Hoài Mỹ/Viễn Đông

CAIRO - Như Viễn Đông hôm qua đã tường thuật, cuộc hỗn loạn bộc phát hôm Thứ Tư sau khi một trận túc cầu vừa kết thúc ở thành phố hải cảng Port Said, Ai Cập. Theo đó là các “fans” của “đội nhà” al-Masry và “fans” của “đội khách” al-Ahly đã tấn công lẫn nhau. Hệ quả đã trở nên một cuộc tắm máu với tối thiểu 74 người chết và cả ngàn người bị thương.
Hình ảnh truyền hình từ sân vận động cho thấy cảnh sát vẫn đứng bất động trong lúc cuộc hỗn loạn diễn ra chung quanh họ.
Đụng độ khốc liệt: Chiều hôm sau Thứ Năm, những vụ đụng độ mãnh liệt đã khởi phát giữa những người biểu tình và các lực lượng an ninh ở thủ đô Cairo. Thông tấn xã Reuters loan tin, lực lượng an ninh đã phải sử dụng hơi cay để giải tán các đám đông biểu tình trước Bộ Nội Vụ.
Nhà hoạt động Magdi Garas bầy tỏ với thông tấn xã NTB niềm khắc khoải là vụ hỗn loạn túc cầu sẽ tạo nên những phản ứng dữ dội nơi dân chúng: “Đã có thông báo về những cuộc biểu tình lớn lao trong tuần này và những ngày kế tiếp. Tôi lo sợ sự kiện có thể dần dần đưa tới một cuộc nội chiến. Hiện đang diễn ra một sự leo thang đáng sợ”.
Bất mãn sâu đậm: Đã gần một năm kể từ ngày cựu Tổng Thống Hosni Mubarak từ chức sau những cuộc nổi dậy ác liệt. Người tiếp quản quyền lực sau khi Mubarak thất sủng, Thống Chế Mohamed Hussein Tantawi, cũng chẳng được cảm tình nơi dân chúng. Ông Garas nhận xét: “Hiện có sự bất mãn sâu đậm nơi dân chúng. Họ (tân chính quyền) hoàn toàn không thực thi những gì họ đã hứa hẹn”.
Cuộc bầu cử Tổng Thống tiếp tục bị hoãn lại. Dân chúng bị bắt với cường độ mãnh liệt. Garas nói, đó chẳng qua là sự kéo dài của chế độ Mubarak.
NTB viết là nhiều chuyên gia mà hãng thông tấn này tiếp xúc, đều nói rằng cảnh sát và các lực lượng an ninh có thể nhìn thấy điều lợi trong việc tạo nên hỗn loạn. Họ chứng minh bằng việc chính quyền đã cố tình để mặc kệ cơn hỗn loạn xẩy ra thay vì can thiệp vào. Nhà hoạt động Magdi Garas giãi bầy: “Tantawi viện cớ rằng đất nước vẫn còn ở trong tình trạng thiết quân luật, do đó quân đội phải điều hành quốc gia bằng bàn tay sắt. Nhiều người nghĩ rằng cảnh sát để cho cuộc hỗn loạn xẩy ra nhằm không để nền dân chủ được thực hiện”.

“Chúng tao có thể lấy đầu mày!”: Những ủng hộ viên (fans) túc cầu Ai Cập, cũng thường được biết là những người đứng đầu các vụ nổi dậy, đã phẫn nộ đối với việc các lực lượng an ninh xem ra đã hành động quá ít để ngăn chận thảm cảnh ở cầu trường Port Said.
Thái độ tiêu cực này đã được giải thích đây là một dấu hiệu cho thấy quân đội đã không thể hoặc không muốn tái lập trật tự ở Ai Cập.
Theo tin hôm qua của thông tấn xã NTB, một nhóm đã viết trên trang mạng Facebook những lời lẽ cực đoan như sau: “Chúng tao sẽ chặt đầu mày, Tantawi, thằng phản quốc. Mày đã có thể ghi tên tuổi của mày vào lịch sử, nhưng mày cực kỳ kiêu căng và mày tin là Ai Cập và dân tộc Ai Cập có thể chịu thụt lùi một bước và quên cuộc cách mạng. Mày đã lầm!”.
Treo giầy, từ giã sân cỏ: Thảm kịch túc cầu hôm Thứ Tư ở thành phố Port Said đã gây rúng động cả Thế Giới Túc Cầu, nhưng hơn cả vẫn là những người Ai Cập. Ông Sepp Blatter, Chủ Tịch FIFA (Tổng Hội Túc Cầu Quốc Tế) đã mô tả: “Đây là ngày đen tối của Túc Cầu”. Toàn ban chấp hành Ủy Hội Túc Cầu Ai Cập đã bị sa thải. Từ nay về sau xem như hội tuyển quốc gia Ai Cập phải đương đầu với nhiều vấn đề.
Thông tấn xã AP hôm qua loan tin, nhiều cầu thủ danh tiếng của đội tuyển quốc gia vì thảm kịch này đã quyết định “vĩnh biệt sân cỏ” hoặc treo giầy, điển hình như Mohamed Aboutrika (đã đá 81 trận quốc tế) và Emad Moteab (64 trận). Cả hai cầu thủ đã bầy tỏ quyết định vừa kể trên đài TV al-Ahly. Trung Phong Mohamed Barakat (65 trận) cũng thông báo tạm treo giầy cho tới khi “sự công bình được thực hiện trọn vẹn đối với những người tử vong”.
Theo AP, huấn luyện viên của đội al-Ahly, Manuel Jose, người Bồ Đào Nha, cũng đã xin câu lạc bộ Cairo hủy bỏ khế ước để ông ta có thể hồi hương.
Sẽ điều tra bạo động: Ngoại Trưởng của Liên Hiệp Âu Châu (EU), bà Catherine Ashton hôm qua đã lên tiếng yêu cầu một cuộc điều tra độc lập về vụ bạo động này vốn đã tạo cuộc sống thành cơn phẫn nộ đối với chế độ. Bà Ashton tuyên bố: “Tôi hy vọng một cuộc điều tra ngay lập tức và độc lập sẽ rọi ánh sáng vào các nguyên nhân của biến cố bi thảm này”.
Hôi Đồng Quân Lực ở Ai Cập đã tuyên bố 3 ngày đất nước chịu tang sau thảm kịch túc cầu, và đã cho lệnh gọi chỉ huy trưởng an ninh ở thành phố Port Said về Cairo trình diện.
NTB viết: “Nhóm Huynh Đệ Hồi Giáo hiện có nhiều uy lực ở Ai Cập đã buộc lỗi cho những thành viên ủng hộ Mubarak về biến cố đẫm máu ở Port Said”.

Từ đau buồn đến phẫn nộ
Theo Hồi Giáo, người chết phải được chôn cất trong vòng 24 tiếng đồng hồ sau khi lìa trần. Bởi thế Thứ Năm, đã diễn ra cuộc mai táng cậu bé Anis Mhohyeldeen 15 tuổi. Không chỉ thân nhân mà hơn ngàn người ở Cairo đã tiễn đưa em. Theo nhật báo điện tử Masrawy, em Anis là một người mà cả cuộc đời ngắn ngủi đã say mê túc cầu. Như nhiều người Ai Cập khác, em lớn lên với một tình thân thương sâu đậm dành cho đội banh tài ba nhất nước, al-Ahly.
Thế nhưng Anis Mhohyeldeen đã bị chết bất ngờ trong vụ “tàn-sát-túc-cầu” ở thành phố hải cảng Port Said chiều Thứ Tư khi các ủng hộ viên của “đội nhà” al-Masry xông vào sân cỏ một cách điên cuồng và tấn công các “fans” của “đội khách”. Báo Masrawy viết, em Anis chết như thế nào, không rõ, nhưng ở Ai Cập em đã trở thành một biểu tượng cho 74 người đã bị thiệt mạng trong bạo động.
Thứ Năm, em Anis đã được chôn cất trong ngôi đền thờ (mosque) lớn Hồi Giáo, Mostafa Mahmoud, ở thủ đô Cairo. Hơn ngàn người đã tụ tập để vĩnh biệt thiếu niên này.
Sau ngày xẩy ra thảm kịch là khởi sự các cuộc biểu lộ đau buồn, trước hết là các quan tài được đưa tới Cairo qua ga xe lửa Ramis rồi bằng buổi mặc niệm ở trụ sở chính của câu lạc bộ al-Ahly ở đảo Zamalek.
Sự đau buồn được ghi dấu trên trang nhất của các nhật báo. Trong số đó, tờ Youm phát hành với mầu tang đen-trắng. Nhiều người tham dự các buổi tưởng niệm cũng đã mặc y phục đen.
Sau đó, sự đau buồn đã bộc phát thành giận dữ và phẫn nộ. Thứ Năm, những người yêu thích túc cầu cùng với những nhà hoạt động chính trị đã tụ tập trước Bộ Nội Vụ ở thủ đô Cairo - rồi nhanh chóng bộc phát những cuộc “chiến tranh đường phố” giữa cảnh sát và những người biểu tình. Nhiều người đã bị thương trong “trận mưa” ném đá và hơi cay.

Bao vây Bộ Nội Vụ ở Cairo
Thông tấn xã AFP loan tin, hôm qua Thứ Sáu, những người biểu tình đã bao vây bộ Nội Vụ và tiếp tục đụng độ với cảnh sát. Anh Abu Hanafy, 22 tuổi, quả quyết: “Chúng tôi ngồi ở đây cho tới khi nào các quyền lợi của chúng tôi được thực hiện đầy đủ”.
Theo AFP, cuộc tấn công cơ sở chính quyền này là hệ lụy của thảm kịch túc cầu xẩy ra ở thành phố Port Said chiều Thứ Tư.
Các nhóm tranh đấu cho cuộc cách mạng trước đây đã kêu gọi dân chúng tham gia cuộc biểu tình mà họ gọi là “Thứ Sáu Phẫn Nộ”. Lúc đầu, buổi sáng Thứ Sáu chỉ có vài trăm người đáp ứng, nhưng rồi số người tham gia càng lúc càng đông, đến chiều thì con số đã lên tới cả hàng ngàn người. Họ chiếm đóng công trường Tahrir ở trung tâm Cairo.
Khi màn đêm rơi xuống thì tình hình trở nên nguy hiểm khi một xe vận tải của cảnh sát đã vô ý chạy lầm vào một trong những con đường đầy người biểu tình. Họ bao vây xe rồi lật đổ xe trong khi các cảnh sát viên vẫn ngồi chịu trận bên trong. Khoảng một khắc sau, một số người biểu tình đã điều đình với “phe ta” để những cảnh sát viên này được xe cứu thương chở đi an toàn.
Suốt đêm cho tới sáng đã liên tiếp xẩy ra các cuộc đụng độ giữa những người biểu tình và cảnh sát. Theo AFP, một người bị chết và gần 400 người bị thương.

Cảnh sát ném đá vào các đám biểu tình
Bộ Nội Vụ nằm gần công trường Tahir, nơi đông nghẹt người biểu tình. Lựu đạn cay thi đua “mưa” trên đầu các đám đông khiến nhiều người bị thương. Các nạn nhân được chở đi trên các xe gắn máy. Trong khi đó xe cứu thương phải đậu cách xa “chiến trường” mấy trăm mét.
Tấn công bằng hơi cay: Shaban Ali (27) là một trong những người đã được “tải” đến xe cứu thương. Ký giả của thông tấn xã NTB đã gặp Ali sau khi anh đã được các nhân viên y tế của xe cứu thương cứu chữa. Anh kể: “Chúng tôi chỉ đứng ở đó biểu tình, nhưng họ (cảnh sát) vẫn tấn công chúng tôi bằng hơi cay. Tôi ngã xuống rồi ngất xỉu. Mãi khoảng nửa tiếng sau tôi mới tỉnh lại”. Ali cương quyết gia nhập trở lại các cuộc biểu tình: “Tôi quay lại đây. Tôi có bạn bè trong đó. Cho dù có bị mất mạng, tôi cũng phải quay trở lại”.
Hình ảnh TV cho thấy cảnh sát không chỉ bắn hơi cay mà còn dùng gạch đá để ngăn chận các đám đông biểu tình. Quân đội đồng thời còn sử dụng cả xe tăng để ép những người biểu tình phải thụt lùi.
Các cuội nổi dậy này là phản ứng thảm kịch 74 người bị thiệt mạng ở sân vận động túc cầu tại thành phố Port Said. Nhiều người đã buộc lỗi cho chính quyền và nhà lãnh đạo quân sự Mohamed Hussein Tantawi là đã cho phép bộc phát cuộc hỗn loạn đẫm máu này. Bộ Nội Vụ đã trở thành biểu tượng của chế độ quân phiệt vốn vẫn tiếp tục cai trị đất nước Ai Cập.
Ít nhất 4 người chết: Hình ảnh TV hôm qua Thứ Sáu cho thấy nhiều “fans” của đội túc cầu al-Masry (của thành phố Port Said) cũng tham dự các cuộc biểu tình. Theo tin thông tấn xã NTB, đã có báo cáo là không chỉ ở thủ đô, ở Port Said mà còn tại nhiều nơi khác trên lãnh thổ Ai Cập cũng đã diễn ra các cuộc nổi dậy. Hai thường dân đã bị chết ở thành phố Suez và một người ở Cairo. Đài Al Jazeera loan tin, một quân nhân bị thiệt mạng khi một chiến xa lùi lại, cán lên đương sự ở gần công trường Tahir.
Theo các lực lượng an ninh, một trạm cảnh sát ở bán đảo Sinai đêm Thứ Sáu đã bị tấn công bằng hỏa tiễn và súng máy. Phát ngôn viên của các lực lượng này tuyên bố có thể nói đây là một hành động trả thù sau khi hai thanh niên bị bắn chết cũng ở cùng khu vực vào chiều Thứ Năm.
Đòi hỏi bầu cử: Chủ đề chính yếu của các cuộc biểu tình này là đòi hỏi các tướng lãnh nắm quyền hiện nay phải nhanh chóng tổ chức cuộc bầu cử tân Tổng Thống. Hội Đồng Quân Lực hiện nắm trọn quyền lực ở đất nước này, đã hứa hẹn là cuộc bầu cử Tổng Thống sẽ được tổ chức vào khoảng giữa tháng Sáu. Thế nhưng hầu hết người dân Ai Cập vẫn từ chối tin tưởng điều ấy, trái lại họ cho là quân đội đã có kế hoạch nhằm duy trì quyền lực.
Cho tới sáng nay, đám đông biểu tình vẫn tụ tập ở công trường Tahrir. Trong khi đó các hàng rào cản, xe tăng và nhiều toán cảnh sát cũng như lực lượng quân đội trấn giữ trước Bộ Nội Vụ. Tình hình rất căng thẳng. Cảnh tượng báo hiệu những cuộc hỗn loạn mới đã khởi sự bộc phát ở thủ đô Ai Cập. Thảm kịch túc cầu đã châm lửa cho ngòi nổ của một cơn khủng hoảng bế tắc mà động cơ chính yếu vẫn là lòng khao khát dân chủ thật sự của người dân trong một chế độ chuyên lừa lọc bằng nhưng lời “hứa cuội” - (HM)

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.