“Chim sẻ” vẫn hát

Văn Điệp

Giọng soprano Patricia Racette sang trọng, lóng lánh đêm thứ Bảy, 9.06.2008, mở màn cho vở La Rondine (Chim Sẻ, trình diễn lần đầu năm 1917) của Giacomo Puccini (1858-1924) do Nhà hát Nhạc kịch LA Opera dàn dựng tại Thính đường Dorothy Chandler, thành phố Los Angeles.

Thủ vai chính Magda trong vở diễn, soprano Patricia Racette thuyết phục khán giả bằng giọng hát tròn trịa, cao vút của cô, thu hút sự chú ý của khán giả vào âm nhạc hơn là những bộ trang phục hoa hòe hoa sói hay cảnh trí sân khấu thiết kế hơi có vẻ cường điệu nhưng không được khéo léo. Một ưu điểm khác là nữ nhạc trưởng Keri-Lynn Wilson điều khiển dàn nhạc nhịp nhàng, ăn khớp, hòa điệu dễ dàng chứ không lấn lướt các giọng hát.

Vở La Rondine có cốt truyện tương tự như La Traviata (Trà hoa nữ), nhưng nỗi buồn của “chim sẻ” trong La Rondine có thể nói là hời hợt hơn. Cũng có thể đổ lỗi cho nhà đạo diễn sân khấu Marta Domingo, vợ của Giám đốc Nhà hát Placidó Domingo, đã không đưa ra hết tài nghệ diễn xuất của các diễn viên. Hoặc có lẽ do tác giả Puccini chưa hoàn tất tác phẩm La Rondine một cách mỹ mãn về cốt truyện cũng như tình tiết, dù rằng âm nhạc của ông dễ đi vào lòng người.

La Rondine kể chuyện về một kỹ nữ tên là Magda ở Paris. Cô sống quen trong nhung lụa, vui đùa với các bạn bè, nhờ sự “bảo trợ” của Rambaldo (ca sĩ giọng bass David Pittsinger). Một trong những người thường lui tới nhà cô là nhà thơ Prunier (ca sĩ giọng tenor Greg Fedderly), đã đem lòng yêu thương cô hầu Lisette nhí nhảnh, chân chất (ca sĩ giọng soprano Amanda Squitieri). Trong một buổi tụ họp bạn bè, Prunier làm bộ xem bói cho Magda và tiên đoán số phận của cô sẽ như con chim sẻ bay mãi ra biển khơi. Một lúc sau, Ruggero (ca sĩ giọng tenor Marcus Haddock), từ tỉnh lẻ mới lên Paris lần đầu, bước vào nhà, đưa thư giới thiệu của bố cho Rambaldo. Mọi người xúm vào hướng dẫn Ruggero về những địa điểm ăn chơi buổi tối tại Paris.

Đêm hôm đó, Magda cải trang một cô gái dân dã lén đi theo Ruggero vào vũ trường Bullier, nơi màu sắc nhộn nhịp của các vũ công làm sống động vở diễn. Ruggero không hay biết, và Magda khéo sắp xếp để ngồi vào bàn Ruggero, tự giới thiệu mình là Paulette. Cả hai đang tỏ tình với nhau thì cặp tình nhân Lisette-Prunier bước vào. Magda liền ra dấu bảo họ giữ bí mật. Họ cụng ly thân mật, vui vẻ. Bất chợt, Rambaldo đến. Magda nhờ Prunier kéo Ruggero ra ngoài. Rambaldo bắt Magda về nhà với ông ấy, nhưng cô từ chối vì đã yêu Ruggero.

Magda dọn ra sống riêng với Ruggero ở một căn nhà bên bờ biển Côte d’Azur. Ruggero vẫn chưa biết gì về quá khứ của Magda. Anh cho cô biết là đã viết thư về nhà xin phép bố mẹ cho làm đám cưới. Một lát sau, Prunier đưa Lisette trở lại làm việc nhà cho Magda. Cặp này cãi cọ cũng nhiều nhưng vẫn rất yêu thương nhau. Khi mọi người giải tán và Magda còn lại một mình, Rambaldo lại dò đến. Ông nói vẫn đợi Magda trở về lại Paris. Ông cũng đã biết hoàn cảnh thiếu nợ của Ruggero và Magda, nên để lại một ví tiền rồi đi ra. Ruggero trở lại với lá thư nặc danh cho biết Magda là tình nhân của Rambaldo, bạn của bố Ruggero. Ruggero giận dữ từ chối tình yêu của Magda và bỏ đi, cho dù Magda hết lời năn nỉ. Không còn tình yêu với Ruggero, Magda cũng không thể sống được. Cô hướng về phía biển như con chim sẻ lao ra biển khơi thăm thẳm.

Tenor Marcus Haddock có giọng đẹp, ấm áp và vang xa. Chỉ tiếc khi đến Màn III dường như ông đã thấm mệt nên không đủ sức song ca với Patricia Racette, khiến cho giọng của ông có phần chìm hơn chất giọng không hề suy suyễn của Racette. Bass David Pittsinger có giọng trầm quyến rũ. Tuy là vai phụ, cặp Greg Fedderly (vai Prunier) và Amanda Squitieri (vai Lisette) thể hiện vai diễn của mình tốt hơn cả hai vai chính, với màu sắc nhân vật linh động, tinh tế. Ban hợp xướng LA Opera lúc đầu hát không được đều nhưng về sau có khá hơn.

Vở La Rondine dễ nghe, dễ hiểu với dòng nhạc êm ả, nhẹ nhàng, những bài hát mang âm hưởng quen thuộc. Thời lượng của vở diễn cũng không dài lắm; cả ba màn chỉ dưới 2 giờ đồng hồ, cộng thêm hai lần giải lao 25 phút giữa mỗi màn.

La Rondine còn diễn đến ngày 28.06.2008 tại Los Angeles, trong dịp kỷ niệm 150 năm sinh nhật của nhà soạn nhạc Puccini. Vé $20-$238, bán qua mạng tại www.laopera.com hoặc qua điện thoại (213) 972-8001.