Advertisement  
Bạn thích bài này?
Font-Size:
Tâm thần phân liệt - Schizophrenia
(VienDongDaily.Com - 26/05/2012)
Trước những hiện tượng này, có người bảo nó bị ma nhập, bị quỉ ám, bị bùa, bị ngải, bị ếm. Cũng có người cho nó là bị thất tình, học hành nhiều quá nên ngộ chữ.

TS. Trần Mỹ Duyệt/Viễn Đông

Vào một hôm đẹp trời, đứa con trai hay con gái học giỏi nhất, ngoan nhất của quí vị đang học ở một đại học danh tiếng bỗng dưng xách gói trở về không một lời báo trước. Quí vị gạn hỏi lý do và chỉ được nó trả lời, đại khái:
- Không muốn học nữa!
Thế có nghĩa là thế nào? Tại sao lại đang học chương trình bác sĩ, nha sĩ, luật sư nơi một trường danh tiếng nay lại thôi không học nữa. Có gì khác thường không? Và quí vị thật sự cảm thấy lo lắng!
Nỗi lo lắng ấy ngày càng gia tăng khi quí vị thấy nó cứ lầm lầm, lỳ lỳ nằm trong phòng không giao tiếp với bất cứ ai trong gia đình, bạn bè. Đến bữa ăn nó không thèm ra ăn. Bỏ ăn, bỏ tắm cả tuần. Đầu tóc bù xù, áo quần bê bối. Đã vậy, thỉnh thoảng còn thấy nó nhìn trời, nhìn đất vu vơ ra vẻ như một triết gia, hoặc lảm nhảm nói chuyện một mình như một thằng khờ. Có khi chăm chú đọc hết sách này, đến sách khác. Biên biên, chép chép, và viết lách đủ thứ.
Nhiều lúc nó như bịt tai lại như có ai đang hò hét, nói với nó trong đầu điều gì mà nó không muốn nghe. Cũng có lúc nó đi tìm, ngửi ngửi khắp nhà như đang ngửi thấy một mùi gì mà nó thích hoặc không thích.
Trước những hiện tượng này, có người bảo nó bị ma nhập, bị quỉ ám, bị bùa, bị ngải, bị ếm. Cũng có người cho nó là bị thất tình, học hành nhiều quá nên ngộ chữ. Và cũng có người gọi nó là “mát”, là “khùng”, hay “điên”. Nhưng theo cái nhìn của y khoa, của tâm thần học, và của tâm lý học, thì nó mang hội chứng Tâm Thần Phân Liệt (Schizophrenia), một chứng bệnh thuộc tâm thần.

Schizophrenia là gì?

Là một hội chứng bệnh tâm thần. Nó bao gồm một phần những hội chứng của Tâm Lý Chậm Phát Triển (Mental Retardation), nhưng nghiêng về thần kinh. Nó được một nhà tâm thần học người Thụy Sĩ Eugen Bleuler (1857-1939) lần đầu dùng nó vào năm 1911, thay cho chữ Dementia Praecox. Theo tiếng Hy Lạp, chữ “schizein” có nghĩa là phân chia ra, và chữ “phren” có nghĩa là trí não. Và chữ “ia” mang ý nghĩa của một trạng thái, hay một tình trạng. Schizophrenia bao gồm những dấu hiệu chính là:
- Hoang tưởng, ảo tưởng, ảo giác.
- Sợ hãi vu vơ, hốt hoảng, hoang mang.
- Ngôn từ, nói năng lạc điệu, tư tưởng bất nhất và không có cơ sở lý luận.
Bình thường bệnh nhân xem có vẻ khôn ngoan, hiểu biết, và hiền lành. Nhưng nếu bị ảo tưởng hoặc ảo giác, có thể đi đến chỗ buồn chán vu vơ, nói năng lảm nhảm, xé bỏ áo quần, hành hung, đánh đập người khác, hoặc có những dấu hiệu tự tử. Bệnh nhân hành động như có ai đó ở trong đầu xui khiến mà không kiểm soát được hành vi, ngôn ngữ của mình. Trạng thái trắng và đen, hiền lành và hung dữ, khôn ngoan và đần độn ấy xảy ra cho cùng một con người lúc này, lúc khác khiến chính bệnh nhân cũng chẳng biết mình là ai, và người nhà cũng không biết phải làm thế nào.
Theo tâm lý học, thì hội chứng này thường phát hiện ở sau tuổi vị thành niên, khoảng hậu dậy thì và trước tuổi thành niên. Phụ huynh có thể thấy những dấu hiệu này khi con mình ở tuổi 18 hay 19. Thống kê cho biết có 40% phái nam và 23% phái nữ ít nhiều mang triệu chứng này. Căn bệnh này ảnh hưởng khoảng 0,3 - 0,7% bệnh nhân một thời điểm nào đó trong cuộc đời của họ. Tính đến năm 2011, trên thế giới có khoảng 24 triệu người mang hội chứng này. Cũng như hầu hết các chứng bệnh về tâm lý và tâm thần, đàn ông, con trai mắc chứng này cao hơn 1,4 lần đàn bà, con gái.
Như vừa trình bày trên, Tâm Thần Phân Liệt không chỉ đơn thuần ở trạng thái lúc trắng, lúc đen, lúc thế này, lúc thế khác do ảnh hưởng của ảo tượng và ảo giác. Tùy vào những yếu tố khác nhau, căn bệnh này có thể chia thành những trạng thái khác nhau.

Những trạng thái Tâm Thần Phân Liệt
- Paranoid Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt nhấn mạnh đến những hành vi và thái độ của ảo tưởng và ảo giác. Ảo tưởng ghen tức là một phần trong trạng thái này với những dấu hiệu liên quan đến bực tức, cáu giận, nghi ngờ, và cãi cọ. Không giống như những hình thức tâm thần phân liệt khác, bệnh nhân thông thường tỏ ra không có dấu hiệu gì khác thường nếu như ảo tưởng không ảnh hưởng trên bệnh nhân.
- Disorganized Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt nhấn mạnh đến những dấu hiệu nói năng gián đoạn, khác thường, thường xuyên giống như con nít hoặc có những hành vi kỳ quặc liên quan đến tâm thần. Một trạng thái khác là nghe những tiếng nói lạ trong đầu, cô lập, xa tránh mọi người, đôi lúc hoang tưởng về sự đau đớn hoặc khác thường của cơ thể.
- Catatonic Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt đến việc bệnh nhân có thể duy trì một tình trạng về cơ thể, ngồi, hoặc nằm cùng một tư thế hàng giờ, đôi khi hàng tháng. Thường xuyên xảy ra những giây phút trong đó bệnh nhân có hành động cuồng loạn gây nguy hiểm cho chính mình và cho những người khác.
- Undifferentiated Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt với những triệu chứng thường được cho là những triệu chứng tâm bệnh như ảo tưởng, ảo giác, những hành động và lẫn lộn, rời rạc, bất nhất.

- Residual Type: Trạng thái Tâm Thần Phân Liệt của bệnh nhân có lịch sử về một trong những tình trạng Tâm Thần Phân Liệt khác nhau, nhưng hiện tại lại không xuất hiện những dấu hiệu của bệnh lý, ngoại trừ có những dấu hiệu như xuống tinh thần, ý nghĩ táo bạo, lý luận nghịch lý, tự cô lập, hoặc ngược lại giao tiếp một cách khác lạ.

Có cần phải chữa trị không?

Thông thường với một nền văn hóa trọng hình thức, phụ huynh Việt Nam ít khi muốn đề cập những tình trạng bệnh lý trên với các nhà tâm thần, thần kinh và tâm lý học. Hoặc ngay trong các thành viên trong gia đình, họ hàng, những triệu chứng này cũng được giữ kín, vì sợ mất mặt, sợ mặc cảm với người ngoài.
Mặt khác trong một quan niệm tôn giáo, nhiều người vẫn cho rằng việc con, cháu mình mang những chứng bệnh ấy là do kiếp trước mình đã không ăn ở phúc đức, cũng có thể là do lỗi của mình kiếp này. Do đó, dưới bất cứ lý do nào, việc tiết lộ những triệu chứng bệnh tật ấy đều cũng làm ảnh hưởng đến gia phong, đến chính phụ huynh.
Thông thường nhất, là phụ huynh sợ mang tiếng con mình bị điên.
Từ những lý luận trên, phụ huynh không muốn đối diện với thực tế là con mình có bệnh và cần phải được chữa trị. Hoặc nếu không thì tin vào bùa ngải, tìm thầy giải trừ, hay cầu xin thánh thần cứu chữa.
Nhưng dù là với bất cứ lý do gì, Tâm Thần Phân Liệt chính là một căn bệnh thuộc dạng tâm thần và phải được chữa trị. Càng để lâu, càng khó chữa. Càng trễ nãi chữa trị, càng nhiều ảnh hưởng tai hại sau này. Tóm lại, đây không phải là một căn bệnh mà phụ huynh muốn chữa hay không tùy ý. Cũng không phải là con, cháu mình muốn chữa hay không tùy nó. Bổn phận của phụ huynh là tìm các bác sĩ chuyên môn để chữa trị, và tìm mọi cách để đưa con, cháu mình đi chữa trị. Nơi cuối cùng mà những bệnh nhân này sẽ đến là “nhà thương điên”, nếu không được chữa trị đúng lúc và đúng cách.

Thế nào là đúng lúc?

Là khi phụ huynh nhận thấy con cháu của mình có những dấu hiệu khác thường. Nhất là lúc các em bước vào tuổi 18 hay 19. Những thái độ, hành động và tư tưởng khác thường như đã trình bày tóm lược ở trên.

Thế nào là đúng cách?
Là phải tìm những bác sĩ tâm thần, tâm lý, thần kinh có khả năng và chuyên môn. Sự hiểu biết chuyên môn của những bác sĩ này cùng với sự cộng tác tích cực của phụ huynh sẽ giúp con, cháu mình uống thuốc đều đặn, gặp bác sĩ tâm lý đều đặn. Phụ huynh cần lưu ý thêm điều này, những loại thuốc chữa bệnh tâm thần thường khó uống và luôn luôn gây những phản ứng phụ làm cho các bệnh nhân ngại ngùng, trốn tránh, đôi khi vứt bỏ thuốc mà không uống. Chính vì vậy, trong những bệnh viện tâm thần, các y tá phải kiểm soát, theo dõi mỗi khi cho bệnh nhân uống thuốc. Điều này khác với thái độ của phụ huynh ở nhà thường là hễ con không muốn uống thì thôi, không theo dõi, và cũng không bắt buộc.

Kết luận
Tóm lại, chữa bệnh Schizophrenia phải dùng thuốc, và do đó, cần bác sĩ tâm thần. Ngoài ra, để chữa trị những hội chứng tâm lý gây ra do ảnh hưởng của ảo tưởng và ảo giác, bệnh nhân cũng cần phải có bác sĩ tâm lý. Nhưng sự ủng hộ tinh thần, theo dõi và khuyến khích của phụ huynh cũng chính là một liều thuốc trong toàn bộ chương trình trị liệu. - (TMD)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.
TS. Trần Mỹ Duyệt/Viễn Đông

Nguồn: http://www.viendongdaily.com/tam-than-phan-liet-schizophrenia-gotJPReJ.html
Bạn thích bài này?
Bookmark and Share

Ý kiến bạn đọc

Mã xác nhận

Advertisement  
Quảng cáo
Quảng cáo
Quảng cáo
Sản phẩm - Dịch vụ

Đi tìm một cách tránh thuế?

Lần trước, chúng ta có đề cập việc sử dụng “quĩ hưu” để có thêm quyền lợi cho tuổi già. Trước khi xem xét chi tiết của từng loại quĩ hưu, chúng ta cần biết tác dụng của thuế đối với các quĩ này như thế nào. Trước tiên, thuế được hiểu là số tiền chúng ta phải trích ra từ những gì mình nhọc công tích lũy được

Quyền lợi của tuổi già?

Đọc cái tiêu đề trên, chắc nhiều người nghĩ tới … tiền già (tiền SSI), là khoản tiền mà xã hội Hoa Kỳ biếu không cho những người từ 65 tuổi trở lên, hoặc bệnh tật ngặt nghèo, không còn đủ sức khỏe đi làm tự nuôi sống bản thân, mà quá trình đóng góp khi còn đi làm việc cũng không đủ bảo đảm một lợi tức tối thiểu để sinh sống.

Dùng ‘đòn bẩy’ khi mua nhà

Đòn bẩy là một nguyên tắc vật lý, được ứng dụng để nâng nhắc đồ vật cho dễ dàng hơn. Biết áp dụng nguyên tắc này, chúng ta có thể nâng được những thứ rất nặng nề mà chỉ cần bỏ ra một phần công sức không đáng kể. Hình ảnh rõ ràng nhất là một người đang muốn lăn một hòn đá lớn, nặng tới vài trăm ký

Đánh giá thị trường địa ốc qua Appreciation Rate

Với một căn nhà mua $330,000 mà bán $550,000, nhiều người cho rằng người chủ nhà đã lời được $220,000. Không hẳn đó là số tiền người bán nhà đút vào túi mình đâu. Đó mới là mức sai biệt giữa hai con số.

Giá nhà tôi định mua có cao quá không?

Câu hỏi trên có thể đặt lại một cách cụ thể hơn: Chúng ta phải dựa vào những tiêu chuẩn nào để biết rằng giá nhà đã quá nóng, có thể dẫn đến nguy cơ “nổ bong bóng,” hoặc giá nhà đã sụt giảm đến mức gần như … cho không.

Mua hay thuê nhà: Khi nào nên mua nhà? (bài 3)

Qua hai bài trước về việc “nên mua nhà?” và “nên thuê nhà,” chắc thế nào cũng có người cho rằng tôi cổ võ việc đi thuê và chống lại việc mua nhà. Thực ra, tôi chỉ trình bày những lý lẽ hơn thiệt, dựa vào các con số khách quan, chứ không chủ trương cổ võ giải pháp nào hoặc chống lại giải pháp nào

Mua nhà hay thuê nhà: Đằng nào lợi hơn? (bài 2)

Hôm nay là lần thứ hai tôi được trở lại diễn đàn nầy để bàn về vấn đề luôn luôn nóng hổi tại Quận Cam, đó là vấn đề nên mua nhà hay thuê nhà. Bài trước tôi đã đề cập đến những lý do nên mua nhà, mà những người làm địa ốc hay đưa ra để khuyến khích mua bán. Đồng thời, tôi cũng nêu lên nhận xét của tôi về từng điểm đó

Nên mua nhà hay nên thuê nhà? Đằng nào lợi hơn? (bài I)

Tôi là một người trong giới tiêu thụ, rất thích đọc những bài viết trên trang này. Bởi vì, tác giả trình bày những ý tưởng khá khách quan về đủ mọi vấn đề mà người tiêu thụ cần biết. Hôm nay, tôi xin phép người phụ trách cho đăng trọn bài của tôi lên đây, để có ý kiến về vấn đề có nên mua nhà hay không trong thời điểm này.

Vận động quản lý thị trường thuốc lá e-cigarettes

Trước những phản ảnh của dư luận về nguy hại tiềm tàng do thuốc lá giả, tức Ecigarettes, gây ra, cơ quan Kiểm Định Thực Phẩm Dược Phẩm Hoa Kỳ, gọi tắt là FDA hôm 24 tháng Tư, 2014 vừa qua đã đề nghị một số qui tắc nhằm chế định và kiểm soát sản phẩm này. Bên cạnh E-cigarettes là đối tượng chính, các đề nghị của FDA

Những nguy hại tiềm tàng của thuốc lá giả

Lần trước chúng ta đã nghe giới sản xuất và những người thích dùng thuốc lá giả, gọi là e-cigarette, nói về những lợi điểm của nó. Là người tiêu thụ chúng ta cần biết đến mặt trái của sản phẩm, phản ánh qua những đánh giá của giới y tế, những người có trách nhiệm về sức khỏe công cộng
Quảng cáo