Những câu chuyện cuộc sống người Mỹ gốc Việt trên mạng điện toán
(VienDongDaily.Com - 13/08/2012)
Trong số những người trần thuật, có những giáo chức, nghệ sĩ, chính khách, và các cựu phi công của binh chủng Không Quân Việt Nam Cộng Hòa.
Brian Đinh/Viễn Đông

GARDEN GROVE, California – Dự Án Lịch Sử Truyền Khẩu Người Mỹ Gốc Việt (VAOHP) đã công bố những cuộc phỏng vấn lịch sử truyền khẩu của 29 người Mỹ gốc Việt khác nhau, trong một cuộc khởi động trên mạng Internet trong tháng này. Quý khán giả có thể truy cập vào cuộc phỏng vấn trực tuyến tại cơ sở dữ liệu của VAOHP, trên trang mạng http://ucispace.lib.uci.edu/handle/10575/1614, nơi họ có thể đọc hoặc nghe được các cuộc phỏng vấn ấy.


Một số vị cao niên ở khu chung cư The Grove ở Garden Grove đang lắng nghe TS. Đặng Võ Thúy trình bày về Dự Án Lịch Sử Truyền Khẩu Người Mỹ Gốc Việt (VAOHP) hôm 7-8-2012 - ảnh: Chris Trương (gửi cho Viễn Đông)

Mỗi câu chuyện lịch sử truyền khẩu của người kể đều chứa một đoạn thu âm cuộc phỏng vấn của họ, một bản chép ra chữ (bao gồm cả một bản dịch Anh ngữ, nếu các cuộc phỏng vấn nguyên thủy được thực hiện bằng tiếng Việt), hình ảnh của người kể chuyện, và trong một số trường hợp, bao gồm cả bản sao chụp những văn kiện gốc, chẳng như giấy chứng nhận khai sinh, các thẻ căn cước, và giấy cho phép đi làm việc.
Người xem có thể lướt tìm các cuộc phỏng vấn theo từng người kể chuyện, thập niên năm sinh của họ, danh tánh của người làm phỏng vấn, hoặc một loạt những chủ đề khác nhau được đem ra thảo luận trong cuộc phỏng vấn, chẳng hạn như “gia đình”, “Little Saigon”, “kì thị”, “Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa”, và “Chương Trình Ra Đi Có Trật Tự ODP”.
Dưới sự hướng dẫn của Tiến Sĩ Đặng Võ Thúy, dự án VAOHP tại trường đại học University of California, Irvine (UCI) là một dự án thu thập, bảo tồn và phổ biến các câu chuyện kể về cuộc sống của những người Mỹ gốc Việt tại miền Nam California.
Các sinh viên của TS. Thúy đã thực hiện các cuộc phỏng vấn vào mùa Đông hồi đầu năm nay. Trong các cuộc phỏng vấn, các sinh viên yêu cầu những người thuật chuyện thảo luận về quá khứ và hiện tại của họ, thường thì bắt đầu từ thời thơ ấu của họ tại Việt Nam, rồi lúc chạy thoát sang Hoa Kỳ sau thời Chiến Tranh Việt Nam, và kinh nghiệm của họ trong việc nuôi sống gia đình và đi làm việc tại một vùng đất mới. Trong số những người trần thuật, có những giáo chức, nghệ sĩ, chính khách, và các cựu phi công của binh chủng Không Quân Việt Nam Cộng Hòa.
TS. Thúy nói: “Chúng tôi phổ biến những câu chuyện trên mạng Internet, để cho chúng tôi có thể chia sẻ những câu chuyện của chúng tôi rộng rãi và đi xa hơn. Khuyết điểm của nhiều dự án lịch sử truyền khẩu là những người thu thập những câu chuyện ấy cứ để chúng nằm yên trong thư viện, nơi mà chẳng có ai tới sử dụng cả. Mục tiêu của chúng tôi là làm sao cho mọi người đều có thể tiếp cận được vào những câu chuyện ấy, để cho lịch sử độc đáo những người tị nạn Việt Nam có thể được chia sẻ, và hy vọng sẽ xây được nhịp cầu nối liền các cộng đồng văn hóa và các cộng đồng ngôn ngữ khác nhau”.
Trong mùa Hè này, VAOHP đang xúc tiến một dự án đặc biệt để thu thập những mảng lịch sử truyền khẩu của giới cao niên người Mỹ gốc Việt trên 55 tuổi, sống trong khu Grove Senior Apartments ở Garden Grove, để tiếp tục đưa thêm vào kho dữ liệu. Những người kể chuyện sẽ không chỉ chia sẻ câu chuyện của mình với người phỏng vấn họ, mà còn chia sẻ với nhau nữa.
TS. Thúy và các sinh viên đang làm việc với VAOHP có nói chuyện với những người Việt cao tuổi tại The Grove vào hôm Thứ Ba tuần rồi. Michelle Phạm chia sẻ câu chuyện của cha mình là ông Đức Trí Phạm, người được cô phỏng vấn trong mùa Đông. Trong cuộc phỏng vấn của mình, ông Đức Trí Phạm, một thợ máy 50 tuổi, nói về những bài học mà giới trẻ Việt Nam có thể học hỏi được từ những câu chuyện của thế hệ đầu tiên, để cải thiện xã hội cho trở nên tốt đẹp hơn. Ông nói: “Cuộc thay đổi này phát xuất từ thế hệ trẻ hơn, chẳng hạn như con gái của tôi, hoặc con cái của cô ấy. Thế hệ của tôi rồi sẽ qua đi, còn thế hệ của họ sẽ vươn lên, đó là chưa nói tới chuyện họ sẽ bắt tay ra sức cùng nhau, nhưng [họ] sẽ hiểu và làm việc tốt đẹp hơn”.
Howard Điệp, một sinh viên đang cộng tác với VAOHP, cho biết: “VAOHP ráp nối những mảng lịch sử lại với nhau và giúp cho các thế hệ lớn tuổi hơn cởi mở tấm lòng của họ. [Giới trẻ người Mỹ gốc Việt] chúng tôi luôn luôn nằm trong trái bong bóng nhỏ bé của mình, và khi chúng tôi thoát ra ngoài, thì chúng tôi nhìn thấy những người khác với những kinh nghiệm khác nhau”.
Stephanie Wong, một sinh viên khác làm việc chung với VAOHP, nói: “Tôi nghĩ rằng điều quan trọng là tương tác được với giới cao niên của chúng tôi và chia sẻ lịch sử với nhau. Điều quan trọng là giữ gìn được lịch sử ấy”.
Chris Trương, một nhiếp ảnh gia làm việc cho VAOHP, nói: “Đây là việc thu âm lần đầu tiên có tính cách hệ thống, việc lưu trữ được thực hiện một cách khoa học và mọi người có thể tiếp cận được. Điều này thực sự có thể dọn đất đắp nền cho các dự án lịch sử truyền khẩu trong tương lai của các nền văn hóa khác”.
Khoa Hữu Lê, một cựu hiệu trưởng trường trung học ở Việt Nam, cảm thấy phấn khởi hào hứng khi nghe nói về dự án này. Ông Khoa nói: “Chúng ta phải có một cách thức để ghi nhớ lịch sử, địa lý, văn hóa, mọi thứ liên quan đến Việt Nam và người Việt để cho thế hệ sau hiểu biết được. [Cháu chắt của tôi] có thể học được rất nhiều từ dự án này”.
Malessa Tem, một cựu sinh viên UCI từng phỏng vấn một nhà lãnh đạo cộng đồng trong mùa Đông, suy nghĩ về những cuộc phỏng vấn lịch sử truyền khẩu, do các bạn cùng lớp của cô thực hiện, nói: “Tôi nghe mọi người nói rằng Chưa bao giờ tôi từng nghe câu chuyện này từ cha mẹ tôi. Đó chính là giá trị của dự án. Không những nó kết nối những người bên ngoài lại với cộng đồng chúng tôi, mà còn liên kết các thế hệ bên trong cộng đồng lại với nhau nữa”.
Những chuyện kể của những người Việt cao niên sẽ được lưu trữ cùng với 29 câu chuyện lịch sử truyền khẩu hiện nay, trong kho dữ liệu của VAOHP, và các bản chép ra chữ viết và những tấm ảnh chụp đều cũng sẽ được đóng chung thành một cuốn sách được lưu giữ tại The Grove.
Vào mùa Thu sắp tới năm nay tại đại học UCI, TS. Thúy sẽ dạy một lớp thứ nhì về Kinh Nghiệm Người Mỹ Gốc Việt. Các sinh viên mới sắp dự lớp của bà cũng sẽ tham gia VAOHP và thực hiện những cuộc phỏng vấn bằng miệng, tiếp tục đưa thêm nhiều câu chuyện khác vào trong kho dữ liệu lịch sử truyền khẩu càng ngày càng gia tăng của người Mỹ gốc Việt Nam. - (BĐ)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài và hình trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.