm ngày 11 tháng 8 ở ngoại ô Paris, Pháp, nơi ông tị nạn chính trị kể từ năm 1990. Ông hưởng thọ 91 tuổi.
“Tôi lặng người đi và cảm thấy rất bất ngờ dù biết bác tuổi đã cao và gần đây cũng ốm yếu,” ông Nguyễn Tường Thụy, một nhà báo độc lập và nhà hoạt động dân chủ, chia sẻ với VOA từ Việt Nam.

Một người lính và một nhà báo, ông Bùi Tín viết nên những chương cuộc đời mình bằng trải nghiệm và hiểu biết của người từng là quan chức cao cấp bên trong nhà nước cộng sản, và sau này bằng sự phản tỉnh được khơi gợi cảm hứng bởi lý tưởng tự do và dân chủ.

“Người ta nói rằng số năm tháng mà mình sống trên cuộc đời này chắc có lẽ không quan trọng bằng những việc mà mình đã làm được khi sống trên quả đất này,” nhà báo Đinh Quang Anh Thái của báo Người Việt nói với VOA từ California. “Ông Bùi Tín đã sống một cuộc đời rất trọn vẹn.”

Bùi Tín nhập ngũ năm 18 tuổi vào thời Cách Mạng Tháng Tám năm 1945 và sau đó trở thành ký giả của báo Quân Đội Nhân Dân Việt Nam với bút danh Thành Tín. Sau biến cố 30 tháng 4, 1975, ông giải ngũ và tiếp tục viết báo, vươn lên đến vị trí phó tổng biên tập báo Nhân Dân, cơ quan ngôn luận chính thức của Đảng Cộng Sản Việt Nam. Ông quyết định xin tị nạn ở Pháp trong một chuyến đi công cán sang Paris vào năm 1990.

Đó là một sự kiện vẫn in sâu trong trí nhớ của ông Phạm Minh Hoàng. Nói chuyện với VOA từ Paris, vị giáo sư và nhà hoạt động nhân quyền này cho biết ông đọc thấy tin ông Bùi Tín đào thoát trên nhật báo Le Monde khi đó.

“Tờ Le Monde đăng chuyện đào thoát của bác khá chi tiết và sau đó họ có đăng một mẩu tin của tờ Nhân Dân phê phán chuyện bác đào thoát,” ông Hoàng kể lại. “Tờ Nhân Dân chế giễu bác, Thành Tín có nghĩa là người giữ chữ tín nhưng mà thực sự ông ấy là người bội tín.”

Phản tỉnh và phản biện

"Bội tín" với chủ nghĩa cộng sản, ông Bùi Tín tìm thấy niềm tin nơi lý tưởng tự do. Ông trở thành một trong những tiếng nói mạnh mẽ chỉ trích chính quyền Việt Nam và cổ súy cho dân chủ và nhân quyền ở quê nhà qua những bài viết phản biện.

Với những trải nghiệm và mối quan hệ của một người trong cuộc, ông đem đến cho độc giả hiểu biết về nội tình của nhà nước cộng sản ít người biết tới, lý giải và phân tích mọi diễn biến bằng sự nhạy bén và am tường của một nhà báo kỳ cựu. Lập luận của ông rành mạch, ngôn ngữ của ông sắc sảo có khi đanh thép xoáy sâu vào vấn đề mà ông bàn luận.

Cộng tác với VOA Tiếng Việt trong tư cách một blogger thường xuyên, ông đã viết hơn 1,000 bài bình luận từ năm 2009 cho tới nay, bám sát mọi sự kiện và diễn biến trong đời sống chính trị, xã hội, kinh tế và văn hóa ở Việt Nam nhưng vẫn luôn để mắt đến thời sự quốc tế, nhất là Trung Quốc và Mỹ.

Ông đả kích gay gắt Luật An Ninh Mạng trong một bài blog đăng ngày 13 tháng 6, một ngày sau khi nó được Quốc hội Việt Nam thông qua. Ở tuổi 91, ông tôn vinh Internet là “túi khôn của nhân loại” và phê phán luật nhằm kiểm soát dữ liệu người dùng này là “phản động.”

Trong một bài viết được chia sẻ hơn 3,000 lần, ông đòi chính quyền phải trả “món nợ lưu cữu” cho người dân là ban hành luật về hội họp, biểu tình.

Và ông luôn dành một tình cảm trân quý đặc biệt cho những nhà hoạt động trong nước, nêu tên và ca ngợi thành tích của họ trong một bài tổng kết đăng vào cuối năm 2017.

“Những gì mà bác để lại là một tài sản hết sức quý giá,” ông Nguyễn Tường Thụy nói. “Tôi không dám nói rộng nhưng đối với tôi Bùi Tín là một người thầy, vừa là nhân cách vừa là nhiệt huyết.”

Ông Thụy, thành viên ban biên tập Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam, cho biết ông đã “ngưỡng mộ” tài viết lách của ông Bùi Tín từ đầu những năm 1970 khi còn là một người lính trẻ mới 20 tuổi đời. Sau khi ông Bùi Tín tị nạn ở Pháp, ông Thụy nói ông thường nghe trộm “đài địch” để theo dõi ông Bùi Tín viết gì vì những bài viết đó “mở mang chúng tôi rất nhiều vấn đề.”

Hội Nhà Báo Độc lập Việt Nam nói trong một thông cáo rằng sự ra đi của ông “là một mất mát to lớn, không chỉ đối với bản thân [hội], mà rộng hơn là phong trào đấu tranh dân chủ - nhân quyền Việt Nam.”
Sự mất mát đó được cảm nhận rõ bởi nhiều nhà hoạt động. Trên mạng xã hội họ loan tin về sự ra đi của ông kèm theo những thông điệp chia buồn.

“Các cụ rủ nhau đi cả .....Còn chúng ta chờ ngày rời khỏi cõi tạm này,” nhà hoạt động Bùi Thị Minh Hằng chia sẻ trên Facebook, sau khi loan thêm tin nhạc sĩ Tô Hải qua đời không lâu sau ông Bùi Tín.
“Rõ ràng sự ra đi của bác là một mất mát lớn cho những người yêu chuộng tự do,” giáo sư Phạm Minh Hoàng nói với VOA qua điện thoại. Năm ngoái ông Hoàng bị Việt Nam tước quốc tịch và trục xuất về Pháp trong điều mà ông nói là “sự trả thù” đối với hoạt động của ông nhằm cổ súy cho dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam.
(Nguồn BBC, VOA, và RFA)
Từ khóa tìm kiếm:
Nhà báo Bùi Tín qua đời
Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp