Friday, 15/02/2019 - 08:29:30

Trump công bố tình trạng khẩn trương


Lệnh gây nghiêng ngửa đất nước
Tổng Thống Donald Trump đang phát biểu về an ninh biên giới và nhu cầu cần xây bức tường tốn kém $5.7 tỉ Mỹ kim, trong cuộc họp báo tại Vườn Hồng, Tòa Bạch Ốc sáng thứ Sáu. Bất chấp sự lo lắng về hành động lạm quyền của tổng thống, ông Trump đã công bố tình trạng khẩn trương ở biên giới, nhằm có được số tiền để xây tường mà không cần sự chấp thuận của Quốc Hội. Buổi phát biểu của ông đã không có các viên chức nào trong Nội Các đứng chung quanh để hỗ trợ lập trường của tổng thống. (Chip Somodevilla/Getty Images)

Bài NGUYỄN ĐẠT THỊNH

Sáng thứ Sáu, 15/2/2019, Tổng Thống Donald Trump đã công bố tình trạng khẩn trương; ông nói, “Chúng ta sẽ đối phó với cuộc khủng hoảng an ninh trên biên giới phía Nam. Bằng cách này hay cách khác chúng ta cũng phải đối phó. Đó là một cuộc xâm lăng, xâm lăng bằng ma túy, xâm lăng bằng bọn tội phạm đưa vào lãnh thổ Hoa Kỳ."

Tổng thống nói ông phải công bố tình trạng khẩn trương để có nhiều tỉ bạc hầu xây trường thành, nhưng quốc hội không cấp cho ông. Việc ông làm -công bố tình trạng khẩn trương để qua mặt Quốc Hội- đang gây ra tình trạng chống lại lý thuyết “tam quyền phân lập.”

Ông xâm phạm quyền sử dụng ngân khoản của Hạ Viện, tự quyền chuyển $3.6 tỉ đã được Hạ Viện phân phối cho công tác xây dựng quân sự, sang việc xây trường thành Mỹ-Mễ; chuyển thêm vào ngân khoản xây trường thành $2.5 tỉ, đã được phân phối cho công tác chống ma túy; và $600 triệu tiền bộ Ngân Khố tịch thu.

Tất cả những khoản tiền chuyển đổi đó cộng với $1.375 tỉ quốc hội cấp cho công tác xây tường, Trump có cả thảy $8 tỉ, nhiều hơn số $5.7 tỉ mà ông xin quốc hội.

Trước khi chính tổng thống đứng ra công bố “tình trạng khẩn trương,” ông đã để cô phát ngôn viên Bạch Cung Sarah Huckabee Sanders loan tin, “Tổng thống sẽ ký dự luật cấp ngân khoản cho các bộ sở của chính phủ do Quốc Hội chuyển qua Bạch Cung, và như ông đã tuyên bố trước đó, ông cũng sẽ có hành động khác - bao gồm cả việc ban hành tình trạng khẩn trương quốc gia - để đảm bảo việc ngăn chặn khủng hoảng an ninh quốc gia và nhân đạo ở biên giới."

Điều này có nghĩa là ông sẽ du di chuyển những ngân khoản đã được cấp sẵn cho những công vụ khác sang công tác xây tường biên giới mà không cần sự đồng ý của Quốc Hội. Lúc đó, tổng thống chưa tuyên bố gì cả, chỉ mình cô Sanders nói. Ông lắng nghe phản ứng của dư luận.

Cũng lúc đó Thượng Viện vừa thông qua dự luật ngân sách với 83 phiếu thuận + 16 phiếu chống, thì các nghị sĩ được nghe cô Sanders giải thích việc tổng thống cần tuyên bố tình trạng khẩn trương là để chấm dứt cuộc chiến tranh tiêu mòn giữa quốc hội và chính phủ, đã gây ra cuộc đóng cửa chính phủ suốt 35 ngày.
Cô loan báo có thể ngày thứ Sáu tổng thống sẽ tuyên bố tình trạng khẩn trương để có tiền rào biên giới; các chính khách Dân Chủ và một số chính khách Cộng Hòa lập tức có phản ứng; những người này đe là họ sẽ kiện xem hành pháp có được tự quyền sử dụng tiền không do Quốc Hội cấp phát hay không.

Bà Nancy Pelosi nói, “Tổng thống thích tuyên bố tình trạng khẩn trương ư? Hôm nay là ngày giỗ đầu của 17 nam, nữ học sinh bị súng giết chết tại trường trung học Marjory Stoneman Douglas High School tại Parkland, Florida đấy; xin tổng thống tuyên bố tình trạng khẩn trương để chúng ta cùng tìm phương thức hữu hiệu hầu bảo vệ những thiếu niên vô tội bị súng giết.”

Nghị Sĩ Chuck Schumer tiểu bang New York, kêu gọi Quốc Hội bảo vệ quyền lập pháp của chính mình. Ông nói, "người Mỹ chống đối việc xây tường biên giới, họ còn chống đối việc tuyên bố tình trạng khẩn trương để tổng thống có thể lộng quyền xài phí công quỹ."

Sáu, bảy nghị sĩ Cộng Hòa cũng lên tiếng phản đối; nữ Nghị Sĩ Lisa Murkowski tiểu bang Alaska, tuyên bố, “Nhân viên lập pháp chúng tôi tìm cách viết luật yểm trợ những ưu tiên của tổng thống, nếu đạo luật này chưa đủ, chúng tôi sẽ viết luật khác, tôi không tin việc tổng thống tự ý hành động là việc nên làm.”
Giáo sư dạy luật tại Yale và New York University, ông Peter H. Schuck viết bài mạt sát Trump rất nặng nề về dự tính công bố tình trạng khẩn trương với mục đích duy nhất là kiếm tiền xây tường, hầu tránh thất hứa với cử tri.

Ông Schuck cho là chỉ riêng việc Trump có thẩm quyền tiêu nhiều tỉ bạc để thực hiện một lời hứa điên khùng của ông trong lúc tranh cử cũng đã đủ lố bịch rồi; càng hề hơn nữa là trong lúc quốc gia thanh bình, mọi sinh hoạt bình thường, mà tổng thống tuyên bố tình trạng khẩn trương để lấy tiền xây bức tường mà quốc hội đã cứu xét và cấp một ngân khoản mà cả Thượng lẫn Hạ Viện thấy là hợp lý.

Vấn đề cần đặt lại là AI hoặc NHỮNG AI có đủ thẩm quyền để công bố tình trạng khẩn trương. Schuck viết: “In Mr. Trump”s case, it has handed an unguided missile to an ignorant, impetuous man-child.” (Trong trường hợp của ông Trump, rõ ràng là trao một trái hỏa tiễn không điều khiển được, vào tay một người hung hăng và mang bản chất trẻ con).

Tình trạng tổng thống có quyền công bố “TÌNH TRẠNG KHẨN TRƯƠNG” vào bất cứ lúc nào ông ta muốn, và không cần hội ý với bất cứ ai cả là lỗi của giới làm luật -Quốc Hội. Chính Quốc Hội đã ban hành đạo luật National Emergencies Act of 1976, chỉ hai năm sau khi tổng thống Richard Nixon phải từ chức vì tội lộng quyền.

Giờ này, lộng quyền lại xảy ra một cách hợp pháp.
Bà Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi và Nghị Sĩ Chuck Schumer viết một tuyên cáo chung nói, “Đây rõ ràng là một hành động cướp đoạt quyền lực của một ông tổng thống thất vọng, ông ta đã vượt ra ngoài giới hạn của luật pháp để đoạt cho bằng được những gì ông không đạt được trong khuôn khổ của hiến pháp.”
Hai chính khách này đang vận động tối thiểu 6 nghị sĩ Cộng Hòa cùng ký với họ một dự luật hủy bỏ tình trạng khẩn trương vừa được tổng thống ban hành; dù họ có thành công thì tổng thống vẫn còn quyền phủ quyết, không ký ban hành đạo dự luật đó.

Sau giải pháp viết luật hủy bỏ tình trạng khẩn trương, Quốc Hội còn có quyền đưa nội vụ ra tòa, nhưng tổng thống đã tiên liệu nguy cơ đó và đã giải quyết bằng cách tạo ra tình trạng tương quan 5 chống 4 tại Tối Cao Pháp Viện; năm vị chính thẩm thân Cộng Hòa chống 4 vị thân Dân Chủ.

Bạch Cung còn có sẵn câu trả lời cho các chính khách Cộng Hòa lo lắng về việc tổng thống tạo tiền lệ giúp các vị tổng thống Dân Chủ sau này cũng ban hành tình trạng khẩn trương để cấm bán súng tự do, cấm các nhà máy điện tạo ô nhiễm bằng cách đốt than làm điện.

Ông Mick Mulvaney, quyền tham mưu trưởng Bạch Cung, bảo họ, “Tổng thống ban hành tình trạng khẩn trương theo đúng luật pháp; ổng không gõ một cây đũa thần để tạo ra vài tỉ.”

Cho đến giờ này tổng thống thắng 1-0. Phe Dân Chủ chỉ còn cái hy vọng nhỏ là 1 trong 5 vị chính thẩm cộng hòa tại tối cao pháp viện đột ngột thích thọc lét Trump, viết phiếu chống ổng.

Viết bình luận đầu tiên
Advertising
Bình luận trên Facebook

Bình luận trực tiếp