Bạn thích bài này?
Font-Size:
Tâm thần phân liệt - Schizophrenia
(VienDongDaily.Com - 26/05/2012)
Trước những hiện tượng này, có người bảo nó bị ma nhập, bị quỉ ám, bị bùa, bị ngải, bị ếm. Cũng có người cho nó là bị thất tình, học hành nhiều quá nên ngộ chữ.

TS. Trần Mỹ Duyệt/Viễn Đông

Vào một hôm đẹp trời, đứa con trai hay con gái học giỏi nhất, ngoan nhất của quí vị đang học ở một đại học danh tiếng bỗng dưng xách gói trở về không một lời báo trước. Quí vị gạn hỏi lý do và chỉ được nó trả lời, đại khái:
- Không muốn học nữa!
Thế có nghĩa là thế nào? Tại sao lại đang học chương trình bác sĩ, nha sĩ, luật sư nơi một trường danh tiếng nay lại thôi không học nữa. Có gì khác thường không? Và quí vị thật sự cảm thấy lo lắng!
Nỗi lo lắng ấy ngày càng gia tăng khi quí vị thấy nó cứ lầm lầm, lỳ lỳ nằm trong phòng không giao tiếp với bất cứ ai trong gia đình, bạn bè. Đến bữa ăn nó không thèm ra ăn. Bỏ ăn, bỏ tắm cả tuần. Đầu tóc bù xù, áo quần bê bối. Đã vậy, thỉnh thoảng còn thấy nó nhìn trời, nhìn đất vu vơ ra vẻ như một triết gia, hoặc lảm nhảm nói chuyện một mình như một thằng khờ. Có khi chăm chú đọc hết sách này, đến sách khác. Biên biên, chép chép, và viết lách đủ thứ.
Nhiều lúc nó như bịt tai lại như có ai đang hò hét, nói với nó trong đầu điều gì mà nó không muốn nghe. Cũng có lúc nó đi tìm, ngửi ngửi khắp nhà như đang ngửi thấy một mùi gì mà nó thích hoặc không thích.
Trước những hiện tượng này, có người bảo nó bị ma nhập, bị quỉ ám, bị bùa, bị ngải, bị ếm. Cũng có người cho nó là bị thất tình, học hành nhiều quá nên ngộ chữ. Và cũng có người gọi nó là “mát”, là “khùng”, hay “điên”. Nhưng theo cái nhìn của y khoa, của tâm thần học, và của tâm lý học, thì nó mang hội chứng Tâm Thần Phân Liệt (Schizophrenia), một chứng bệnh thuộc tâm thần.

Schizophrenia là gì?

Là một hội chứng bệnh tâm thần. Nó bao gồm một phần những hội chứng của Tâm Lý Chậm Phát Triển (Mental Retardation), nhưng nghiêng về thần kinh. Nó được một nhà tâm thần học người Thụy Sĩ Eugen Bleuler (1857-1939) lần đầu dùng nó vào năm 1911, thay cho chữ Dementia Praecox. Theo tiếng Hy Lạp, chữ “schizein” có nghĩa là phân chia ra, và chữ “phren” có nghĩa là trí não. Và chữ “ia” mang ý nghĩa của một trạng thái, hay một tình trạng. Schizophrenia bao gồm những dấu hiệu chính là:
- Hoang tưởng, ảo tưởng, ảo giác.
- Sợ hãi vu vơ, hốt hoảng, hoang mang.
- Ngôn từ, nói năng lạc điệu, tư tưởng bất nhất và không có cơ sở lý luận.
Bình thường bệnh nhân xem có vẻ khôn ngoan, hiểu biết, và hiền lành. Nhưng nếu bị ảo tưởng hoặc ảo giác, có thể đi đến chỗ buồn chán vu vơ, nói năng lảm nhảm, xé bỏ áo quần, hành hung, đánh đập người khác, hoặc có những dấu hiệu tự tử. Bệnh nhân hành động như có ai đó ở trong đầu xui khiến mà không kiểm soát được hành vi, ngôn ngữ của mình. Trạng thái trắng và đen, hiền lành và hung dữ, khôn ngoan và đần độn ấy xảy ra cho cùng một con người lúc này, lúc khác khiến chính bệnh nhân cũng chẳng biết mình là ai, và người nhà cũng không biết phải làm thế nào.
Theo tâm lý học, thì hội chứng này thường phát hiện ở sau tuổi vị thành niên, khoảng hậu dậy thì và trước tuổi thành niên. Phụ huynh có thể thấy những dấu hiệu này khi con mình ở tuổi 18 hay 19. Thống kê cho biết có 40% phái nam và 23% phái nữ ít nhiều mang triệu chứng này. Căn bệnh này ảnh hưởng khoảng 0,3 - 0,7% bệnh nhân một thời điểm nào đó trong cuộc đời của họ. Tính đến năm 2011, trên thế giới có khoảng 24 triệu người mang hội chứng này. Cũng như hầu hết các chứng bệnh về tâm lý và tâm thần, đàn ông, con trai mắc chứng này cao hơn 1,4 lần đàn bà, con gái.
Như vừa trình bày trên, Tâm Thần Phân Liệt không chỉ đơn thuần ở trạng thái lúc trắng, lúc đen, lúc thế này, lúc thế khác do ảnh hưởng của ảo tượng và ảo giác. Tùy vào những yếu tố khác nhau, căn bệnh này có thể chia thành những trạng thái khác nhau.

Những trạng thái Tâm Thần Phân Liệt
- Paranoid Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt nhấn mạnh đến những hành vi và thái độ của ảo tưởng và ảo giác. Ảo tưởng ghen tức là một phần trong trạng thái này với những dấu hiệu liên quan đến bực tức, cáu giận, nghi ngờ, và cãi cọ. Không giống như những hình thức tâm thần phân liệt khác, bệnh nhân thông thường tỏ ra không có dấu hiệu gì khác thường nếu như ảo tưởng không ảnh hưởng trên bệnh nhân.
- Disorganized Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt nhấn mạnh đến những dấu hiệu nói năng gián đoạn, khác thường, thường xuyên giống như con nít hoặc có những hành vi kỳ quặc liên quan đến tâm thần. Một trạng thái khác là nghe những tiếng nói lạ trong đầu, cô lập, xa tránh mọi người, đôi lúc hoang tưởng về sự đau đớn hoặc khác thường của cơ thể.
- Catatonic Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt đến việc bệnh nhân có thể duy trì một tình trạng về cơ thể, ngồi, hoặc nằm cùng một tư thế hàng giờ, đôi khi hàng tháng. Thường xuyên xảy ra những giây phút trong đó bệnh nhân có hành động cuồng loạn gây nguy hiểm cho chính mình và cho những người khác.
- Undifferentiated Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt với những triệu chứng thường được cho là những triệu chứng tâm bệnh như ảo tưởng, ảo giác, những hành động và lẫn lộn, rời rạc, bất nhất.

- Residual Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt của bệnh nhân có lịch sử về một trong những tình trạng Tâm Thần Phân Liệt khác nhau, nhưng hiện tại lại không xuất hiện những dấu hiệu của bệnh lý, ngoại trừ có những dấu hiệu như xuống tinh thần, ý nghĩ táo bạo, lý luận nghịch lý, tự cô lập, hoặc ngược lại giao tiếp một cách khác lạ.

Có cần phải chữa trị không?

Thông thường với một nền văn hóa trọng hình thức, phụ huynh Việt Nam ít khi muốn đề cập những tình trạng bệnh lý trên với các nhà tâm thần, thần kinh và tâm lý học. Hoặc ngay trong các thành viên trong gia đình, họ hàng, những triệu chứng này cũng được giữ kín, vì sợ mất mặt, sợ mặc cảm với người ngoài.
Mặt khác trong một quan niệm tôn giáo, nhiều người vẫn cho rằng việc con, cháu mình mang những chứng bệnh ấy là do kiếp trước mình đã không ăn ở phúc đức, cũng có thể là do lỗi của mình kiếp này. Do đó, dưới bất cứ lý do nào, việc tiết lộ những triệu chứng bệnh tật ấy đều cũng làm ảnh hưởng đến gia phong, đến chính phụ huynh.
Thông thường nhất, là phụ huynh sợ mang tiếng con mình bị điên.
Từ những lý luận trên, phụ huynh không muốn đối diện với thực tế là con mình có bệnh và cần phải được chữa trị. Hoặc nếu không thì tin vào bùa ngải, tìm thầy giải trừ, hay cầu xin thánh thần cứu chữa.
Nhưng dù là với bất cứ lý do gì, Tâm Thần Phân Liệt chính là một căn bệnh thuộc dạng tâm thần và phải được chữa trị. Càng để lâu, càng khó chữa. Càng trễ nãi chữa trị, càng nhiều ảnh hưởng tai hại sau này. Tóm lại, đây không phải là một căn bệnh mà phụ huynh muốn chữa hay không tùy ý. Cũng không phải là con, cháu mình muốn chữa hay không tùy nó. Bổn phận của phụ huynh là tìm các bác sĩ chuyên môn để chữa trị, và tìm mọi cách để đưa con, cháu mình đi chữa trị. Nơi cuối cùng mà những bệnh nhân này sẽ đến là “nhà thương điên”, nếu không được chữa trị đúng lúc và đúng cách.

Thế nào là đúng lúc?

Là khi phụ huynh nhận thấy con cháu của mình có những dấu hiệu khác thường. Nhất là lúc các em bước vào tuổi 18 hay 19. Những thái độ, hành động và tư tưởng khác thường như đã trình bày tóm lược ở trên.

Thế nào là đúng cách?
Là phải tìm những bác sĩ tâm thần, tâm lý, thần kinh có khả năng và chuyên môn. Sự hiểu biết chuyên môn của những bác sĩ này cùng với sự cộng tác tích cực của phụ huynh sẽ giúp con, cháu mình uống thuốc đều đặn, gặp bác sĩ tâm lý đều đặn. Phụ huynh cần lưu ý thêm điều này, những loại thuốc chữa bệnh tâm thần thường khó uống và luôn luôn gây những phản ứng phụ làm cho các bệnh nhân ngại ngùng, trốn tránh, đôi khi vứt bỏ thuốc mà không uống. Chính vì vậy, trong những bệnh viện tâm thần, các y tá phải kiểm soát, theo dõi mỗi khi cho bệnh nhân uống thuốc. Điều này khác với thái độ của phụ huynh ở nhà thường là hễ con không muốn uống thì thôi, không theo dõi, và cũng không bắt buộc.

Kết luận
Tóm lại, chữa bệnh Schizophrenia phải dùng thuốc, và do đó, cần bác sĩ tâm thần. Ngoài ra, để chữa trị những hội chứng tâm lý gây ra do ảnh hưởng của ảo tưởng và ảo giác, bệnh nhân cũng cần phải có bác sĩ tâm lý. Nhưng sự ủng hộ tinh thần, theo dõi và khuyến khích của phụ huynh cũng chính là một liều thuốc trong toàn bộ chương trình trị liệu. - (TMD)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
TS. Trần Mỹ Duyệt/Viễn Đông

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/tam-than-phan-liet-schizophrenia-gotJPReJ.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Quảng cáo
Rao Vặt Viễn Đông
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Muốn đóng thuế ít hơn?

Văn phòng khai thuế nào cũng muốn tỏ ra cho khách hàng biết họ có khả năng lấy về nhiều tiền refund, hoặc giúp khách hàng giảm thuế tới mức tối đa. Nhưng không phải văn phòng nào cũng đáng tin cậy ở những lời hứa đó. Nếu hồ sơ thuế có những biểu hiện đáng ngờ, sở thuế có thể rà soát lại, và chính chúng ta sẽ là người bị phạt nếu sở thuế phát gíac ra những điểm khai bất hợp pháp.

Khai thuế ra sao để có thể mua bảo hiểm Obamacare giá hạ?

Để có thể hiểu bảo phí – tức là tiền mua bảo hiểm - được tính toán ra sao, chúng ta hãy lấy một thí dụ cụ thể: Anh Nguyễn Văn A chỉ phải bỏ ra có $1 mỗi tháng mà cũng mua được bảo hiểm.

Lại bàn về việc vợ chồng khai thuế: Lợi và hại, chung hay riêng?

Ít ai biết rằng luật thuế còn cho phép hai vợ chồng mặc dầu chung sống hợp pháp, vẫn được quyền tách riêng hồ sơ, mỗi người tự khai lợi tức và chi phí riêng của mình. Làm như vậy, mỗi người chỉ khai lợi tức của riêng mình, những chi phí làm ăn của riêng mình…. Và chỉ chịu trách nhiệm trước sở thuế về bản thân mình mà thôi.

Vợ chồng khai thuế lợi tức: Làm thế nào có lợi hơn?

Như vậy đã quá rõ ràng. Thiết tưởng chẳng cần một lời bình luận gì thêm! Không hiểu còn có ai khác nữa trong giới tiêu thụ bình dân chịu thiệt hại như cô em tôi không? Còn bạn thì sao? Có bao giờ bạn đặt lại vấn đề về chuyện khai thuế của vợ chồng mình không?

Thuế địa phương tác dụng đến người tiêu thụ ra sao?

Xét những số liệu trên đây, chúng ta có thể nói một cách khách quan mà không sợ người California mất lòng là dân Texas có vẻ dễ thở hơn.

Vấn đề thuế mua hàng tại California

Cũng dựa vào bản phân tích trên, tác giả bài bình luận nêu lên rằng cái thuế suất căn bản 7.5% của tiểu bang (mà còn tăng lên cao hơn nữa khi về tới cấp thành phố) làm cho lợi tức của thành phần trung lưu và thành phần nghèo khó bị bào mòn nhiều hơn, mà chẳng ăn thua gì mấy đối với những người giầu có.

Những cái túi ni-lông đựng hàng chợ vẫn tiếp tục làm nhiệm vụ

Lý do: Chờ người dân cho ý kiến (thuận hay chống) vào ngày tổng tuyển cử 8 tháng 11, 2016, cũng là ngày toàn dân Mỹ đi bầu tổng thống và Quốc Hội. Những cuộc tổ chức lấy ý kiến người dân như thế đuợc gọi là Trưng Cầu Dân Ý (referendum).

Làm thế nào để có bảo hiểm sức khỏe sau ngày Obamacare đóng cửa

Hôm nay, chợ phiên đã đóng cửa với công chúng. Nhưng với những người có lý do đặc biệt, chưa kịp shopping trong thời gian vừa qua, vẫn còn những cánh cửa hé mở để cho họ vào chợ, bất kể lúc nào trong năm.

Những người bị gạt ra bên ngoài cánh cửa Obamacare

Thực ra, như chúng tôi đã phân tích trong bài tuần trước, với nhiều người dù có mua bảo hiểm chăng nữa, rất có thể họ sẽ vẫn bị “phạt” thêm tiền thuế như thường. Ngạc nhiên vì sự bất công này? Xin dành ít phút mở lại trang báo cũ đi nhé!

Thuế Obamacare, tại sao?

Năm sau thế nào chưa nói tới, nhưng năm đầu tiên, tỷ lệ phạt 1% nhiều người chấp nhận được, nên họ thà không mua bảo hiểm, hơn là phải móc túi hàng tháng để mua bảo hiểm, chắc chắn sẽ tốn kém hơn nhiều.
Quảng cáo