Dùng giác quan chẩn bệnh cho xe (kỳ 3)

Cái xe là một “cơ thể”, có lúc khỏe lúc yếu. Là người sử dụng xe, chúng ta phải biết “chẩn bệnh” cho xe, ít nhất về những điều căn bản. Khi không có máy móc và dụng cụ trợ giúp, thầy thuốc phải biết chẩn bệnh bằng ngũ quan; chúng ta cũng vậy: Không sắm sửa được những thứ máy móc đắt tiền giúp theo dõi bệnh tình của xe, chúng ta có thể vận dụng giác quan để thăm dò và tìm ra những gì cần thiết phải làm ngay.

1. Quan sát bằng đôi mắt
Một trong những cách dễ dàng nhất là dùng mắt. Luôn luôn quan sát xem có thấy khói bốc lên từ đuôi xe hoặc đầu xe không, xe có xì nước làm thành vũng trên sân hay không. Với đôi mắt, chúng ta có thể tìm ra được những vấn đề như sau:
- Thấy khói trắng cuồn cuộn bốc ra từ ống bô, bạn nên nghĩ tới nước coolant có thể đã thấm vào trong phòng máy rồi (Engine Cylinder), và điều đó có nghĩa là tấm đệm ở đầu xi lanh, gọi là Head Gasket, cần phải thay.
- Nếu không phải khói trắng mà là khói đen bốc ra từ ống bô thì vấn đề có thể nằm trong hệ thống bơm xăng, bao gồm fuel injection system, fuel pump, vi não điều khiển máy hoặc là carburetor (Carburetor: bộ phận chế hòa xăng trong những xe đời cũ, khi chưa có kỹ thuật Fuel Injection).
- Khói xanh bốc ra từ ống bô: Trục trặc có thể do gasket, O-ring, hoặc Seal bên trong cylinder.
- Khói trắng bốc lên từ dưới nắp đậy đầu xe: Két nước có thể bị rò, máy bơm nước (water pump) bị rò, khiến nước Coolant chảy ra ngoài, bốc khói, xe có nguy cơ Overheat.
- Khói đen bốc lên từ dưới nắp đậy đầu xe là dấu hiệu khuyến cáo nhớt máy (engine oil) bị đốt do gasket bị rách, làm nhớt rò ra ngoài, có thể đưa đến tình trạng thiếu nhớt và xe nóng máy.
- Xe để lại một vũng nước màu xanh (green) trơn trên sàn garage, đó chính là nước coolant rò từ trong két nước ra.
- Một vũng nhớt màu nâu trên sân sau khi xe dời chỗ: Đó là dấu hiệu nhớt máy, hoặc là một chất dầu bôi trơn (lubrication) bị rò.
- Một vũng nước màu đỏ ở trên sân cho biết xe đang rỉ dầu, có thể là dầu thắng hoặc dầu tay lái.
- Một vũng nước trong dưới gầm xe có thể là nước chảy ra từ máy điều hòa không khí (AC). Nếu trước đó có dùng AC thì hiện tượng này bình thường. Cũng có thể đó là dầu rò ra từ hệ thống tay lái tự động (power steering).
- Nước màu xanh (Blue fluid) trên sân, ở đầu xe, thường là nước trong hệ thống rửa xe bị rò ra ngoài…

2. Lỗ mũi đánh hơi được mùi lạ
Trong xe dường như có mùi gì là lạ? Trước hết hãy dẹp những thức ăn đồ uống trong xe đi đã. Làm như vậy rồi mà vẫn đánh hơi được mùi lạ thì ghi nhận kỹ càng để tường trình với thợ máy. Bình thường, với lỗ mũi, người bình dân có thể phát giác được những hiện tượng sau đây:
- Nghe mùi thơm thơm ngọt ngọt giống như xi rô của bánh Pancake: Đó là dấu chỉ nước coolant bị rò, hoặc hệ thống sưởi có vấn đề rồi đó.
- Nghe mùi nhớt: Dấu hiệu nhớt hoặc dầu bôi trơn bị rò rỉ. Hiện tượng này thường kèm theo khói bốc lên ở đầu xe.
- Mùi lưu huỳnh (mùi thuốc pháo) có thể là dấu hiệu dầu hộp số bị rò. Cũng có thể là dấu hiệu trục trặc ở bộ phận Catalytic Converter.
- Mùi xăng là dấu hiệu cho biết hệ thống xăng bị rò.
- Mùi cháy khét có thể là dấu hiệu của nhiều nguyên nhân, nhưng thủ phạm phổ thông nhất là clutch (trong hộp số tay) bị mòn hoặc dùng thắng quá nhiều, bố thắng bị chà xiết mạnh, trở nên cháy khét.

3. Tai nghe tiếng dị kỳ
Nếu chiếc xe phát ra những âm thanh lạ, có thể là nó đang cố gắng nói gì với bạn đó. Sau đây là những âm thanh thường gặp và ý nghĩa của nó:
- Tiếng xiết (squealing) như tiếng nghiến răng, nhưng lớn và chói tai hơn nhiều: Có thể đó là tiếng nói của dây belt, nó muốn bảo bạn rằng “Dây belt bị lỏng! Vì quá dãn hoặc vì quá cũ rồi!”.
- Tiếng va chạm lục cục (clunking sound) là dấu hiệu có vấn đề với bộ phận Universal Joint hoặc CV Joint.
- Tiếng kêu leng keng, kèm theo trở ngại khi sử dụng tay lái là dấu hiệu các ball-joint hoặc tire-rod bị mòn.
- Tiếng lách cách khi xe tăng tốc độ là dấu chỉ có hòn sỏi khúc cây kẹt ở vùng lốp.

4. Cảm giác xe rung hoặc xe lắc lư
Cảm giác khác lạ khi lái xe cho biết có vấn đề, chẳng hạn thấy xe rung bất thường, xe lắc lư đi không đúng hướng tay lái. Sau đây là một vài gợi ý về triệu chứng và nguyên nhân:
- Xe lắc lư đi không đúng hướng tay lái: Có thể là lốp mòn không đều, bánh bị cong, bánh xe không cân, hoặc thậm chí một bánh nào đó bị lỏng vì xúc ốc.
- Xe rung khi ấn bàn đạp thắng hoặc gas, đó là dấu chỉ trục trặc ở bộ phận CV Joint (nếu là xe kéo bằng 2 bánh trước FWD) hoặc Universal Point (nếu là xe đẩy bằng 2 bánh sau RWD).
- Chạy càng nhanh, xe rung càng mạnh, nghĩa là xe có vấn đề với hệ thống bu-gi (spark plug), phun xăng (fuel injector) hoặc các valve trong xi lanh (engine valve).
- Đạp thắng xe rung, có thể Brake Drum bị cong.
- Xe rung mạnh khi tăng tốc có thể vấn đề do bạc đạn trong bánh xe…

Kết luận
Trên đây chỉ là sự diễn tả đơn sơ những biểu hiện căn bản nhất của một vài hiện tượng phổ thông. Có những nguyên nhân đơn giản, khi nhận ra vấn đề bạn có thể tự điều chỉnh được. Có những nguyên nhân phức tạp hơn, mà chỉ người thợ chuyên môn mới đối phó nổi. Lại có những tên gọi xa lạ, như Universal Point, CV Point, Tire Rod… Là người lái xe bình dân, chúng ta không cần phải hiểu hết những bộ phận đó. Nhưng, tăng cường ý thức về săn sóc và bảo trì để có thể đáp ứng ngay khi có trục trặc… đó là bổn phận của mọi người dùng xe, là cung cách của người biết sử dụng những phát minh khoa học của thời đại mới.

Haosmith@yahoo.com

Viendongdaily.com và tác giả giữ bản quyền bài trên trang này. Xin đừng trích đăng dưới bất cứ hình thức nào.