Tổng thống Trump đã tìm được cớ để rút chân khỏi NATO đang phân cực rõ rệt và xung đột lợi ích với Mỹ

Sự việc Tổng thống Trump kêu gọi các đồng minh (đặc biệt là châu Âu) tham gia chiến dịch quân sự tại eo biển Hormuz và vấp phải sự từ chối đang tạo ra một vết nứt nghiêm trọng trong quan hệ kể từ thế chiến 2 đến nay. Đây có thể là cái cớ để Hoa Kỳ rời bỏ NATO! Giới quan sát nhận định rằng kịch bản này rất có khả năng vì nó phù hợp với chiến lược lâu dài của ông Trump.

Đáp lại sự từ chối, ông Trump viết trên Truth Social (17/03/2026): "Chúng ta không cần sự giúp đỡ của bất kỳ ai".
Trước đó ông cũng kêu gọi Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc tham gia. Thế nhưng khi thủ tướng Takaichi ngõ ý có thể gởi tàu chiến đến để hợp tác bảo vệ thì ông lại cho biết: “Cũng không cần thiết lắm đâu”. Chứng tỏ, ông đánh đòn gió mà chủ đích là nhắm vào Châu Âu chứ không phải Châu Á.

Ông Trump luôn cho rằng NATO là "con đường một chiều" với lý lẽ Hoa Kỳ đã bảo vệ châu Âu trong vấn đề Ukraine, nhưng khi Hoa Kỳ cần hỗ trợ tại Trung Đông (nơi cung cấp năng lượng chính cho châu Âu), các đồng minh lại quay lưng. Đây là một lý do để ông có thể tuyên bố trong tương lai NATO không còn giá trị thực tế đối với lợi ích của Mỹ. Và trong cuộc phỏng vấn với tờ Financial Times gần đây, ông đã cảnh báo rằng tương lai của NATO sẽ "rất tồi tệ" nếu các đồng minh không phản hồi tích cực. Những lời này thường là bước đệm cho các quyết định rút lui hoặc cắt giảm cam kết mạnh mẽ hơn.

Mặc dù ông Trump có thể dùng vụ Hormuz làm "ngòi nổ" chính trị, việc rời bỏ NATO về mặt pháp lý không hề đơn giản vì Luật năm 2023, Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua luật ngăn cản bất kỳ Tổng thống nào đơn phương rút khỏi NATO nếu không có sự phê chuẩn của 2/3 Thượng viện hoặc một đạo luật của Quốc hội. Như vậy thay vì rời bỏ hoàn toàn, ông Trump có thể chọn cách "bỏ rơi" về mặt hành động: không gửi quân tiếp viện, cắt giảm ngân sách cho các căn cứ tại châu Âu, hoặc tuyên bố sẽ không bảo vệ các nước "không đóng góp đủ" nếu bị tấn công.

Vụ việc tại eo biển Hormuz không chỉ là một tranh chấp quân sự mà đang trở thành phép thử sinh tử cho sự tồn tại của NATO dưới thời Trump. Nếu châu Âu tiếp tục giữ thái độ "đứng ngoài cuộc", ông Trump hoàn toàn có thể sử dụng điều này làm bằng chứng xác đáng nhất để thuyết phục cử tri Mỹ rằng NATO là một gánh nặng lỗi thời, từ đó tiến tới việc vô hiệu hóa liên minh này ngay cả khi không thể rút lui về mặt pháp lý ngay lập tức.

Châu Âu đang chuẩn bị cho một tương lai mà Hoa Kỳ chỉ là một đối tác "có điều kiện" thay vì một người bảo trợ vô điều kiện. Tuy nhiên cựu Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã cảnh báo vào cuối tháng 1/2026: "Ai nghĩ EU có thể tự bảo vệ mình mà không có Mỹ là đang mơ giữa ban ngày". Châu Âu thiếu hoàn toàn hệ thống chỉ huy và kiểm soát quy mô lớn.Trong khi Pháp và Đức muốn tự chủ, các nước Đông Âu trong khối vẫn "đặt cược" hoàn toàn vào Mỹ vì họ không tin tưởng vào năng lực quân sự của các nước láng giềng Tây Âu. Để bù đắp sự thiếu hụt khi Mỹ rút đi, các nước châu Âu sẽ phải tăng ngân sách quốc phòng lên mức 4% - 5% GDP, một con số gây sốc có thể dẫn đến bất ổn chính trị trong nước.

Không chỉ NATO, ông còn nhắm bỏ luôn Liên Hiệp Quốc nếu cơ chế này cũng trở thành gánh nặng cho Hoa Kỳ.

TH Fb Huy Nguyen