Bạn thích bài này?
Font-Size:
Tâm thần phân liệt - Schizophrenia
(VienDongDaily.Com - 26/05/2012)
Trước những hiện tượng này, có người bảo nó bị ma nhập, bị quỉ ám, bị bùa, bị ngải, bị ếm. Cũng có người cho nó là bị thất tình, học hành nhiều quá nên ngộ chữ.

TS. Trần Mỹ Duyệt/Viễn Đông

Vào một hôm đẹp trời, đứa con trai hay con gái học giỏi nhất, ngoan nhất của quí vị đang học ở một đại học danh tiếng bỗng dưng xách gói trở về không một lời báo trước. Quí vị gạn hỏi lý do và chỉ được nó trả lời, đại khái:
- Không muốn học nữa!
Thế có nghĩa là thế nào? Tại sao lại đang học chương trình bác sĩ, nha sĩ, luật sư nơi một trường danh tiếng nay lại thôi không học nữa. Có gì khác thường không? Và quí vị thật sự cảm thấy lo lắng!
Nỗi lo lắng ấy ngày càng gia tăng khi quí vị thấy nó cứ lầm lầm, lỳ lỳ nằm trong phòng không giao tiếp với bất cứ ai trong gia đình, bạn bè. Đến bữa ăn nó không thèm ra ăn. Bỏ ăn, bỏ tắm cả tuần. Đầu tóc bù xù, áo quần bê bối. Đã vậy, thỉnh thoảng còn thấy nó nhìn trời, nhìn đất vu vơ ra vẻ như một triết gia, hoặc lảm nhảm nói chuyện một mình như một thằng khờ. Có khi chăm chú đọc hết sách này, đến sách khác. Biên biên, chép chép, và viết lách đủ thứ.
Nhiều lúc nó như bịt tai lại như có ai đang hò hét, nói với nó trong đầu điều gì mà nó không muốn nghe. Cũng có lúc nó đi tìm, ngửi ngửi khắp nhà như đang ngửi thấy một mùi gì mà nó thích hoặc không thích.
Trước những hiện tượng này, có người bảo nó bị ma nhập, bị quỉ ám, bị bùa, bị ngải, bị ếm. Cũng có người cho nó là bị thất tình, học hành nhiều quá nên ngộ chữ. Và cũng có người gọi nó là “mát”, là “khùng”, hay “điên”. Nhưng theo cái nhìn của y khoa, của tâm thần học, và của tâm lý học, thì nó mang hội chứng Tâm Thần Phân Liệt (Schizophrenia), một chứng bệnh thuộc tâm thần.

Schizophrenia là gì?

Là một hội chứng bệnh tâm thần. Nó bao gồm một phần những hội chứng của Tâm Lý Chậm Phát Triển (Mental Retardation), nhưng nghiêng về thần kinh. Nó được một nhà tâm thần học người Thụy Sĩ Eugen Bleuler (1857-1939) lần đầu dùng nó vào năm 1911, thay cho chữ Dementia Praecox. Theo tiếng Hy Lạp, chữ “schizein” có nghĩa là phân chia ra, và chữ “phren” có nghĩa là trí não. Và chữ “ia” mang ý nghĩa của một trạng thái, hay một tình trạng. Schizophrenia bao gồm những dấu hiệu chính là:
- Hoang tưởng, ảo tưởng, ảo giác.
- Sợ hãi vu vơ, hốt hoảng, hoang mang.
- Ngôn từ, nói năng lạc điệu, tư tưởng bất nhất và không có cơ sở lý luận.
Bình thường bệnh nhân xem có vẻ khôn ngoan, hiểu biết, và hiền lành. Nhưng nếu bị ảo tưởng hoặc ảo giác, có thể đi đến chỗ buồn chán vu vơ, nói năng lảm nhảm, xé bỏ áo quần, hành hung, đánh đập người khác, hoặc có những dấu hiệu tự tử. Bệnh nhân hành động như có ai đó ở trong đầu xui khiến mà không kiểm soát được hành vi, ngôn ngữ của mình. Trạng thái trắng và đen, hiền lành và hung dữ, khôn ngoan và đần độn ấy xảy ra cho cùng một con người lúc này, lúc khác khiến chính bệnh nhân cũng chẳng biết mình là ai, và người nhà cũng không biết phải làm thế nào.
Theo tâm lý học, thì hội chứng này thường phát hiện ở sau tuổi vị thành niên, khoảng hậu dậy thì và trước tuổi thành niên. Phụ huynh có thể thấy những dấu hiệu này khi con mình ở tuổi 18 hay 19. Thống kê cho biết có 40% phái nam và 23% phái nữ ít nhiều mang triệu chứng này. Căn bệnh này ảnh hưởng khoảng 0,3 - 0,7% bệnh nhân một thời điểm nào đó trong cuộc đời của họ. Tính đến năm 2011, trên thế giới có khoảng 24 triệu người mang hội chứng này. Cũng như hầu hết các chứng bệnh về tâm lý và tâm thần, đàn ông, con trai mắc chứng này cao hơn 1,4 lần đàn bà, con gái.
Như vừa trình bày trên, Tâm Thần Phân Liệt không chỉ đơn thuần ở trạng thái lúc trắng, lúc đen, lúc thế này, lúc thế khác do ảnh hưởng của ảo tượng và ảo giác. Tùy vào những yếu tố khác nhau, căn bệnh này có thể chia thành những trạng thái khác nhau.

Những trạng thái Tâm Thần Phân Liệt
- Paranoid Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt nhấn mạnh đến những hành vi và thái độ của ảo tưởng và ảo giác. Ảo tưởng ghen tức là một phần trong trạng thái này với những dấu hiệu liên quan đến bực tức, cáu giận, nghi ngờ, và cãi cọ. Không giống như những hình thức tâm thần phân liệt khác, bệnh nhân thông thường tỏ ra không có dấu hiệu gì khác thường nếu như ảo tưởng không ảnh hưởng trên bệnh nhân.
- Disorganized Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt nhấn mạnh đến những dấu hiệu nói năng gián đoạn, khác thường, thường xuyên giống như con nít hoặc có những hành vi kỳ quặc liên quan đến tâm thần. Một trạng thái khác là nghe những tiếng nói lạ trong đầu, cô lập, xa tránh mọi người, đôi lúc hoang tưởng về sự đau đớn hoặc khác thường của cơ thể.
- Catatonic Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt đến việc bệnh nhân có thể duy trì một tình trạng về cơ thể, ngồi, hoặc nằm cùng một tư thế hàng giờ, đôi khi hàng tháng. Thường xuyên xảy ra những giây phút trong đó bệnh nhân có hành động cuồng loạn gây nguy hiểm cho chính mình và cho những người khác.
- Undifferentiated Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt với những triệu chứng thường được cho là những triệu chứng tâm bệnh như ảo tưởng, ảo giác, những hành động và lẫn lộn, rời rạc, bất nhất.

- Residual Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt của bệnh nhân có lịch sử về một trong những tình trạng Tâm Thần Phân Liệt khác nhau, nhưng hiện tại lại không xuất hiện những dấu hiệu của bệnh lý, ngoại trừ có những dấu hiệu như xuống tinh thần, ý nghĩ táo bạo, lý luận nghịch lý, tự cô lập, hoặc ngược lại giao tiếp một cách khác lạ.

Có cần phải chữa trị không?

Thông thường với một nền văn hóa trọng hình thức, phụ huynh Việt Nam ít khi muốn đề cập những tình trạng bệnh lý trên với các nhà tâm thần, thần kinh và tâm lý học. Hoặc ngay trong các thành viên trong gia đình, họ hàng, những triệu chứng này cũng được giữ kín, vì sợ mất mặt, sợ mặc cảm với người ngoài.
Mặt khác trong một quan niệm tôn giáo, nhiều người vẫn cho rằng việc con, cháu mình mang những chứng bệnh ấy là do kiếp trước mình đã không ăn ở phúc đức, cũng có thể là do lỗi của mình kiếp này. Do đó, dưới bất cứ lý do nào, việc tiết lộ những triệu chứng bệnh tật ấy đều cũng làm ảnh hưởng đến gia phong, đến chính phụ huynh.
Thông thường nhất, là phụ huynh sợ mang tiếng con mình bị điên.
Từ những lý luận trên, phụ huynh không muốn đối diện với thực tế là con mình có bệnh và cần phải được chữa trị. Hoặc nếu không thì tin vào bùa ngải, tìm thầy giải trừ, hay cầu xin thánh thần cứu chữa.
Nhưng dù là với bất cứ lý do gì, Tâm Thần Phân Liệt chính là một căn bệnh thuộc dạng tâm thần và phải được chữa trị. Càng để lâu, càng khó chữa. Càng trễ nãi chữa trị, càng nhiều ảnh hưởng tai hại sau này. Tóm lại, đây không phải là một căn bệnh mà phụ huynh muốn chữa hay không tùy ý. Cũng không phải là con, cháu mình muốn chữa hay không tùy nó. Bổn phận của phụ huynh là tìm các bác sĩ chuyên môn để chữa trị, và tìm mọi cách để đưa con, cháu mình đi chữa trị. Nơi cuối cùng mà những bệnh nhân này sẽ đến là “nhà thương điên”, nếu không được chữa trị đúng lúc và đúng cách.

Thế nào là đúng lúc?

Là khi phụ huynh nhận thấy con cháu của mình có những dấu hiệu khác thường. Nhất là lúc các em bước vào tuổi 18 hay 19. Những thái độ, hành động và tư tưởng khác thường như đã trình bày tóm lược ở trên.

Thế nào là đúng cách?
Là phải tìm những bác sĩ tâm thần, tâm lý, thần kinh có khả năng và chuyên môn. Sự hiểu biết chuyên môn của những bác sĩ này cùng với sự cộng tác tích cực của phụ huynh sẽ giúp con, cháu mình uống thuốc đều đặn, gặp bác sĩ tâm lý đều đặn. Phụ huynh cần lưu ý thêm điều này, những loại thuốc chữa bệnh tâm thần thường khó uống và luôn luôn gây những phản ứng phụ làm cho các bệnh nhân ngại ngùng, trốn tránh, đôi khi vứt bỏ thuốc mà không uống. Chính vì vậy, trong những bệnh viện tâm thần, các y tá phải kiểm soát, theo dõi mỗi khi cho bệnh nhân uống thuốc. Điều này khác với thái độ của phụ huynh ở nhà thường là hễ con không muốn uống thì thôi, không theo dõi, và cũng không bắt buộc.

Kết luận
Tóm lại, chữa bệnh Schizophrenia phải dùng thuốc, và do đó, cần bác sĩ tâm thần. Ngoài ra, để chữa trị những hội chứng tâm lý gây ra do ảnh hưởng của ảo tưởng và ảo giác, bệnh nhân cũng cần phải có bác sĩ tâm lý. Nhưng sự ủng hộ tinh thần, theo dõi và khuyến khích của phụ huynh cũng chính là một liều thuốc trong toàn bộ chương trình trị liệu. - (TMD)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
TS. Trần Mỹ Duyệt/Viễn Đông

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/tam-than-phan-liet-schizophrenia-gotJPReJ.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Quảng cáo
RAO VẶT VIỄN ĐÔNG
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Quĩ Hưu Roth IRA

Nếu tới ngày bạn và tôi tới tuổi hưu mà cái quĩ SSA này chẳng còn bao nhiêu, thì chúng ta vẫn có tiền từ các Quĩ Hưu riêng bù cặp thêm vào để cuộc sống trong những ngày già đừng quá nỗi xập xệ.

Thường xuyên cập nhật văn bản thừa kế để khỏi mất $400,000

Nếu có những sự kiện lớn xảy ra trong đời sống, như mới sinh con, có người mới chết, mới lập hôn thú, hoặc mới ly dị, cần phải xin một tờ khác để làm lại.

Lỗi lầm chết người làm tiêu mất $400,000 trong quĩ hưu IRA

Mấy tuần nay, chúng ta đang nói về các quyền lợi của quĩ hưu, như 401 K và IRA. Không đơn thuần là quĩ tiết kiệm, các quĩ hưu nói trên là trương mục đầu tư, nghĩa là tiền có thể đẻ ra tiền hoặc phút chót tiền có thể bốc hơi.

Quĩ Hưu 401 K và Quĩ Hưu IRA

Quĩ Hưu 401 K là một trương mục đầu tư được xây dựng để người đi làm có thêm tiền xài cho những ngày về hưu. Đây là tiền người đi làm tự ý dành ra, khác với số tiền họ buộc phải đóng vào quĩ An Sinh Xã Hội (Social Security Adminstration, gọi tắt là SSA) hàng tháng.

Chọn lựa đầu tư trong quĩ hưu 401 K (bài 2)

Bài trước chúng ta đã bắt đầu nói đến cách thức đầu tư trong quĩ hưu 401 K. Để đáp ứng nhu cầu của người đầu tư bình dân, các chuyên viên tài chánh đã “tạo ra” các Mutual Funds, rồi phân hạng chúng theo mức độ rủi ro. Hai sáng kiến này đã đơn giản hóa vấn đề chọn lựa đầu tư khá nhiều. Nhưng cuối cùng chúng ta – và chính chúng ta

Chọn lựa đầu tư trong Quĩ Hưu 401 K

Như chúng ta đã biết, mở quĩ hưu 401 K là một hình thức đầu tư. Mà đầu tư thì luôn luôn có may rủi. Nếu thuận buồm xuôi gió, gọi chung là “may,” chúng ta sẽ được lời nhiều, có thể gấp đôi, gấp 3 hoặc gấp cả chục lần. Nếu sự việc không xảy ra như mong muốn, gọi chung là “rủi,” chúng ta sẽ được ít lời

Quĩ hưu 401K: Nên chăng?

Bài trước chúng ta đã đề cập những lợi điểm căn bản của Quĩ Hưu 401 K. Chỉ nghe nói về những lợi điểm ấy, chắc ai cũng muốn có một quĩ hưu như vậy. Nhưng thực tế thì sao? Có khá nhiều người có đủ tiêu chuẩn mở Quĩ Hưu, nhưng lại bỏ quyền lợi ấy. Còn những người thực sự tham gia, thử hỏi mấy ai nhìn thấy đồng tiền

Món quà của Uncle Sam: 401 K

Làm dân Mỹ là phải biết Uncle Sam, một người “chú” không mấy được ưa thích do bản tính thích đòi hỏi tiền bạc từ trong túi người dân. Uncle Sam, biệt danh của Sở Thuế Liên Bang, chả mấy khi cho ai quà cáp gì. Nhưng nói thế không có nghĩa là không bao giờ có. Trong số những món quà ít ỏi mà Uncle Sam dành cho người đi làm và đóng

Đi tìm một cách tránh thuế?

Lần trước, chúng ta có đề cập việc sử dụng “quĩ hưu” để có thêm quyền lợi cho tuổi già. Trước khi xem xét chi tiết của từng loại quĩ hưu, chúng ta cần biết tác dụng của thuế đối với các quĩ này như thế nào. Trước tiên, thuế được hiểu là số tiền chúng ta phải trích ra từ những gì mình nhọc công tích lũy được

Quyền lợi của tuổi già?

Đọc cái tiêu đề trên, chắc nhiều người nghĩ tới … tiền già (tiền SSI), là khoản tiền mà xã hội Hoa Kỳ biếu không cho những người từ 65 tuổi trở lên, hoặc bệnh tật ngặt nghèo, không còn đủ sức khỏe đi làm tự nuôi sống bản thân, mà quá trình đóng góp khi còn đi làm việc cũng không đủ bảo đảm một lợi tức tối thiểu để sinh sống.
Quảng cáo