Kết cục bất ngờ của vị thái giám cố ý đọc sai chiếu chỉ hoàng đế, cứu ngàn người

Thái giám đóng vai trò không thể thiếu trong hoàng cung thời xưa. Tuy chỉ là người phục vụ trong cung, nhưng có nhiều người dựa vào sự ưu ái của hoàng đế trở nên kiêu ngạo, tham lam quyền lực và gieo mầm tai hoạ. Do đó, nhiều người có ấn tượng không tốt về thái giám .

Tuy vậy, cũng có những thái giám tốt bụng, nhận hậu và đáng kính trọng. Trương Cư Hàn thời Đường là một ví dụ điển hình.

Trương Cư Hàn (857-928) là một thái giám sống vào cuối thời Đường. Do có tính cách ngay thẳng, chính trực, dũng cảm và có tư chất hơn người nên được Hoàng đế Đường Trang Tông tin tưởng bổ nhiệm làm Xu mật sứ, chịu trách nhiệm chính về quân sự, chính trị và tuyên cáo mệnh lệnh của hoàng đế.

Năm 926, Hoàng đế Trang Tông của Hậu Đường quyết định tấn công Thục. Hoàng đế Vương Diễn của Thục biết rằng đất nước của mình đang trong tình trạng nguy kịch, không thể cứu vãn nên đành đầu hàng. Đường Trang Tông rất vui mừng nên tha mạng cho Vương Diễn và thậm chí còn ban cho ông ta một vùng lãnh thổ.

Không lâu sau khi Thục đầu hàng, một cuộc nổi loạn nổ ra trong lãnh thổ của nhà Đường. Hoàng đế Trang Tông quyết định đích thân dẫn quân đi chiến đấu, nhưng ông lo lắng Vương Diễn, người vừa đầu hàng, có thể sẽ lợi dụng tình hình để làm phản nên ban chiếu xử tử Vương Diễn và toàn bộ tùy tùng.

Nhiệm vụ đọc chiếu chỉ của hoàng đế lần này được giao thái giám Trương Cư Hàn. Khi nhìn thấy chiếu chỉ, vị thái giám này rất ngạc nhiên, không hiểu tại sao Vương Diễn và tùy tùng lại bị giết, nhất là khi ông ta vừa mới đầu hàng và được ban đất. Hơn nữa, trong số họ có rất nhiều người vô tội.

Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Trương Cư Hàn thực hiện một hành động chưa từng có trong lịch sử: Khi đọc chiếu chỉ của hoàng đế, ông ta bí mật đổi từ "phe của Vương Diễn" bằng "gia tộc của Vương Diễn". Với hành động này, mặc dù Vương Diễn và gia tộc không thoát khỏi cái chết, nhưng hơn 1000 tuỳ tùng của ông ta được tha mạng.

Tự ý sửa chiếu chỉ của hoàng đế là tội lớn, không thể tha thứ. Hành động của Trương Cư Hàn đẩy ông vào cửa tử. May mắn thay, khi trở về triều, Hoàng đế Trang Tông không truy cứu vụ việc bởi khi ông dẫn quân đi dẹp loạn, đã không hề có cuộc nổi dậy nào từ phía binh lính cũ của Vương Diễn.

Hơn nữa, việc giết Vương Diễn đã đi ngược với hành động trước đó của ông là tha tội và ban đất cho vị vua nước Thục này sau khi đầu hàng. Hành động này ít nhiều tổn hại tới danh tiếng của Đường Trang Tông. Việc làm của Trương Cư Hàn phần nào đã chuộc lỗi cho Trang Tông. Do vậy, vị hoàng đến này cố tình làm ngơ, không truy cứu thái giám thân cận của mình. Ông còn cho phép Trương Cư Hàn sau này được cáo lão hồi hương, an hưởng tuổi già.

Như vậy, nhờ lòng khoan dung của Trương Cư Hàn, hơn một nghìn người, bao gồm các quan lại của nước Thục cũ và các tôi tớ của Vương Diễn, đã được cứu sống. Các đời sau ca ngợi Trương Cư Hàn vì không lạm dụng quyền lực để gây rối hay tranh giành quyền lực. Và vì đã liều mạng sửa đổi chiếu chỉ để cứu người vô tội, ông được coi là một quân tử đức độ trong số các thái giám.

ST