Lòng Xe Điếu là gì, và nó là bộ phận nào của con Heo

Lòng xe điếu đích thực là.... lòng non của con lợn - con heo theo tiếng miền Nam -  (he he, ở trên vừa bảo là nhầm lẫn, thế mới tài). Nhưng nó lại là một dạng đột biến trong lòng non của con lợn Gọi là lòng xe điếu vì nó giống cái ống xe điếu bát hút thuốc lào lâu năm, đặc kịt lại trong lòng ống. Con lợn có lòng xe điếu thường không phải lợn to, mà thường là con lợn còi, nuôi lâu. Vì ruột đặc, tắc vậy thì làm sao mà lớn được???

Nhưng "lòng" là có liên quan đến nghề của tui. Theo tìm hiểu thì lòng xe điếu là ruột của con heo, mỗi bài báo nói một kiểu, nào là đoạn đầu của ruột non, chỗ tiếp giáp với bao tử (dạ dày), không phải con heo nào cũng có, và lòng này có con dài con ngắn. Theo báo chí tả thì cái lòng xe điếu này dày, giòn ăn ngon hơn lòng thường.

Vậy lòng xe điếu là cái gì???

Theo hiểu biết của tui, người trong nghề chăn nuôi thú y là vầy:

Ruột heo có hai "khúc" là ruột non và ruột già. Ruột non là nơi tiêu hóa thức ăn và hấp thu chất dinh dưỡng. Thức ăn trong dạ dày được tiêu hóa một phần do acid và enzym tiêu hóa của dạ dày, sau đó xuống ruột non và được tiêu hóa tiếp bằng các enzym của tuyến tụy và mật. Thức ăn đã được tiêu hóa thành một dịch lỏng gọi là dưỡng trấp. Dưỡng trấp này được hấp thu qua nhung mao ruột vào máu và hệ bạch huyết, từ đó đi nuôi cơ thể.

Ruột non có ba đoạn: tá tràng, không tràng, hồi tràng. Thức ăn được tiêu hóa và hấp thu hầu hết ở ruột non, đến ruột già thì chỉ tiêu hóa chút ít, hấp thu nước, chất khoáng, vitamin...và cuối ruột già là trực tràng chứa chất thải.

Trong miền Nam, lòng bán ngoài chợ là toàn bộ nội tạng của heo, cả huyết. Phần ruột thì ruột non gọi là PHÈO. Phèo có phèo non và phèo già. Phèo non là phần tá tràng chứa dưỡng trấp, ăn mềm béo ngon, phèo già là phần cuối ruột non không còn nhiều dưỡng trấp nên ít ngon hơn. Phèo đôi khi có chỗ đắng là vì mật còn sót lại.
Phần ruột già bán chợ gọi là RUỘT. Ruột rẻ hơn phèo, có mùi nên phải biết cách chế biến mới hết mùi hôi.

Vậy lòng xe điếu là khúc nào của ruột? Không phải khúc nào cả. Ruột là nơi nhiều ký sinh trùng (tức là sán lãi) đeo bám, một số loài lãi ăn hút dưỡng trấp của ký chủ, một số loài khác ăn luôn tế bào, thân xác của ký chủ. Khi bị ký sinh trùng đeo bám nhiều thì ruột sẽ kích hoạt cơ chế kháng lại, để tự chữa lành. Những đoạn ruột bị ký sinh trùng sẽ dày lên cứng lại do cơ chế này. Như vậy những đoạn lòng xe điếu chính là bị bịnh, bị tổn thương do ký sinh trùng.

Tại sao trong miền Nam không có lòng xe điếu?

Vì từ thế kỷ trước đa số heo đều bị giết mổ trong lò mổ đủ tiêu chuẩn vệ sinh, có nhân viên thú y khám thịt đóng dấu rồi mới xuất bán. Mà khám thịt thì những bộ phận bị bịnh như "lòng xe điếu" sẽ bị loại bỏ. Nếu thịt bịnh trong danh mục bịnh nguy hiểm thì bị tiêu hủy.
Nếu ruột có chứa sán lãi cũng bị bỏ luôn.

Thời nay thức ăn độc hại khắp nơi. Những thức ăn thông thường: thịt cá rau củ quả cũng bị nhiễm độc rất nhiều, chọn lựa thức ăn thường ngày cũng đã đủ mệt mỏi. Vậy nên món ăn, thức ăn nào mà lạ lùng bất bình thường thì nên tránh trước là hơn.

Trên đây là tui suy đoán theo những kiến thức nghề nghiệp đã biết. Bạn bè tui trong đây cũng có nhiều đồng nghiệp, mong anh chị em chỉ giáo nếu tui có chỗ sai lầm.

FB Hồ Phương Trinh