Khi Samurai thức tỉnh: Nhật Bản có đang hồi sinh "con quái vật" quân sự dưới yếu tố Trung Quốc

Suốt 8 thập kỷ qua, thế giới đã quen với một hình ảnh Nhật Bản "ăn chay": ôn hòa, lịch thiệp và né tránh mọi xung đột vũ trang. Tuy nhiên, thời kỳ đó dường như đã chính thức khép lại. Tuyên bố đầy thép của Thủ tướng Sanae Takaichi về việc sẵn sàng đáp trả quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan không đơn thuần là một phát ngôn chính trị; đó là một tín hiệu báo động đỏ cho thấy cấu trúc an ninh tại châu Á đang đứng trước một cuộc tái định hình chưa từng có.

Đường sinh mệnh và nỗi sợ bị "bóp nghẹt"

Không khó để nhận ra logic tàn nhẫn đằng sau sự thay đổi này. Nhật Bản không hành động vì lòng trắc ẩn thuần túy dành cho Đài Loan, mà vì sự sinh tồn của chính mình. Với hơn 80% nguồn năng lượng và hàng hóa thiết yếu phải đi qua eo biển Đài Loan, Tokyo đang đứng trước một canh bạc "được ăn cả, ngã về không".

Việc Trung Quốc kiểm soát eo biển này đồng nghĩa với việc Nhật Bản đặt sinh mệnh kinh tế vào tay một đối thủ trực tiếp. Nhìn lại lịch sử những năm 1930, nỗi sợ bị phong tỏa đường biển chính là mồi lửa châm ngòi cho chủ nghĩa bành trướng của Đế quốc Nhật thời bấy giờ. Nay, bóng ma ấy quay trở lại, nhưng với một bối cảnh địa chính trị phức tạp hơn gấp bội.

Washington và quân bài "đại lý" quân sự

Sự thay đổi của Nhật Bản không thể tách rời khỏi bàn tay của Mỹ. Từ người giám hộ buộc Nhật Bản ký vào Hiến pháp hòa bình năm 1945, Washington giờ đây lại là bên hối thúc Tokyo tái vũ trang.

Đây là một nước đi chiến thuật đầy toan tính: Mỹ hiểu rõ giới hạn của mình trong việc dàn trải lực lượng toàn cầu. Thay vì đối đầu trực diện từ bên kia bán cầu, Mỹ cần một "đại lý" có nanh vuốt ngay tại khu vực để kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Việc Mỹ "tháo xích" cho Nhật Bản chính là thừa nhận rằng họ cần một đồng minh mạnh mẽ hơn, chủ động hơn để giữ nguyên trạng tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Mốc 2027: Lời tiên tri hay cú lừa?

Năm 2027 không chỉ là một con số, đó là một hạn chót đầy ám ảnh. Khi các báo cáo tình báo Mỹ liên tục cảnh báo về sự sẵn sàng của Bắc Kinh đối với Đài Loan, Nhật Bản hiểu rằng họ không còn không gian để do dự.

Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn treo lơ lửng: Liệu xã hội Nhật Bản hiện đại – những người đã quen với hòa bình và thịnh vượng – có chấp nhận quay trở lại quỹ đạo của một quốc gia quân sự? Hay đây chỉ là đòn "bluff" chiến thuật của giới chính trị nhằm mặc cả với Bắc Kinh và lấy lòng cử tri trong nước?

Lịch sử từng chứng minh, khi bị dồn vào đường cùng, các Samurai không bao giờ hành động nửa vời. Nếu Nhật Bản thực sự quyết định bước ra khỏi cái bóng của hòa bình, thế giới không chỉ đối diện với một cuộc khủng hoảng cục bộ, mà là sự trỗi dậy của một thế lực quân sự từng làm khuynh đảo địa cầu.

Bình luận:

Cuộc đối đầu này không đơn thuần là tranh chấp địa giới. Đây là sự đụng độ giữa một trật tự cũ đang tìm cách duy trì sự tồn tại và một trật tự mới đang khát khao quyền lực.

Việc Nhật Bản "tỉnh giấc" có thể là liều thuốc thử khiến cả khu vực trở nên ổn định hơn thông qua thế cân bằng quyền lực, hoặc ngược lại, là mồi lửa thổi bùng một cuộc chiến mà không ai mong muốn.

Câu hỏi liệu Nhật Bản là "hổ thật" hay "hổ giấy" sẽ sớm được lịch sử trả lời, nhưng có một điều chắc chắn: kỷ nguyên của những cái cúi đầu xin lỗi hòa bình đã nhường chỗ cho kỷ nguyên của những toan tính lạnh lùng.

Liệu đây là sự thức tỉnh tất yếu để tự vệ, hay là bước đi mạo hiểm đưa cả châu Á vào một vũng lầy máu mới?

TH