Friday, 07/12/2018 - 08:10:45

Sông Kôn quá tải với hơn chục đập thủy điện, gây nguy cơ lụt lớn mỗi năm


Một đập thủy điện trên sông Kôn, huyện Vĩnh Thạnh. (Báo Thanh Tra)

BÌNH ĐỊNH - Dòng sông Kôn có chiều dài hơn 170 km bắt nguồn từ nơi giáp ranh hai huyện miền núi Kon Plông và KBang, chảy về các địa phương đồng bằng tỉnh Bình Định. Tại huyện Vĩnh Thạnh, dòng sông này có độ dốc lớn dễ làm thủy điện, nên được tận dụng thế mạnh và quy hoạch đến 14 dự án thủy điện trên con sông.

Vĩnh Thạnh là huyện miền núi vùng cao thuộc tỉnh Bình Định, với 30% dân số là đồng bào dân tộc Ba Na, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, vất vả; hiện vẫn là huyện nghèo nhất Việt Nam với 51% gia đình thuộc dạng nghèo.

Chủ Tịch Lê Văn Đẩu cho biết huyện Vĩnh Thạnh có nhiều thủy điện nhất tỉnh. Theo quy hoạch trên dòng sông Kôn có 14 thủy điện với tổng công xuất hơn 312 MW. Đến nay, đã có bốn công trình nhà máy thủy điện hoạt động.

Ảnh hưởng đầu tiên từ thủy điện là đã có hàng ngàn mẫu hecta rừng phòng hộ đầu nguồn phải nhường chỗ cho các dự án xây đập thủy điện, như Thủy điện Trà Xôm chiếm mất hơn 633 hecta rừng phòng hộ, 30 hecta đất sản xuất nông nghiệp; Thủy điện Nước Trinh 1 và 2, sẽ phải mất 30 hecta đất nông nghiệp, 20 hecta rừng phòng hộ; Thủy điện Đắc Blê, mất 30 hecta rừng phòng hộ, 5 hecta đất nông nghiệp, phải di dời gần 5,000 hộ gia đình tại các xã Vĩnh Kim, Vĩnh Sơn. Riêng dự án Thủy Điện Vĩnh Sơn 2, tuy không ảnh hưởng tới người dân, nhưng cũng sẽ phải mất đi hàng trăm mẫu rừng nguyên sinh vùng giáp ranh với tỉnh Gia Lai.

Trước tình trạng trên, Chủ Tịch Đẩu cho biết, huyện đã đề nghị cho ngưng một số dự án nhỏ để khỏi ảnh hưởng nghiêm trọng đến vốn rừng phòng hộ đầu nguồn.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Bình Định, 10 năm qua, trong số các nhà máy đã đi vào hoạt động, chỉ có Nhà Máy Thủy Điện Trà Xôm và Vĩnh Sơn - Sông Hinh đã trả tiền dịch vụ môi trường rừng và trồng mới được khoảng hơn 100 hecta rừng; còn các dự án khác nợ hơn 1,000 hecta rừng trồng mới, nhưng chưa được các chủ đầu tư thủy điện chi trả.

Ngoài ra, trong quá trình xây dựng các nhà máy thủy điện, hệ thống đường giao thông lên các xã vùng cao của huyện cũng bị tàn phá nặng nề, nhanh chóng hư hỏng gây nghẽn giao thông nhưng nhiều con đường vẫn chưa được sửa chữa, nâng cấp; ảnh hưởng lớn đến đời sống, sinh hoạt của người dân.

Một nỗi lo lớn là vấn đề an toàn hồ chứa của hệ thống các dự án thủy điện trên thượng nguồn sông Kôn; nhất là vào mùa mưa lũ, hồ chứa bị tràn ngập gây lụt lớn trong vùng. Trên thượng nguồn sông Kôn hiện nay, với hệ thống thủy điện bậc thang, thủy điện dưới sử dụng lại nguồn nước của thủy điện trên, cuối cùng đều dồn về hồ chứa của đập Định Bình, cũng nằm trên dòng sông Kôn, chỉ cách thị trấn Vĩnh Thạnh chưa đầy 5 km.

Hàng năm, huyện Vĩnh Thạnh đều phối hợp với các ngành chức năng tỉnh kiểm tra các nhà máy thủy điện và hồ chứa Định Bình. Theo ý kiến của các chuyên gia, khi thi công các nhà máy thủy điện đã chưa đánh giá đúng các thông số, tác động môi trường, lưu lượng dòng chảy của dòng sông Kôn, nên đã nhiều lần xảy ra lũ lớn, nước lũ tràn qua bờ đập hồ chứa Định Bình gây ngập lụt cho các các địa phương xung quanh.
Trong đợt mưa lũ năm 2013, nước từ hồ tràn mạnh xuống gây lũ lớn làm thiệt hại nặng cho các địa phương ở huyện Tây Sơn, An Nhơn trong đó có 12 người chết, thiệt hại tài sản hơn $42 triệu. Năm 2016, nước lũ cũng tràn qua bờ đập, gây hại một vùng rộng lớn dưới hạ du sông Kôn.
(Nguồn Báo Thanh Tra)

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp